Հա

Գաղափարական

21/10/2021 - 12:20

Սիմոն Վրացեան

Հայաստանի Հանրապետութիւնը ունէր սահմանավէճ Վրաստանի եւ Ազրբէջանի հետ եւ հողային պահանջներ Թուրքիայից։ Ինչպէ՞ս լուծեցին այդ կենսական հարցերը հայ բոլշեւիկները։

Հայաստանի Հանրապետութիւնը ունէր սահմանավէճ Վրաստանի եւ Ազրբէջանի հետ եւ հողային պահանջներ Թուրքիայից։ Ինչպէ՞ս լուծեցին այդ կենսական հարցերը հայ բոլշեւիկները։

Վրաստանի հետ բարեկամութիւն հաստատելու համար նրանք հրաժարուեցին զուտ հայկական եւ Հայաստանի անբաժան մաս կազմող Ախալքալակի շրջանից եւ հայկական Լոռիի մի մասից եւ այդպիսով խնդիրը փակուած յայտարարեցին։ Ուրիշ խօսքով, ամբողջապէս բաւարարեցին վրացի ազգայնականներին՝ ի վնաս Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի։

Ազրբէջանին աւելի ծայրայեղ զիջումներ արին։ Հակառակ Նարիմանովի ծանօթ յայտարարութեան, որով Խորհրդ․ Ազրբէջանը հրաժարւում էր Ղարաբաղից յօգուտ Խորհրդային Հայաստանի, հայ բոլշեւիկները, վերջ ի վերջոյ, համաձայնուեցին, որ Ղարաբաղը իր աւելի քան 150,000-նոց զուտ հայ բնակչութեամբ մնայ Ազրբէջանի սահմաններում, եւ, իբրեւ վերադիր, թոյլ տուին նաեւ, որ Ազրբէջանի քոչուորները ամառները օգտուին Զանգեզուրի արօտավայրերից, առանց որեւէ փոխարինութեան Հայաստանին։

Այսքանն էլ բաւական չեղաւ․ հայ բոլշեւիկները համաձայնուեցին, որ Ազրբէջանին տրուին Նախիջեւանն ու Շարուրը, որոնք նոյնիսկ ընդհանուր սահման չունին Ազրբէջանի հետ եւ գտնւում են Հայաստանի սրտում։

Փոխարէնը հայ բոլշեւիկները ոչինչ չստացան Վրաստանից եւ Ազրբէջանից յօգուտ Հայաստանի։ Այս պայմաններով, ի հարկէ, առաջ էլ դժուար չէր խաղաղութիւն հաստատել։ Եթէ Երեւանն ու Էջմիածինն էլ յանձնէին, խաղաղութիւնը աւելի կատարեալ ու տեւական կը լինէր։

Ս ՎՐԱՑԵԱՆ, ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԲՈԼՇԵՒԻԿԵԱՆ ՄՈՒՐՃԻ ԵՒ ԹՐՔԱԿԱՆ ՍԱԼԻ ՄԻՋԵՒ, Երկրորդ տպագրութիւն, ՊԷՅՐՈՒԹ, ՏՊԱՐԱՆ «ՀԱՄԱԶԳԱՅԻՆ» ԸՆԿԵՐՈՒԹԵԱՆ, 1953, էջ 172:

 

«Դրօշակ» թիւ 10 (1659), հոկտեմբեր 2021 թ.

 

Յարակից լուրեր

  • Այսօր, երբ այնքան թրքապաշտպան ուժեր կան, ի՞նչ երաշխիք, որ թուրքն իբրեւ պատմութեան ծանօթ ռեցիդիւիստ՝ չի՛ կրկնի իր եղեռնագործութիւնը․ Գարեգին Նժդեհի նամակը՝ Սիմոն Վրացեանին
    Այսօր, երբ այնքան թրքապաշտպան ուժեր կան, ի՞նչ երաշխիք, որ թուրքն իբրեւ պատմութեան ծանօթ ռեցիդիւիստ՝ չի՛ կրկնի իր եղեռնագործութիւնը․ Գարեգին Նժդեհի նամակը՝ Սիմոն Վրացեանին

