Հա

Մշակոյթ

14/04/2022 - 12:25

Համօ Սահեանի ծննդեան օրն է

«Մարդը տիեզերք է գնում ոչ թէ երկրագնդի վրայ տեղ չլինելու պատճառով, այլ պարզապէս չի դիմանում երկրային ցաւերին»։

«alikonline.ir» - «Մարդը տիեզերք է գնում ոչ թէ երկրագնդի վրայ տեղ չլինելու պատճառով, այլ պարզապէս չի դիմանում երկրային ցաւերին»։

Այսօր բանաստեղծ,  Հայկական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր Համօ Սահեանի (ի ծնէ՝ Հմայակ Սահակի Գրիգորեան)  ծննդեան օրն է. 1914, Լոր, Սիւնիքի մարզ։

Սահեանն իր գրական անունը ստեղծել է հօր՝ Սահակի անւան առաջին մասի «ՍԱՀ» եւ ազգանւան վերջաւորութեան «եան» համատեղումով։

Սահեանը սկզբնական կրթութիւնը ստացել է տեղի դպրոցում, որտեղ իբրեւ ուսուցիչ աշխատել էին բանաստեղծներ Գառնիկ Քալաշեանը եւ Ակսէլ Բակունցը։ 1927 թւականին Հ. Սահեանը տեղափոխւել է Բաքու, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթութիւն։ 1935 թւականին ընդունւել եւ 1939 թւականին աւարտել է Բաքւի մանկավարժական ինստիտուտի հայկական բաժանմունքը։

1939-1941 թւականներին աշխատել է Բաքւի «Խորհրդային գրող» ամսագրում որպէս գրական աշխատող: Որպէս Կասպիական նաւատորմի նաւաստի, մասնակցել է նաեւ Հայրենական մեծ պատերազմին (1941–1945 թթ.)։ 1944 թւականին Զօրեանի հրաւէրով գալիս է Երեւան եւ բնակութիւն հաստատում նրա տանը։ Հէնց Զօրեանի օգնութեամբ է Սահեանը ստեղծել իր առաջին գիրքը՝ «Որոտանի եզերքին» վերնագրով։

1965-1967 թւականներին եղել է «Գրական թերթ»-ի գլխաւոր խմբագիրը։

Համօ Սահեանի ստեղծագործութիւնների թեմատիկայի մաս է կազմում նաեւ Հայաստանը։
1972 թւականին լոյս է տեսնում Սահեանի «Սեզամ, բացւիր» ժողովածուն, որի համար 1975 թւականին նա արժանանում է ՀԽՍՀ պետական մրցանակի։ Համօ Սահեանի ստեղծագործութեան մէջ մեծ թիւ են կազմում անցեալին, մանկութեանը նւիրւած բանաստեղծութիւնները։ Նա թարգմանել է Ա. Պուշկինի, Ս. Եսենինի, Գ. Լորկայի եւ այլ բանաստեղծների ստեղծագործութիւններից: Սահեանի բանաստեղծութիւններում անձինք են համարւում անձրեւը, ծառը, կայծակը, գետը, լիճը եւ այլն։

Պարգեւատրւել է Հոկտեմբերեան յեղափոխութեան, Աշխատանքային Կարմիր դրօշի եւ «Պատւոյ նշան» շքանշաններով:

Համօ Սահեանը մահացել է 1993 թւականի յուլիսի 17-ին Երեւանում։ Նրա աճիւնը տեղ է գտել Կոմիտասի անւան պանթէոնում։ 1998թ. յետմահու լոյս է տեսնում Համօ Սահեանի «Ինձ բացակայ չդնէք» անտիպ բանաստեղծութիւնների ժողովածուն:

«Բախտաւոր բանաստեղծ է Համօ Սահեանը. ընթերցողի սիրտը բաց է եղել նրա առջեւ, նրան սիրում են անդաւաճան... Ասմունքողների սիրած բանաստեղծն է... Ինձ համար գաղտնիք է մնում, թէ Սահեանն ինչպէս է կարողանում հասարակ խօսակցութեան լեզւով բարդ ու խորունկ մտքեր բիւրեղացնել... Ինչպէս է կարողանում «մաշւած» բառերին առաջին գործածութեան թարմութիւն հաղորդել։ Ինչպէս է բառերի վրայ դնում իմաստային մեծ բեռ, եւ բառերը... թեթեւ ու վստահ տանում են իրենց բեռը... Խօսքի վարպետը գիտէ իր գործը... Հ. Սահեանը նման էր իր պոէզիային, ինչպէս իր պոէզիան իրեն...»,- ասել է գրականագէտ, թատերագէտ, թարգմանիչ, հրապարակախօս Լեւոն Հախվերդեանը: 

