Հա

Գաղափարական

12/01/2020 - 14:30

Պողպատէ կամքով ղարաբաղցի լեռնականը

Նիկոլ Դումանի ծննդեան տարեդարձն է այսօր։ Ան ծնած էր 12 յունուարի 1867-ին, Ասկերանի Ղշլաղ գիւղը, Արցախ։ Ան Հ. Յ. Դաշնակցութեան օրինակելի ֆետային էր։ Ան եղաւ եւ կը մնայ Դաշնակցութեան մարտական ու գաղափարական հայդուկապետը։

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ

 

Նիկոլ Դումանի ծննդեան տարեդարձն է այսօր։ Ան ծնած էր 12 յունուարի 1867-ին, Ասկերանի Ղշլաղ գիւղը, Արցախ։ Ան Հ. Յ. Դաշնակցութեան օրինակելի ֆետային էր։ Ան եղաւ եւ կը մնայ Դաշնակցութեան մարտական ու գաղափարական հայդուկապետը։

Ընկալելու համար Հայկական Յեղափոխութեան ռազմավարութեան էութիւնը եւ շարունակաբար սորվելու համար մեր ազգային ազատագրական պայքարի խորքն ու ձեւը, պէտք է կրկին ու կրկին կարդալ Նիկոլ Դումանի «Նախագիծ ժողովրդական ինքնապաշտպանութեան» գործը։ Հոն կատարած իր մարտական ցուցմունքը կը մնայ ի զօրու.- «Ի՛նչ էլ լինի, թէ՛ թշնամուն եւ թէ՛ բարեկամին յարգանք ու պատկառանք ներշնչողը, դժբախտաբար, դեռ կոպիտ ուժն է: Եւ մի ազգ, եթէ ուզում է մնալ յարգուած, եթէ չի ուզում կորչել, պէտք է լինի զէնքի ընդունակ. միշտ պէտք է լինի կազմ ու պատրաստ ինքնապաշտպանութեան համար, մանաւանդ` քաղաքական ցնցումների վայրկեաններում։»

Նիկոլ Դուման Ղարաբաղցի էր ծնունդով, Դաշնակցական էր գործունէութեամբ ու գաղափարով, եւ Հայ ու Հայաստանցի էր իր համակ էութեամբ, հոգիով, մտքով ու բազուկով։

Բոլոր պայմաններու տակ, սակայն, Նիկոլ Դուման մտածեց, գործեց ու ապրեցաւ իբրեւ պողպատէ կամքով Ղարաբաղցի Լեռնականը։ Հայաստանի հայացման դարբին Ռուբէն Տէր Մինասեանի վկայութեամբ, «...[Նիկոլ] Դումանը Դաշնակցութեան ամենահին մտաւորական ֆէդային էր: Ան հեղինակութիւն էր մեր բոլոր ֆէդայիներուն համար, ամենահամեստ զինւորէն սկսած մինչեւ Հրայրը, Գէորգ Չաւուշն ու Անդրանիկը, բոլորն ալ հաւասար սիրով պատրաստ էին ենթարկւելու այդ Ղարաբաղցի լեռնականին պողպատէ կամքին։» («Հայ Յեղափոխականի մը Յիշատակները»):

Յարակից լուրեր

  • Վարչապետին հերթական սպառնալիքը Հ. Յ. Դաշնակցութեան դէմ
    Վարչապետին հերթական սպառնալիքը Հ. Յ. Դաշնակցութեան դէմ

    Յախճապակեայ դղեակին մէջ ապաստանած, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան չի տեսներ կամ չ՚ուզեր ընդունիլ իրականութիւնը Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան մասին։ Կապանի մէջ իր այսօրուան ասուլիսի ընթացքին, ան դարձեալ ապացուցեց թէ կտրուած է այս իրականութենէն։ Ան կրկին անգամ յայտնեց իր այն «ցանկալի մտածողութիւնը» (wishful thinking), թէ «եթէ կայ հակադրութիւն, ապա Դաշնակցութեան այն (այսինքն՝ Հայաստանեան) հատուածի եւ կառավարութեան միջեւ է»:

  • Մեր իրաւունքը, մեր պարտաւորութիւնը
    Մեր իրաւունքը, մեր պարտաւորութիւնը

    Դաշնակցական մտաւորական, հրապարակագիր եւ հրապարակախօս Սեդօ Պոյաճեանը ֆէյսբուքի իր էջում անդրադարձել է Սեւրի դաշնագրի եւ Վիլսոնեան իրաւարար վճիռների 100-ամեակին:

  • Ազգային քնաթափութի՞ւն
    Ազգային քնաթափութի՞ւն

    Դաշնակցական մտաւորական, հրապարակագիր եւ հրապարակախօս Սեդօ Պոյաճեանը ֆէյսբուքի իր էջում գրել է. «Արդէն սկսա՞ծ է ազգային ղեկավարութեան քնաթափութիւնը (lethargy)։ Խօսքերը մեծ մաշտաբներով կը հնչեն ամենուրեք։ Գաղափարները շարաններով կ՚արձակուին բոլոր խաչմերուկներու վրայ։

  • Հայրենիքի եւ հայութեան ծառայութեան մէջ (Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան օրուան առիթով)
    Հայրենիքի եւ հայութեան ծառայութեան մէջ (Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան օրուան առիթով)

    Բահով եւ բրիչով, գրիչով եւ խօսքով, տասնոցով եւ քլաշինով՝ 130 տարի հայրենիքի ու հայութեան ծառայութեան մէջ։

  • Նիկոլ Դուման. Ֆիդայական շարժման հայդուկապետը
    Նիկոլ Դուման. Ֆիդայական շարժման հայդուկապետը

    Հայ ժողովրդի եւ Հայաստանի ամբողջական ազատագրութեան շարունակւող երթին մղում ու թափ տւող եւ մարտունակութիւն սովորեցնող այս մեծ պատգամը պատկանում է հայոց ազգային-ազատագրական պայքարի հայդուկապետին՝ Նիկոլ Դումանին, որի ծննդեան տարեդարձը զուգադիպում է յունւարի 12-ին։ 1867 թ.-ի այս օրը Արցախի Խաչեն գաւառի (Լեռնային Ղարաբաղի Ասկերանի շրջանի) Ղշլաղ գիւղը հայ ժողովրդին պարգեւեց Նիկողայոս Տէր-Յովհաննիսեանի ծնունդը, որ ճակատագրւած էր հայոց նորագոյն շրջանի պատմութեան վրայ իր անջնջելի դրոշմը դնելու իբրեւ առասպելատիպ Նիկոլ Դուման։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։