Հա

Ազգային

24/02/2019 - 10:10

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ տեսակէտը ՀՀ կառավարութեան 2019-2023 թթ․ ծրագրի վերաբերեալ

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմնի մասնագիտական յանձնախմբերը, ուսումնասիրելով ՀՀ կառավարութեան 2019-2023 թթ․ ծրագիրը, ներկայացրել են եզրակացութիւններ: 

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմնի մասնագիտական յանձնախմբերը, ուսումնասիրելով ՀՀ կառավարութեան 2019-2023 թթ․ ծրագիրը, ներկայացրել են եզրակացութիւններ: Սկիզբը կարդացէ'ք այստեղ (բաժին 1), (բաժին 2), (բաժին 3), (բաժին 4), (բաժին 5):

  1. Գնահատելի է կառավարութեան «ծախսարդիւնաւէտ, դինամիկ, ճկուն եւ մրցունակ պետական կառավարման համակարգ» ստեղծելու միտումը: Ողջունելի է հանրային կառավարման բնագաւառում «ISO 9001» կառավարման որակի ստանդարտի տարրերի ներմուծումը, մասնաւորապէս՝ արդիւնքային ցուցանիշների սահմանումը, արդիւնքների չափելիութիւնը, արդիւնքների հասցէականութիւնը եւ հասցէական շահառուին ուղղված լինելը: Համակարծիք ենք, որ ռեսուրսների կառավարումը պէտք է իրականացւի արդիւնաւէտ, օգտաւէտ եւ խնայողաբար, իսկ հանրային իւրաքանչիւր մարմին կամ կազմակերպութիւն, անկախ կազմակերպաիրաւական կամ այլ առանձնայատկութիւններից, պէտք է գործի օրէնքով սահմանւած որոշակի լիազօրութիւնների շրջանակում՝ իրականացնելով տւեալ մարմնի նպատակներին համապատասխանող եւ դրանցից բխող գործառոյթներ: Սակայն կառավարութեան ծրագրում առաջարկւող որոշ մօտեցումներ վիճելի են եւ կասկածներ են հարուցում այդ մօտեցումների արդիւնաւէտութեան համատեքստում: Որոշ հաստատումներ ուղղակի հասկանալի չեն: Մասնաւորապէս. պարզ չէ, թէ որոնք են կառավարութեան «անտեսանելի մարմինները», եւ, ընդհանրապէս, հասկանալի չէ, թէ այդ եզրոյթն ինչ է նշանակում:
  2. Խրախուսելի է, որ «Կառավարութիւնը շարունակաբար վեր է հանելու պետական բոլոր գերատեսչութիւնների կրկնւող գործառոյթները, եւ վերջիններիս օպտիմալացման արդիւնքում բարձրացւելու են պետական գերատեսչութիւնների ծախսարդիւնաւէտու­թիւնը եւ աշխատանքի արդիւնաւէտութիւնը»: Սակայն արդեօք այս մօտեցմա՞մբ է առաջնորդւել կառավարութիւնը՝ փոփոխութիւններ առաջարկելով «Կառավարութեան կառուցւածքի եւ գործունէութեան մասին» ՀՀ օրէնքում: Ընդհանրութեան բացակայութեան պարագայում նախարարութիւնների միաւորումը որեւէ սիներգետիկ արդիւնքի չի բերի, այլ ընդհակառակը՝ ռիսկի տակ կը դնի ոլորտային քաղաքականութիւնների մշակումն ու իրականացումը: Աւելին՝ փոքրացնելով կառավարութեան անդամների թիւը, տւեալ ոլորտով առաւել հետեւողական մօտեցումների ներկայացման հնարաւորութիւնը՝ կառավարութեան որոշումները կը լինեն աւելի շատ իրավիճակային, քան հեռանկարային ու ռազմավարական: Հնարաւոր է, որ ոչ մասնագիտական գործառոյթներ իրականացնող որոշ ստորաբաժանումների միաւորումը հնարաւորութիւն տայ կա՛մ նւազեցնելու հանրային ֆինանսների վրայ ճնշումը, կա՛մ խնայւած գումարը վերաբաշխելու միաւորւած նախարարութեան մնացած աշխատակազմի վրայ: Սակայն հաշւի առնելով ընդհանուր աշխատավարձային ֆոնդում կրճատւող աշխատակիցների աշխատավարձի մասնաբաժինը՝ կրճատումից յետոյ միւս աշխատակիցների միջեւ վերաբաշխւած գումարը այնքան աննշան կը լինի, որ բարձրակարգ աշխատուժի համար հանրային ծառայութեան գրաւչութիւնը շուկայում չի բարձրանայ: Հաշւի առնելով յաւելեալ աշխատավարձի ոչ էական աւելացումը՝ որեւէ կերպ չի կարելի ակնկալել, որ միաւորմամբ պայմանաւորւած կրճատման արդիւնքում գումարի վերաբաշխումը կարող է բարձրացնել աշխատակիցների աշխատանքի արդիւնաւէտութիւնը:
