Հա

Գաղափարական

12/01/2020 - 14:30

Պողպատէ կամքով ղարաբաղցի լեռնականը

Նիկոլ Դումանի ծննդեան տարեդարձն է այսօր։ Ան ծնած էր 12 յունուարի 1867-ին, Ասկերանի Ղշլաղ գիւղը, Արցախ։ Ան Հ. Յ. Դաշնակցութեան օրինակելի ֆետային էր։ Ան եղաւ եւ կը մնայ Դաշնակցութեան մարտական ու գաղափարական հայդուկապետը։

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ

 

Նիկոլ Դումանի ծննդեան տարեդարձն է այսօր։ Ան ծնած էր 12 յունուարի 1867-ին, Ասկերանի Ղշլաղ գիւղը, Արցախ։ Ան Հ. Յ. Դաշնակցութեան օրինակելի ֆետային էր։ Ան եղաւ եւ կը մնայ Դաշնակցութեան մարտական ու գաղափարական հայդուկապետը։

Ընկալելու համար Հայկական Յեղափոխութեան ռազմավարութեան էութիւնը եւ շարունակաբար սորվելու համար մեր ազգային ազատագրական պայքարի խորքն ու ձեւը, պէտք է կրկին ու կրկին կարդալ Նիկոլ Դումանի «Նախագիծ ժողովրդական ինքնապաշտպանութեան» գործը։ Հոն կատարած իր մարտական ցուցմունքը կը մնայ ի զօրու.- «Ի՛նչ էլ լինի, թէ՛ թշնամուն եւ թէ՛ բարեկամին յարգանք ու պատկառանք ներշնչողը, դժբախտաբար, դեռ կոպիտ ուժն է: Եւ մի ազգ, եթէ ուզում է մնալ յարգուած, եթէ չի ուզում կորչել, պէտք է լինի զէնքի ընդունակ. միշտ պէտք է լինի կազմ ու պատրաստ ինքնապաշտպանութեան համար, մանաւանդ` քաղաքական ցնցումների վայրկեաններում։»

Նիկոլ Դուման Ղարաբաղցի էր ծնունդով, Դաշնակցական էր գործունէութեամբ ու գաղափարով, եւ Հայ ու Հայաստանցի էր իր համակ էութեամբ, հոգիով, մտքով ու բազուկով։

Բոլոր պայմաններու տակ, սակայն, Նիկոլ Դուման մտածեց, գործեց ու ապրեցաւ իբրեւ պողպատէ կամքով Ղարաբաղցի Լեռնականը։ Հայաստանի հայացման դարբին Ռուբէն Տէր Մինասեանի վկայութեամբ, «...[Նիկոլ] Դումանը Դաշնակցութեան ամենահին մտաւորական ֆէդային էր: Ան հեղինակութիւն էր մեր բոլոր ֆէդայիներուն համար, ամենահամեստ զինւորէն սկսած մինչեւ Հրայրը, Գէորգ Չաւուշն ու Անդրանիկը, բոլորն ալ հաւասար սիրով պատրաստ էին ենթարկւելու այդ Ղարաբաղցի լեռնականին պողպատէ կամքին։» («Հայ Յեղափոխականի մը Յիշատակները»):

Յարակից լուրեր

  • Երբ ջնջենք Մայիս 28-ն մեր պատմութենէն
    Երբ ջնջենք Մայիս 28-ն մեր պատմութենէն

    Մայիս 28-ն մեր պատմութենէն ջնջելու փորձը նոր չէ։ Այդ փորձը այդքան հին է, որքան պոլշեւիկներու տիրապետութիւնը Հայաստանի վրայ։ Այդ փորձը նաեւ այդքան արդիական է, որքան են վերանկախացած Հայաստանի յաջորդական ղեկավարները։

  • Մուշեղ Իշխանի եւ Պօղոս Սնապեանի հետ
    Մուշեղ Իշխանի եւ Պօղոս Սնապեանի հետ

    Դաշնակցական մտաւորական, հրապարակագիր եւ հրապարակախօս Սեդօ Պոյաճեանն իր ֆէյսբուքեան էջում հրապարակել է 1970-ականների մի լուսանկար, որում ՀՅԴ մամլոյ դիւանի եւ «Բագին»-ի այդ օերերի աշխատակիցները լուսանկարւել են անւանի մտաւորականներ Մուշեղ Իշխանի եւ Պօղոս Սնապեանի հետ:

  • Վտանգուած անկախութիւնը
    Վտանգուած անկախութիւնը

    Պոլշեւիզմը տապալեցաւ։ Հայ ազգը վերստին ստեղծեց եւ իրագործեց իր անկախութիւնը։ Բայց անկախութիւնը վտանգուած է այսօր։ Վտանգին արմատները ճիւղաւորում ստացան անկախութեան զարգացման ու պահպանման եւ պետութեան կերտման ու ձեւաւորման այն տեսական ճանապարհներէն, որոնք գիտական ընտրանքներն էին վերանկախացած Հայաստանի ղեկին տիրացած իշխանաւորներուն։ Ճանապարհային այս տեսական ընտրանքներուն հետեւեցան ու կը շարունակեն հետեւիլ հայրենիքը ղեկավարող յաջորդական իշխող դասակարգերը։

  • Երբ Սփիւռքը կը սպասէր Շուշիին
    Երբ Սփիւռքը կը սպասէր Շուշիին

    Դաշնակցական մտաւորական, հրապարակագիր եւ հրապարակախօս Սեդօ Պոյաճեանն իր ֆէյսբուքեան էջում անդրադարձել է Շուշիի ազատգրման օրերին Սփիւռքում տիրող սպասումի օրերին:

  • Կանտին, Ցեղասպանութեան անտեսումը եւ Սեւրի դաշնագրի դրժումը
    Կանտին, Ցեղասպանութեան անտեսումը եւ Սեւրի դաշնագրի դրժումը

    Մահաթմա (Մոհանտաս Քարամչանտ) Կանտի համամարդկային արժէքներու, խաղաղութեան եւ մարդու իրաւունքներու մեծագոյն դաստիարակներէն է։ Ան պայքարեցաւ  Բրիտանական հզօր կայսրութեան դէմ իր հայրենիքի՝ Հնդկաստանի ազատագրութեան համար։ Իր պայքարը եղաւ առանց զէնքի։ Ան քարոզեց ու ապաւինեցաւ քաղաքացիական անհնազանդութեան (սաթիեագրահա) ռազմավարութեան։ Ան յաղթեց Բրիտանական գաղութատիրութեան դէմ եւ ապահովեց իր հայրենիքին անկախութիւնը։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։