    Սիրելի՛ Սիմոն,

    Գիտեմ, տեսնելով ձեռագիրս՝ պիտի խռովես հոգով: Նժդեհը կենդանի՞, հաւատա՞լ:

    - Այո՛, ձայնս գալիս է ոչ թէ գերեզմանից, այլ՝ բանտից, ուր ինձ վիճակւած է ապրել կեանքն ու մահը իրար խառնած, անտրտունջ, քանզի սեփական ձեռքով ես հարթեցի իմ զնդանի ճամբան՝ հաստատելով Արեւելքի հին խօսքը, թէ ամէն մարդ ինքն է կառուցում իր բանտը:

  • Խմբագրական. Փետրուարեան այժմէական ուղերձներ (Ապստամբութեան 99-ամեակին առիթով)
    Խմբագրական. Փետրուարեան այժմէական ուղերձներ (Ապստամբութեան 99-ամեակին առիթով)

    Փետրուարեան ապստամբութեան դէմ բռնատիրական կարգերու հաստատումէն անմիջապէս ետք Դաշնակցութեան հետագայ ընելիքներու ճշդման յատկացուած վերագնահատականի եւ որդեգրելի գործելակերպի քննարկման յատկացուած նիստին ընթացքին վերջին վարչապետ Սիմոն Վրացեանի ներկայացուցած զեկուցումը այժմէական առանցքներ կը ներփակէ:

  • «Հ.Յ. Դաշնակցութեան դիրքը Հայաստանի եւ խորհրդային իշխանութեան հանդէպ». Սիմոն Վրացեան
    «Հ.Յ. Դաշնակցութեան դիրքը Հայաստանի եւ խորհրդային իշխանութեան հանդէպ». Սիմոն Վրացեան

    Այս օրերուն կ՛արժէ անգամ մը եւս կարդալ Հայաստանի Հանրապետութեան վերջին վարչապետ, «Համազգային»-ի Նշան Փալանճեան ճեմարանի նախկին տնօրէն, քաղաքագէտ ու գրող ընկ. Սիմոն Վրացեանի ստորեւ տրուող յօդուածը, որ ատենին լոյս տեսած է «Հայրենիք» օրաթերթի 24, 25, եւ 26 սեպտեմբեր 1943-ի թիւերով:

  • ՀՅ Դաշնակցութեան ուժը
    ՀՅ Դաշնակցութեան ուժը

    ՀՅ Դաշնակցութեան հիմնադիրները ժամանակի հայ կեանքի ամէնէն իրազեկ մարդիկն էին: Այդ վկայում են նրանց թողած երկերը, բայց, մա՛նաւանդ` ՀՅ Դաշնակցութեան առաջին ծրագիրը: Մինչդեռ նրանցից առաջ եւ յետոյ հայ կուսակցութիւն կազմողները ընդհանրապէս մեկնում էին վերացական դատողութիւններից, անում էին բնազանցական ընդհանրացումներ, ՀՅ Դաշնակցութեան ծրագրի հեղինակները խօսում են միայն կենդանի փաստերի եւ իրական տուեալների մասին: Այդ պատճառով նրանց եզրակացութիւններն էլ կենդանի են եւ իրական:

  • Սիմոն Վրացեան (1882-1969). Հայաստանի վարչապետն ու Դաշնակցութեան դրօշակիրը
    Սիմոն Վրացեան (1882-1969). Հայաստանի վարչապետն ու Դաշնակցութեան դրօշակիրը

    Մայիս 21-ին, Պէյրութի մէջ, յետ-երկարատեւ հիւանդութեան, յոգնաբեկ ու մարած իր աչքերը առյաւէտ փակեց հայ ժողովուրդի նորագոյն պատմութեան մեծանուն կերտիչներէն Սիմոն Վրացեան։

    28 Մայիս 1918-ին հիմնուած Հայաստանի Հանրապետութեան չորրորդ եւ վերջին վարչապետն էր Սիմոն Վրացեան՝ Հայաստանի անկախութիւնը կերտած սերունդին արժանաւոր ներկայացուցիչներէն մէկը։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։