Հա

Մշակոյթ

17/10/2021 - 12:05

««Ադրբեջանական ճանապարհները» եւ վտանգւած հայկական մշակութային ժառանգութիւնը». Monumentwatch.org

Արցախի մշակութային ժառանգութեան մշտադիտարկում իրականացնող monumentwatch.org կայքը գրում է.

«alikonline.ir» - Արցախի մշակութային ժառանգութեան մշտադիտարկում իրականացնող monumentwatch.org կայքը գրում է.

«2020 թւականի 44-օրեայ պատերազմի աւարտից գրեթէ անմիջապէս յետոյ Ադրբեջանն Արցախի գրաւեալ տարածքներում սկսեց իրականացնել ճանապարհաշինարարական երկու խոշոր նախագիծ, որոնց նպատակը Շուշի տանող մայրուղիների եւ ենթակառուցւածքների ստեղծումն է:

Ճանապարհներից առաջինը ադրբեջանական կողմի համար ունի նաեւ գաղափարաբանական իմաստ. պատահական չէ, որ այն կոչւել է «Յաղթանակի ճանապարհ», քանի որ, ըստ ադրբեջանական կողմի, կրկնում է այն ճանապարհը, որը ադրբեջանական զօրքը, յատուկ ջոկատայինները հարթել են Շուշին «ազատագրելու» համար: Ճանապարհին այս անւանումը տրւել է Իլհամ Ալիեւի կողմից, իսկ հիմնարկէքը կատարւել է 2020 թւականի նոյեմբերի 16-ին: Այն լինելու է Բաքուն Շուշիին ուղիղ կապող նոր ճանապարհ, որը, ինչպէս նշում է ադրբեջանական կողմը, շրջանցելու է ռուսական խաղաղապահների եւ հայերի վերահսկողութեան տակ գտնւող տարածքները (lenta.ru):

Համաձայն ադրբեջանական լրատւական կայքերի տարածած տեղեկատւութեան՝ «Յաղթանակի ճանապարհը» պէտք է միաւորի Ֆիզուլիի շրջանը Ֆիզուլի շրջկենտրոնով Շուշի քաղաքի հետ։ Նրա երկարութիւնը կազմելու է 101,5 կմ: Այն անցնելու է 20 բնակավայրով, այդ թւում՝ Տող, Մեծ Թաղեր, Աւետարանոց, Սղնախ, Քարին Տակ բնակավայրերը, որոնց անւանումները ուղղակի յիշատակւում են ճանապարհի մասին լրատւական տեսանիւթերում:

Այս ճանապարհի կառուցմանը զուգահեռ ադրբեջանական կողմը կատարում է նաեւ Ֆիզուլի-Շուշի մէկ այլ մեծ ճանապարհի շինարարութիւն, որը որոշ տեղերում խաչւելու է «Յաղթանակի ճանապարհին»: Առաջին ճանապարհն ունենալու է երթեւեկելի երկու գօտի, իսկ երկրորդը՝ վեց գօտի: Ճանապարհների շինարարութիւնը կատարում են ադրբեջանական եւ թուրքական ճանապարհաշինարարական ընկերութիւններ, որոնցից ադրբեջանականները գործում են պետական մարմիններին առընթեր, իսկ թուրքականներն ունեն բարդ ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ կատարելու մեծ փորձ: Այդպիսիններից են Azvirt, «KOLİN» İnşaat Turizm San. եւ այլ կազմակերպութիւնները:

Ճանապարհաշինարարական այս երկու նախագծերը մեծ վտանգ են պարունակում Արցախի գրաւեալ տարածքների յուշարձանների համար, քանի որ ադրբեջանական կողմը կատարում է ահռելի հողային եւ մասնաւորապէս շրջակայ լանդշաֆտի, ռելիեֆի փոփոխմանը միտւած աշխատանքներ՝ ելնելով կառուցւելիք ճանապարհների նախագծերից: Մասնաւորապէս հատւում են մեծ թւով ծառեր, կատարւում են հարթեցման, լայնացման մեծածաւալ աշխատանքներ, պայթեցումներ, քանդւում են ճանապարհին խոչընդոտ բոլոր շինութիւնները, կառոյցները կամ էլ վտանգ է ստեղծւում դրանց համար: Այստեղ պէտք է նշել, որ նման վտանգի տակ են բոլոր յուշարձանները, որոնց շուրջ կամ մօտ ադրբեջանական կողմը կատարում է ճանապարհաշինարարական կամ այլ բնոյթի աշխատանքներ:

Նման կերպ վտնագւած է Մոշխմհատ գիւղից ոչ հեռու գտնւող Թուխնակալ ապարանքը, Հեղինէի Քոյր սրբատեղին, Մադաթաշէն գիւղի Ս․ Աստւածածին եկեղեցին, գերեզմանատունը եւ Աւետարանոց գիւղի կամուրջը (Աւետարանոցի հին կամուրջ - Monument Watch)։ Մեծ թաղեր գիւղի մօտ՝ Իշխանագէտ գետի վրայ կառուցւած Տահիսի կամուրջը եւ այլն: Աւերւել է նաեւ Ազոխ գիւղի հայրենական մեծ պատերազմում զոհւածների, ցեղասպանութեան զոհերի եւ արցախեան ազատամարտում զոհւածների յուշահամալիրը։