  3. Չնայած կառավարութեան հաւաստիացմանը, թէ իւրաքանչիւր մարմին իրականացնելու է միայն տւեալ մարմնի նպատակներին համապատասխանող եւ դրանցից բխող գործառոյթներ, օրինակ` գիւղատնտեսութեան համար պատասխանատու մարմնի պարտականութիւնների մէջ է մտնելու նաեւ «գիւղական համայնքներում ոչ գիւղատնտեսական գործունէութեան ընդլայնմանը եւ ագրոտուրիզմի զարգացմանը» նպաստելը, ինչը առաւելապէս տարածքային զարգացման գործառոյթ է: Կամ՝ նոր ստեղծւող՝ բարձր տեխնոլոգիաների եւ արդիւնաբերութեան նախարարութեան գործառոյթները առաւելապէս էկոնոմիկայի նախարարութեան գործառոյթներ են, վերջինիս առկայութեան դէպքում երկատւելու է տնտեսութեան զարգացման գործառոյթը, ինչը չի համապատասխանում կառավարութեան ներկայացւած սկզբունքին:
  4. Այսպիսով, կառավարման համակարգի օպտիմալացումը նախ եւ առաջ պէտք է սկսել կառավարութեան գործառոյթների յստակեցումից, անցում կատարել լիազօրութեան ինստիտուտ-արդիւնքային ցուցանիշ-պատասխանատւութիւն շղթայի գործադրմանը եւ միայն դրանից յետոյ անդրադառնալ իւրաքանչիւր գերատեսչութեան աշխատանքային ծանրաբեռնւածութեան, անհրաժեշտ հաստիքների սահմանման, իւրաքանչիւր աշխատանքի, աշխատատեղի եւ կարգավիճակի նկարագրման, արդիւնքային բնութագրիչների սահմանման եւ դրան համապատասխան գերատեսչութեան կառուցւածքի հաստատմանը (օրինակ՝ նախարարութիւններում վարչութիւնների, գրասենեակների, կոմիտէների եւ այլնի յստակ տարանջատումը): Պատահական չէ, որ առ այսօր չեն դիտարկւել կառավարութեան կառուցւածքում անհրաժեշտ նախարարութիւնների գործառոյթների համապատասխանութիւնը պետութեան, տւեալ դէպքում կառավարութեան՝ Սահմանադրութեամբ եւ օրէնքներով նախատեսւած լիազօրութիւններին (որը, ի դէպ, իրաւունքների եւ պարտականութիւնների համախումբ է): Օրինակ` ինչպէ՞ս բացատրել այն փաստը, որ ըստ օրէնքի՝ տարածքային կառավարման եւ զարգացման նախարարութեան գործառոյթի մէջ է մտնում տարածքային քաղաքականութեան իրականացումը, այն դէպքում, երբ Սահմանադրութեան 160-րդ յօդւածի համաձայն՝ կառավարութիւնը մարզերում իր տարածքային քաղաքականութիւնն իրագործում է մարզպետների միջոցով: Կամ առ այսօր յստակեցւած չէ եւ օրէնքով ամրագրւած Սահմանադրութեան 152-րդ յօդւածի 3-րդ մասով նախարարի` նախարարութիւնը ինքնուրոյն ղեկավարելու լիազօրութեան բովանդակութիւնը: Որպէս հետեւանք՝ նախարարների գործելու ազատութիւնն ու սահմանափակումները կա՛մ ձեւախեղւում են, կա՛մ լղոզւում: Արդիւնքում ստանում ենք պատասխանատւութեան եւ լիազօրութեան անհամարժէքութիւն:
  5. Առ այդ, անընդունելի են Սփիւռքի նախարարութեան լուծարումը, միւս նախարարութիւնների միաւորումն ու նոր նախարարութեան ստեղծումը` առանց խորքային ուսումնասիրութիւն իրականացնելու, առանց ազդեցութեան գնահատման իրականացման, հանրային ու մասնագիտական կարծիքները, փաստարկներն ու հակափաստարկները լսելու: Սփիւռքի նախարարութեան պարագայում բացարձակապէս անընդունելի է նախարարի գործառոյթների փոխարինումը յանձնակատարի գործառոյթներով, թէկուզեւ այն պատճառով, որ վերջինիս վերապահւող լիազօրութիւնները համահունչ չեն Սփիւռքի հետ առնչւող խնդիրների լուծման խորութեանը եւ ծաւալներին: Սփիւռքի հետ յարաբերութիւնները նոր մակարդակի վրայ բարձրացնելու, մեծ հայրենադարձութիւն