 

Յարակից լուրեր

  • Համօ Սահեանի արխիւը չի վաճառւի
    Համօ Սահեանի արխիւը չի վաճառւի

    Բանաստեղծ Համօ Սահեանի որդին՝ Նայիրի Սահեանը հանդիպել է ՀՀ մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեանի հետ, ներկայացրել իրեն յուզող հարցերը, դժգոհութիւնները: Նախարարն ասել է, որ բոլոր հարցերը կը լուծւեն: «panorama.am»-ի հետ զրոյցում ասաց Նայիրի Սահեանը:
    «Հանդիպեցի նախարարի հետ, ներկայացրեցի ինձ յուզող հարցերը: Նախարարն ինձ լսեց, ասաց, որ իրենք բոլոր հարցերը կը լուծեն, խնդրեց չվաճառել Համօ Սահեանի արխիւը»,- նշեց նա:

  • ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Թարգմանչաց շարժման սրբազան խորհուրդն ու այժմէականութիւնը (Հոկտեմբերի 12)
    ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Թարգմանչաց շարժման սրբազան խորհուրդն ու այժմէականութիւնը (Հոկտեմբերի 12)

    Հոկտեմբեր ամսու երկրորդ կիրակին Հայաստանեայց եկեղեցին նւիրած է Սրբոց Թարգմանչաց տօնին:
    Խորքին մէջ մեր եկեղեցին երկու տօն նւիրած է հինգերորդ դարու հայոց Թարգմանիչ Սուրբերուն:
    Առաջին տօնը նւիրւած է ուղղակի Սուրբ Սահակ Պարթեւ ու Մեսրոպ Մաշտոց Հայր Թարգմանիչներուն եւ կը նշւի ամէն տարի՝ յունիսի վերջը կամ յուլիսի սկիզբը:

  • Հայրենի գիւղում Համօ Սահեանի տունը վերականգնւել է, բայց Երեւանում յուշարձան տեղադրելու հարցը մնում է
    Հայրենի գիւղում Համօ Սահեանի տունը վերականգնւել է, բայց Երեւանում յուշարձան տեղադրելու հարցը մնում է

    Ապրիլի 14-ին հայ բանաստեղծ Համօ Սահեանի ծննդեան 100-ամեակն էր: Այդ առիթով լրագրողների հետ հանդիպմանը «Համօ Սահեան» գիտա-մշակութային կենտրոնի նախագահ Սօս Դաւթեանը եւ բանաստեղծի որդի Նայիրի Սահեանը ցաւով նշեցին, որ տարին պաշտօնապէս չյայտարարւեց սահեանական:

  • Երեւանում կայացել են Համօ Սահեանի յիշատակի միջոցառումներ
    Երեւանում կայացել են Համօ Սահեանի յիշատակի միջոցառումներ

    Ապրիլի 14-ին Կոմիտասի անւան պանթէոնում Համօ Սահեանի շիրիմի մօտ էին հաւաքւել հարազատները, ընկերները, գրականագէտներ, ինչպէս նաեւ բանաստեղծի անունը կրող թիւ 70 դպրոցի աշակերտները:
    Ներկաները յիշեցին գրողի անցած կեանքը, արտասանեցին սահեանական պոէզիայի անգին գոհարներից:

  • ՄԵԾԵՐԻ ՀԵՏՔԵՐՈՎ - Հետաքրքիր եւ յիշարժան դէպքեր՝ մեր մեծերի կեանքից
    ՄԵԾԵՐԻ ՀԵՏՔԵՐՈՎ - Հետաքրքիր եւ յիշարժան դէպքեր՝ մեր մեծերի կեանքից

    Իւրաքանչիւր ստեղծագործողի, արւեստագէտի ու ընդհանրապէս անւանի մտաւորականի կեանքում զաւեշտալի, հետաքրքիր ու յիշարժան դէպքեր շատ են եղել, որոնք ժամանակակիցների, վկայագիրների կողմից փոխանցւելով՝ հետագայ սերունդներին հնարաւորութիւն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու մեր մեծերի առօրեայի ու կենցաղի, նրանց հետ կապւած հետաքրքիր դիպւածների մասին:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։