Սղնախ գիւղի հատւածում կառուցւում են ստորգետնեայ մեծ թունելներ: Ճանապարհա-շինարարական այդպիսի «խոչընդոտի» վերացման թարմ արդիւնք է Սղնախ գիւղի գերեզմանոցի աւերումը։ Ոչնչացւել եւ հարթեցւել են Մեծ Թաղեր գիւղի հիւսիս-արեւմտեան մեծ գերեզմանատան եւ «Մակուն» կամուրջի տարածքները։

Ըստ ադրբեջանական պաշտօնական աղբիւրների առաջինը շահագործման կը յանձնւի «Յաղթանակի ճանապարհը», դա տեղի կունենայ աշնանը:

 

Արցախի մշակութային ժառանգութեան մշտադիտարկում իրականացնող monumentwatch.org-ի արձագանգը՝ սկզնազբիւր կայքում։ 

 

Յարակից լուրեր

  • Դրսի խրամատը պիտի պահէք, մինչեւ ներսում հակահայկական տարրերից ազատւենք
    Դրսի խրամատը պիտի պահէք, մինչեւ ներսում հակահայկական տարրերից ազատւենք

    Ձեր գործը կրկնակի, եռակի դժւարացել է, որովհետեւ եթէ առաջ թէ ՀՀ, թէ ԱՀ արտգործնախարարութիւնները եւ Հայ Դատի յանձնախմբերն աշխատում էին միասին ձեռք-ձեռքի տւած, ապա հիմա դուք պէտք է աշխատէք եւ Հայ Դատի, եւ իրենց փոխարէն: Այս մասին ՀՅԴ Հայ Դատի յանձնախմբերի եւ գրասենեակների խորհրդաժողովի ժամանակ նշել է ՀՅԴ Արցախի ԿԿ ներկայացուցիչ Արթուր Մոսիեանը՝ ուղջունելով խորհրդաժողովի գումարումն Արցախում:

  • Բաքւում կարծում են, թէ ԼՂ խնդիրը լուծւած է. ինչո՞ւ չհանդիպեցին Միրզոյեանն ու Բայրամովը
    Բաքւում կարծում են, թէ ԼՂ խնդիրը լուծւած է. ինչո՞ւ չհանդիպեցին Միրզոյեանն ու Բայրամովը

    Ամերիկեան հետազօտութիւնների հայկական կենտրոնի տնօրէն Սուրէն Սարգսեանն Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Արարատ Միրզոյեանի եւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հանդիպմանն ու Միրզոյեան-Բայրամով հանդիպման չեղարկմանը։

  • Երբ հարցը Արցախին է վերաբերում, միւս խնդիրները կարծես մոռացւում են
    Երբ հարցը Արցախին է վերաբերում, միւս խնդիրները կարծես մոռացւում են

    Պատերազմից յետոյ աւելի են շեշտւել Արցախի հարցով մեր աշխատանքները, հիմնական օրակարգերը նոյնն են մնացել՝ Արցախի անկախութեան ճանաչում, ինքնորոշման իրաւունքի պատշպանութիւն: Սակայն դրանց վրայ ուրիշ հարցեր էլ են աւելացել՝ պատերազմական գերիների, մշակութային Ցեղասպանութեան, եւ, ընդհանրապէս, մարդասիրական օժանդակութիւնների հարցը: 

  • Իրանի դիւանագիտութիւնը բազմաշերտ է
    Իրանի դիւանագիտութիւնը բազմաշերտ է

    Մեզ համար շատ կարեւոր էր Արցախ այցելելը, յատկապէս յետպատերազմեան շրջանում: Այս մասին «Ապառաժ»-ի հետ զրոյցում նշել է Թեհրանի Հայ Դատի գրասենեակի ներկայացուցիչ Սարինէ Թորոսեանը: Նրա խօսքով՝ այս ծանրագոյն շրջանը յաղթահարելու համար պէտք է որոշել մեր առաջնահերթութիւնները, իսկ Արցախի հարցը պէտք է առաջին տեղում լինի:

  • ՄԽ համանախագահները ցաւում են, որ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպում չի կայացել
    ՄԽ համանախագահները ցաւում են, որ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպում չի կայացել

    ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներ ռուսաստանցի Իգոր Խովաեւը, ամերիկացի Էնդրիւ Շոֆէրը եւ ֆրանսիացի Բրիս Ռոքֆէյն յայտարարութիւն են տարածել՝ անդրադառնալով Ստոկհոլմում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարների չկայացած հանդիպմանը։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։