Հա
30/11/2021 - 13:30

Տեսակէտ. Յեղափոխել Ընկերութիւնը

Ընդհանրապէս, քաղաքական գիտութեանց համաձայն եւ ըստ Նիւ Եորքի համալսարանի ընկերաբանութեան դասախօս Ճեֆ Կուտուինի, յեղափոխութիւնը չ՛ենթադրեր միայն զանգուածային զօրաշարժ եւ համակարգի փոփոխութիւն, այլեւ` քիչ թէ շատ արագ ու հիմնական ընկերային, տնտեսական եւ մշակութային փոփոխութիւն:

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

 

Ընդհանրապէս, քաղաքական գիտութեանց համաձայն եւ ըստ Նիւ Եորքի համալսարանի ընկերաբանութեան դասախօս Ճեֆ Կուտուինի, յեղափոխութիւնը չ՛ենթադրեր միայն զանգուածային զօրաշարժ եւ համակարգի փոփոխութիւն, այլեւ` քիչ թէ շատ արագ ու հիմնական ընկերային, տնտեսական եւ մշակութային փոփոխութիւն:

Հայկականացնելով յեղափոխականութեան տեսութիւնը` կ՛արժէ դիմել հայկական յեղափոխութեան տեսաբան ու «Յեղափոխութիւն» գիրքի հեղինակ Հրաչ Տասնապետեանին, որ կը ներկայացնէ յեղափոխութիւնը իր բոլոր` ազգային, քաղաքական թէ ընկերային-տնտեսական դրսեւորումներով, որոնք իրենց բնոյթով թէ հետեւանքներով ընկերային երեւոյթներ են բառին ամենալայն իմաստով` կապուած ըլլալով մարդոց եւ մարդկային հաւաքականութեանց հետ, ըլլան անոնք ազգեր, ժողովուրդներ, համայնքներ, դասակարգեր, գաղափարաբանական միացութիւններ եւ այլն…

Այսպիսով, հասկնալով յեղափոխականութեան թէ՛ ակադեմական եւ թէ՛ ալ տեսական-գաղափարաբանական իմաստը, կ՛արժէ զայն գործնականացնել մեր ներկայ ընկերային, մշակութային եւ հասարակական կեանքին մէջ:

Յեղափոխական կուսակցութիւններն ու շարժումները հիմք ունենալով յեղափոխական տեսութիւնները` կը ձգտին եւ պէ՛տք է ձգտին իրականացնելու զանոնք իրենց ընկերութիւններուն մէջ` անշուշտ համաձայնեցնելով զանոնք այդ ընկերութիւններուն պայմաններուն հետ:

Հայկական ընկերութեան մէջ ՀՅ Դաշնակցութիւնը կը ներկայանայ իբրեւ բառին բուն իմաստով յեղափոխական կուսակցութիւն, որ համաձայն իր ծրագիրին, «Ընկերվարութիւնը կը ձգտի ինչպէս անհատի եւ անոր աշխատանքի ազատագրութեան, այնպէս ալ ազգերու` իբրեւ հաւաքական անհատականութիւններու ամբողջական ազատագրութեան, անկախութեան ու գերիշխանութեան եւ անոնց համերաշխ համակեցութեան ու իրաւահաւասար գործակցութեան:

Այս զուգահեռ պայքարները կը մղուին ժողովրդավարական միջոցներով, իսկ ժողովրդավարութեան խափանման պարագային, նաեւ` յեղափոխութեան միջոցով»:

Այսինքն չի՛ բաւեր միայն դժգոհիլ ընկերութեան մէջ տիրող իրավիճակէն, այլեւ կը պահանջուի յեղափոխականացնել եւ բարեփոխել զայն` անվերջ տրտմելու եւ դժգոհելու փոխարէն:

Ի՞նչ օգուտ` մատնանշելէ ընկերութեան մէջ գոյութիւն ունեցող անարդարութիւնները, փտածութիւններն ու անիրաւութիւնները, մինչ անդին խոր լռութիւն կը տիրէ, եւ նոյնիսկ պզտիկ ճիգ չի թափուիր բարեփոխելու կացութիւնը:

Յեղափոխական ըլլալը չէ նշանակած, չի նշանակեր եւ երբեք պիտի չնշանակէ համակերպիլ հաստատուած իրավիճակին, այլ, ճի՛շդ հակառակը, յեղափոխականը միշտ բախումի մէջ է հաստատուած իրավիճակին եւ անոր հետեւանքներուն հետ:

Մենք ներկայիս կը դիմագրաւենք զանազան մարտահրաւէրներ, որոնք կը պահանջեն յեղափոխականացում` յանուն հայկական ընկերութեան փրկութեան:

Մարտահրաւէրները կը սկսին ընկերութեան մէջ տիրող մեծամիտ հոգեվիճակէն մինչեւ ապաքաղաքականացում, ապագաղափարականացում, անպատասխանատուութենէն մինչեւ թափանցիկութեան պակաս` անցնելով ընկերային հարցերուն, ինչպէս` ընկերութեան բեւեռացումը, քաղաքական դաշտի ամբոխավարականացումը, ընկերութեան անդամները դիտելը ընկերայնօրէն ընդհանրացած կարծրատպային դիտանկիւնէն, իգական սեռի ներկայացուցչութեան սահմանափակ ըլլալը, կիներու նկատմամբ բռնութիւնը եւ ընկերային բազմաթիւ հարցեր:

Յիշեալ մարտահրաւէրները օդէն չեն եկած, հայկական ընկերութեան մէջ գործօն մասնակցութիւն բերող անհատները ծանօթ են անոնց:

Բոլոր անոնք, որոնք լուռ կը մնան` ի տես նմանօրինակ մարտահրաւէրներուն, կը փորձեն նսեմացնել անոնց կարեւորութիւնը եւ առաջնահերթութիւններու շարքին չեն նկատեր զանոնք, ո՛չ միայն յեղափոխական չեն, այլեւ հակայեղափոխական են:

Յեղափոխութիւնը պատմական ժամադրութիւններ ունի: Այսօր մեր ընկերութեան իրավիճակը նախ կը պահանջէ յեղափոխութիւն ինքն իր մէջ` ձերբազատելով վերջին տասնամեակներուն կուտակուած թերութիւններէն եւ կերտելով աւելի արդիականացած ընկերութիւն մը, որ քայլ կը պահէ միջազգայնօրէն տեղի ունեցող ընկերային, տնտեսական, մշակութային եւ քաղաքական յառաջընթացներուն հետ եւ դէմ յանդիման կը կանգնի արտաքին յարձակումներուն (համաձայն արդի քաղաքականութեան):

Յեղափոխականի գաղափարաբանական-սկզբունքային համոզմունքները չեն պահանջեր յեղափոխականէն համակերպիլ կատարուած իրողութեան եւ ընդունիլ զայն իբրեւ միակ այլընտրանքը, ինչպէս նաեւ` շարունակել պահպանել զայն: Նմանօրինակ անձերը այլեւս կը դադրին յեղափոխական կոչուելէ:

Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը հայկական ընկերութեան մէջ ներկայանալով չորս հիմնասիւներէ կազմուած գաղափարաբանութեամբ (ազգային, ընկերվարական, ժողովրդավարական եւ յեղափոխական)` մեծ ընելիք ունի յեղափոխելու մեր ընկերութիւնը:

Անշուշտ ընկերութեան յեղափոխումը տեղի չ՛ունենար կարճ ժամանակի ընթացքին, այլ, ըստ Ֆրանսայի նախկին ընկերվարական վարչապետ Լէոն Պլումի, այս հոլովոյթը կը բաղկանայ աստիճանական բարեկարգումներէ, որոնք ի վերջոյ կը յանգին յեղափոխութեան:

Երբ մեր ընկերութեան մէջ մարդիկ կը դադրին տարբեր կարծիք ունեցողները դիտել իբրեւ թշնամիներ, երբ դիրքեր ու տիտղոսներ ունենալով` կը դադրինք մեր ընկերութեան հասարակ անդամները դիտել վերէն, երբ մեր հասարակութեան մէջ տեղի կ՛ունենան քաղաքական, ընկերային եւ տնտեսական լուրջ բանավէճեր, երբ մեր հասարակական կազմակերպութիւններու ղեկավարները իրենց աշխատանքը կը կատարեն պատասխանատուութեամբ ու թափանցիկութեամբ, երբ կը հրաժարինք միջին դարերուն ստեղծուած ընկերային կարծրատիպային մտայնութենէն, երբ հայ կնոջ կը դադրինք դիտել 19-րդ դարու ակնոցով, այդ ժամանակ մեծ յեղափոխութիւն իրագործած կ՛ըլլանք մեր ընկերութեան մէջ եւ տէրը կ՛ըլլանք արտաքին յարձակումներու դէմ յեղափոխութեան դրօշակիրը դառնալու պատուին:

Նախ մենք մեզ յեղափոխենք:

Առաջին քայլը` յեղափոխել ընկերութիւնը:

 

«Ազդակ» օրաթերթ

Յարակից լուրեր

  • Խմբագրական. Նշաձողի Աստիճանաչափի Ճշդումէն Առաջ
    Խմբագրական. Նշաձողի Աստիճանաչափի Ճշդումէն Առաջ

    Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետին խօսքը` կառավարութեան ծրագիրին կատարման ընթացքին եւ արդիւնքներուն մասին 2021-ի տարեկան զեկուցումի քննարկումին առիթով էր եւ հիմնական երկու ուղղութիւն ունէր: Ձեռքբերումներ` ընտրութիւններ, տնտեսական, պիւտճէի ցուցանիշներ, աշխատատեղերու թուաքանակ, վարչակառավարման արդիւնաւորութիւն եւ երկրորդ` 44-օրեայ պատերազմին հետ կապուած խնդիրներ, արցախեան հակամարտութիւն, խաղաղութեան բանակցութիւններ:

  • 95 տարեկան «Ազդակ»-ը` Դաշնակցութեան նուէրը հայութեան
    95 տարեկան «Ազդակ»-ը` Դաշնակցութեան նուէրը հայութեան

    Չենք գիտեր, թէ 5 մարտ 1927-ին, երբ առաջին անգամ լոյս կը տեսնէր «Ազդակ»-ը մտածուա՞ծ էր, որ 95 տարի շարունակ եւ գրեթէ անխափան պիտի շարունակէր գոյատեւել ու տեւական սնունդ հայթայթէր ընթերցողին, նաեւ անվիճելի դերակատարութիւն ունենար սերունդներու հայեցիութեան պահպանման մէջ:

  • «Ազդակ»-ը 95 տարուան ազգային, գաղափարական վեհ առաքելութեան գիտակցութեան արգասիքն է
    «Ազդակ»-ը 95 տարուան ազգային, գաղափարական վեհ առաքելութեան գիտակցութեան արգասիքն է

    Իր հիմնադրութեան 95-ամեակը բոլորող «Ազդակ»-ը իր էութեամբ ու կոչումով գերազանցօրէն առաքելութիւն եւ ուժեղ ազդակ եղած է հայ մամուլի 228 տարի շարունակուող ծփանքին մէջ:

    Ամեակներու նշումը` սկսելով մեր անհատական, հաւաքական ու ազգային կեանքին դրուագներէն, կարեւոր իրադարձութիւն է: Ամեակները վերաքաղի առիթներ են` երէկի եւ այսօրուան բաղդատականը ընելու եւ վաղն ծրագրելու համար: Նոյնպէս մաղթանքներու, ինչպէս նաեւ խորհրդածութիւններու, նոր քայլերու, նոր որոշումներու, նոր դրսեւորումներու լաւագոյն առիթն է:

  • Խմբագրական. Տարբեր բեմագրութիւններ եւ կիսաբաց պատուհաններ
    Խմբագրական. Տարբեր բեմագրութիւններ եւ կիսաբաց պատուհաններ

    Նախագահ-նշանակեալ վարչապետ հերթական հանդիպումը չարդիւնաւորուեցաւ: Նախօրէին ստեղծուած էր համեմատական լաւատեսութիւն. եւ ասիկա կարծէք օրինաչափ հերթականութիւն մը ունի: Հանրային կարծիքին մօտ պետական եւ լրատուական շրջանակներ լաւատեսութեան նախադրեալներ կը ստեղծեն, որ համաձայնութիւնը մօտալուտ է, եւ կառավարութեան կազմը գրեթէ պատրաստ` պաշտօնական հրապարակման: Կը մնան միայն կարգ մը մանրամասնութիւններ, ճշդելի քանի մը նախարարութիւններու համապատասխան վերջին եզրայանգումներ եւ այլն: Արդիւնքը` յետաձգում, լաւագոյն պարագային` յառաջիկայ հանդիպումի կայացման մասին պաշտօնական յայտարարութիւն:

  • «Պէտք է ձերբազատուիլ այս իշխանութենէն, որուն պատճառով հայութիւնը ապրեցաւ անկախ Հայաստանի նորագոյն պատմութեան ամէնէն աղէտալի էջերը` կորսնցնելով Արցախի մեծ մասը». Յակոբ Տէր-Խաչատուրեան (Շար. 2 եւ վերջ)
    «Պէտք է ձերբազատուիլ այս իշխանութենէն, որուն պատճառով հայութիւնը ապրեցաւ անկախ Հայաստանի նորագոյն պատմութեան ամէնէն աղէտալի էջերը` կորսնցնելով Արցախի մեծ մասը». Յակոբ Տէր-Խաչատուրեան (Շար. 2 եւ վերջ)

    «Ազդակ»-ին տուած հարցազրոյցին ընթացքին Յակոբ Տէր-Խաչատուրեան հաստատեց. «Չենք կրնար ստորագնահատել դերը լիբանանահայութեան, որ թէեւ տագնապահար է, սակայն կը պահէ կեդրոնական դերակատարութիւնը ո՛չ միայն սփիւռքեան, այլ նաեւ համահայկական առումով»:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։