Հա

Գաղափարական

13/03/2019 - 14:20

Եղիշէ Չարենց՝ ապագայի եւ անցեալի մէջ ապրող յեղափոխիչ հանճարը - Քրիստափորը, «Հըդահիւն»-ը եւ «Խան Բանոտը»-ը

Այսօր ծննդեան տարեդարձն է Եղիշէ Չարենցի։ Ան ծնած էր Կարս, Մարտ 13, 1897-ին։ Պարոյր Սեւակի բնորոշումով, «Յեղափոխութիւնը նրա համար ոչ թէ կեցուածք էր, ինչպէս շատերի համար, այլ պարզապէս կեցութիւն»: 

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ

 

Այսօր ծննդեան տարեդարձն է Եղիշէ Չարենցի։ Ան ծնած էր Կարս, Մարտ 13, 1897-ին։ Պարոյր Սեւակի բնորոշումով, «Յեղափոխութիւնը նրա համար ոչ թէ կեցուածք էր, ինչպէս շատերի համար, այլ պարզապէս կեցութիւն»: Այդ յեղափոխական կեցութեան պոռթկումն էր Չարենցի «Գիրգ Ճանապարհի»-ի «Մահուան Տեսիլ»-ը, որ վկայարանը կը հանդիսանայ իր ազգային ինքնաճանաչողութեան արմատներուն։ Չարենց գրեց իր «Գիրք»-ը՝ «նացիոնալիստ-Դաշնակ» պիտակաւորուելու գնով իսկ։ Եւ իր կեանքով վճարեց այդ գինը։

«Մահուան Տեսիլը» մեր ազգային ազատագրական պայքարի շրջանի դիւցազներգութիւնն է, ուր կը ներկայացուի մեր նորագոյն պատմութիւնը՝ իր յաջողութիւններով եւ ողբերգութիւններով։ Չարենցի «տեսիլը» մեզի կը տանի ետ՝ մեր ազատագրական մարտնչումներուն, հասնելով մինչեւ մեր նոր «Քաղաքական Անօթ»-ին՝ Հայաստանի Մայիսեան անկախ պետութեան։

«Մահուան Տեսիլ»ի ճամբով Չարենց կը գաղափարականացնէ մեր մօտիկ անցեալի մահացումներուն իր տեսիլը։ Նկատի ունենալով տիրող կոմունիստական պայմանները, «Մահուան Տեսիլ»ը այլաբանականօրէն ներկայացուած անանուն մարդոց ու անանուն դէպքերու մասին է։ Կցեալ յօդուածը կը պարզաբանէ Չարենցի այլաբանութեան մարդոց ու դէպքերուն ինքնութիւնը։

Յարակից լուրեր

  • Մայիսի 28-ի առաւօտը
    Մայիսի 28-ի առաւօտը

    Մայիս 28-ի առաւօտն է Հայաստանի մէջ։ Շուտով կը ծագի Հայուն Արեւը՝ լուսաւորելու հայրենի հողը Լորիէն Երեւան, Արցախէն Սիւնեաց Աշխարհ, Արարատեան Դաշտէն Կարս ու Արտահան, եւ մինչեւ Էրզրում, Սասուն ու Վան։ Շնորհաւոր Մայիս 28 եւ Անկախութեան օր։

  • Տօն է բազմաշխատ՝ մահուան Գէորգին, Սասնոյ հարազատ մեծանուն քաջին
    Տօն է բազմաշխատ՝ մահուան Գէորգին, Սասնոյ հարազատ մեծանուն քաջին

    Ծնողքը կը փափաքէր գրել, կարդալ սորվի, որպէսզի քահանայ ձեռնադրուի։ Այդ նպատակով, 1876-ի մայիսի 14-ին, պատանի հասակին, զինք ղրկեցին Մշոյ Ս. Առաքելոց Վանքը։ Հոն հանդիպեցաւ Արաբոյին եւ այլ ֆետայիներուն։ Երկու տարի ետք, 1878-ի մայիսի 4-ին, հրաժարեցաւ վանքէն, վերադարձաւ տուն։ Եւ, ինչպէս ան կը գրէ իր յուշերուն մէջ, «այնուհետեւ իմ գործը շարունակ զէնքերը եղան»:

  • Երբ ջնջենք Մայիս 28-ն մեր պատմութենէն
    Երբ ջնջենք Մայիս 28-ն մեր պատմութենէն

    Մայիս 28-ն մեր պատմութենէն ջնջելու փորձը նոր չէ։ Այդ փորձը այդքան հին է, որքան պոլշեւիկներու տիրապետութիւնը Հայաստանի վրայ։ Այդ փորձը նաեւ այդքան արդիական է, որքան են վերանկախացած Հայաստանի յաջորդական ղեկավարները։

  • Մուշեղ Իշխանի եւ Պօղոս Սնապեանի հետ
    Մուշեղ Իշխանի եւ Պօղոս Սնապեանի հետ

    Դաշնակցական մտաւորական, հրապարակագիր եւ հրապարակախօս Սեդօ Պոյաճեանն իր ֆէյսբուքեան էջում հրապարակել է 1970-ականների մի լուսանկար, որում ՀՅԴ մամլոյ դիւանի եւ «Բագին»-ի այդ օերերի աշխատակիցները լուսանկարւել են անւանի մտաւորականներ Մուշեղ Իշխանի եւ Պօղոս Սնապեանի հետ:

  • Վտանգուած անկախութիւնը
    Վտանգուած անկախութիւնը

    Պոլշեւիզմը տապալեցաւ։ Հայ ազգը վերստին ստեղծեց եւ իրագործեց իր անկախութիւնը։ Բայց անկախութիւնը վտանգուած է այսօր։ Վտանգին արմատները ճիւղաւորում ստացան անկախութեան զարգացման ու պահպանման եւ պետութեան կերտման ու ձեւաւորման այն տեսական ճանապարհներէն, որոնք գիտական ընտրանքներն էին վերանկախացած Հայաստանի ղեկին տիրացած իշխանաւորներուն։ Ճանապարհային այս տեսական ընտրանքներուն հետեւեցան ու կը շարունակեն հետեւիլ հայրենիքը ղեկավարող յաջորդական իշխող դասակարգերը։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։