կազմակերպելու մասին կառավարութեան յայտարարած նպատակները, թւում էր, պէտք է յանգեցնեին հայեցակարգային նոր մօտեցումների որդեգրման։ Սակայն Սփիւռքի նախարարութեան գործունէութիւնը վերարժեւորելու փոխարէն որոշում է կայացւել լուծարել նախարարութիւնը։ Համահայկական կառոյցի բացը մասամբ լրացնող Սփիւռքի նախարարութիւնը փակելու որոշումը վստահաբար բացասական արձագանգ է գտնելու նաեւ արտերկրի մեր հայրենակիցների շրջանում: Անկախ նրանից, թէ վերոնշեալ նախարարութիւնն իր առջեւ դրւած խնդիրներն ինչ արդիւնաւէտութեամբ է լուծել, այն կոչւած է ոչ միայն լինելու արտերկրի ու Հայաստանի հայութեանն իրար կապող պետական հիմնական օղակը, այլեւ հայութեանը ՄԵԿ ու ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ տեսնելու գաղափարական մօտեցման դրսեւորումն է։ Սփիւռքի ամրապնդումն ու հզօրացումը ռազմավարական կարեւոր խնդիր է եւ հայրենիքի անվտանգութեան ու առաջընթացի հիմնական երաշխիքներից մէկը: Ուստի Սփիւռքի նախարարութիւնը լուծարելու փոխարէն՝ պէտք է վերադարձնել իր իսկական առաքելութեանը՝ ըստ հարկի նորոգւած ու բարեփոխւած օրակարգով:
  6. Կառավարութեան ծրագրի իրականացումը մեծապէս կախւած է բանիմաց կադրերից, ինչի մասին ոչ մի խօսք չկայ: Անհրաժեշտ է արմատապէս բարեփոխել կադրային քաղաքականութիւնը: Ոչ բանիմաց, ոչ արդիւնաւէտ գործող կադրերից պետական ապարատը բեռնաթափելու եւ արհեստավարժներին ասպարէզ տրամադրելու համար անհրաժեշտ է կիրառել բաց, թափանցիկ, որոշակի չափորոշիչներ ներառող եւ սուբիեկտիւիզմը բացառող մրցոյթի ինստիտուտը: Բարձրաստիճան պաշտօնեաների համար նախընտրելի է կիրառել նաեւ ոլորտային ծրագրերի անանուն, կոդաւորւած մրցոյթներ:
  7. Կատարողականի գնահատման համակարգի բարեփոխումը հնարաւորութիւն կը տայ խրախուսել առաւել արդիւնաւէտ աշխատակիցներին, իսկ նւազ արդիւնաւէտ աշխատակիցների պարագայում կա՛մ նրանց արդիւնաւէտութեան բարձրացման ծրագիր մշակել, կա՛մ լուծել աշխատանքային պայմանագիրը: Կատարողականի գնահատումը երբեք չի կարող պետական մեքենայի փոքրացման գործիք ծառայել: Մարդկային ռեսուրսների պահանջը պայմանաւորւած է ցանկացած գերատեսչութեան բիզնես գործընթացներով, որոնք ածանցւում են այդ գերատեսչութեան կանոնադրութիւնից եւ գործառոյթներից: Կատարողականի գնահատումը ցոյց է տալիս, թէ որքան արդիւնաւէտ է աշխատակիցը կատարում իր պարտականութիւնները, այլ ոչ թէ հաշւարկում է գործընթացի իրականացման համար անհրաժեշտ մարդկային ռեսուրսները: Հասկանալի չէ, թէ պետական ռեսուրսների ճիշտ կառավարումն ինչպէս է ապահովելու «կառավարութեան անդամների իրաւասութիւնների եւ պարտականութիւնների հաւասարակշռումը», կամ, ընդհանրապէս, ինչ է այդ եզրոյթը նշանակում:
  8. Ծրագրում ներկայացւած դրոյթները հիմնականում պետական կառավարման մասին են: Հանրային կառավարումն աւելի լայն ընդգրկում ունի, որի կազմում գտնւողները կիսում են հանրային կառավարման պատասխանատւութիւնը կամ կարող են ազդել վերջինիս վրայ: Սա նշանակում է, որ մեր երկրին անհրաժեշտ է հանրային կառավարման նոր մոդել, մասնաւորապէս՝ պատերազմի իրական սպառնալիքի պայմաններում ապրող Արցախի եւ Հայաստանի համար: Չի կարելի հաշւի չառնել պատերազմի սպառնալիքը եւ շարունակել ազատական ուղղւածութեան, իսկ իրականում անպատասխանատու բարեփոխումները կամ պատրաստւել պարտադրւած պատերազմի ցանկացած դրսեւորման՝ ըստ այդմ մշակելով եւ կիրառելով զարգացման որակապէս նոր մոդել:

Շարունակելի

Յարակից լուրեր

  • «Դարերի վրէժը». միջոցառում` նւիրւած «Նեմեսիս»-ի 100-ամեակին
    «Դարերի վրէժը». միջոցառում` նւիրւած «Նեմեսիս»-ի 100-ամեակին

    ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմնի նախաձեռնութեամբ՝ երէկ, ապրիլի 20-ին Առնօ Բաբաջանեան համերգասրահում տեղի ունեցաւ «Դարերու վրէժը» խորագրով պատմագեղարւեստական երեկոյ՝ նւիրւած «Նեմեսիս» գործողութեան 100-ամեակին եւ Հայ Դատի արդար պայքարի միւս մարտիկներին:

  • ՀՅԴ ՀԳՄ-ն ցաւակցագիր է յղել Արկադի Տէր-Թադէոսեանի մահւան կապակցութեամբ
    ՀՅԴ ՀԳՄ-ն ցաւակցագիր է յղել Արկադի Տէր-Թադէոսեանի մահւան կապակցութեամբ

    ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինն իր ցաւակցութիւններն է փոխանցում ՀՀ Զինւած ուժերի գեներալ-մայոր Արկադի Տէր-Թադէոսեանի ընտանիքին, հարազատներին եւ բարեկամներին՝ լեգենդար զօրահրամանատարի մահւան կապակցութեամբ։

  • Փետրւարի դասերը. ՀՅԴ ՀԳՄ յայտարարութիւնը՝ Փետրւարեան ապստամբութեան 100-ամեակի առիթով
    Փետրւարի դասերը. ՀՅԴ ՀԳՄ յայտարարութիւնը՝ Փետրւարեան ապստամբութեան 100-ամեակի առիթով

    Սիրելի՛ հայրենակիցներ, հարիւր տարի առաջ՝ ճիշտ այս օրերին, Հայաստանում տեղի ունեցաւ համաժողովրդական ապստամբութիւն: Փետրւարեան ապստամբութեան պատճառը ապազգային իշխանութեան խայտառակ կառավարումն էր, որն անհնար էր հանդուրժել: Արտաքին ուժերի աջակցութեամբ, խաղաղ ճանապարհով տիրանալով իշխանութեանը, բոլշեւիկեան յեղկոմն ունակ չեղաւ ապահովելու երկրի ներքին կայունութիւնն ու զարգացումը:

  • ՀՅԴ ՀԳՄ-ի եւ Արցախի ԿԿ-ի միջեւ հանդիպում Արցախում
    ՀՅԴ ՀԳՄ-ի եւ Արցախի ԿԿ-ի միջեւ հանդիպում Արցախում

    Արցախ կատարած այցի շրջանակներում ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմնի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելեանը եւ ՀԳՄ անդամ Յակոբ Մաթիլեանը յունւարի 18-ին հանդիպել են ՀՅԴ Արցախի Կենտրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Դաւիթ Իշխանեանի եւ ԿԿ անդամների հետ։

  • Նոր որակի իշխանութեան հրամայականը
    Նոր որակի իշխանութեան հրամայականը

    «Քաղաքական քաւարանի ու քաղաքական բարոյականութեան մասին եմ մտածում…մտածում եմ, ինչպէս կասեցնել պետութեան կորուստը...

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։