Հա

Ազգային

11/11/2019 - 14:20

Սոցինտերնի ԱՊՀ, Կովկասի եւ Սեւծովեան տարածաշրջանի յանձնաժողովի նիստում ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ անդամները ներկայացրել են ՀՀ-ում ստեղծւած իրավիճակն ու ՀՅԴ- ծրագիրը

Նոյեմբերի 8-9-ը Մինսկում տեղի ունեցաւ Սոցինտերնի ԱՊՀ, Կովկասի եւ Սեւծովեան տարածաշրջանի յանձնաժողովի նիստը, որին Հայաստանից մասնակցում էին ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմնի անդամներ Լիլիթ Գալստեանը եւ Շաղիկ Մարուխեանը։

«alikonline.ir» - Նոյեմբերի 8-9-ը Մինսկում տեղի ունեցաւ Սոցինտերնի ԱՊՀ, Կովկասի եւ Սեւծովեան տարածաշրջանի յանձնաժողովի նիստը, որին Հայաստանից մասնակցում էին ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմնի անդամներ Լիլիթ Գալստեանը եւ Շաղիկ Մարուխեանը։

Հայաստանի վերջին շրջանի իրադարձութիւնների մասին ռուսերէն լեզւով զեկոյցով հանդէս եկաւ Լիլիթ Գալստեանը՝ ներկայացնելով իշխանափոխութիւնից յետոյ Հայաստանում արձանագրւող քաղաքական գործընթացները, ներքաղաքական օրակարգերի առաջնահերթութիւններն ու մարտահրաւէրները, նաեւ Դաշնակցութեան՝ իբրեւ արտախորհրդարանական ընդդիմադիր քաղաքական ուժի առաջնահերթութիւններն ու առաջիկայ ծրագրերը:

Տարածաշրջանի ժողովրդավարութեան գործընթացներին, Դաշնակցութեան սփիւռքեան գործունէութեան ու ձեռքբերումներին, ինչպէս նաեւ Արցախի հարցի մասին անգլերէն լեզւով զեկուցեց Շաղիկ Մարուխեանը։ Նա իր խօսքում անդրադարձաւ ՀՅ Դաշնակցութեան սոցիալիստական գաղափարախօսութեանը, ի նպաստ սոցիալական արդարութեան պայքարին, Ցեղասպանութեան ճանաչման ուղղութեամբ լոբբիստական աշխատանքներին, ինչպէս նաեւ Արցախի հարցում մեր ժողովրդի արդար պահանջին ու Ադրբեջանի հետեւողական հակաքարոզչութեանը։

Նշենք, որ սոյն յանձնաժողովի համանախագահ է ադրբեջանցի Արազ Ալիզադէն, որին, մեղմ ասած, այդքան էլ դուր չեկան հայկական պատւիրակութեան ելոյթները։

Յիշեցնենք, որ Սոցինտերնի փոխնախագահ է դաշնակցական Մարիօ Նալբանդեանը։

Շաղիկ Մարուխեանն իր ելոյթում նշել է. 

«Ես կը ցանկանայի օգտագործել այս հնարաւորութիւնը եւ փոխանցել մեր ընկերների ողջոյններն այս հանդիպմանը:

Կարճ՝ տարածաշրջանային հարցերի մասին. Հարաւային Կովկասում զարգացումը շարունակում է կախում ունենալ թոյլ ժողովրդավարական պրակտիկայից եւ եկամտի անհաւասարութեան աճից: Բնակչութեան համար պարկեշտ զբաղւածութիւն դեռեւս ապահովւած չէ, կանանց մասնակցութիւնը աշխատուժին եւ քաղաքականութեանը մնում է սահմանափակ:

Աղքատութեան մակարդակը շարունակում է մնալ բարձր, Եւրոմիութեան հարեւանութեան քաղաքականութեան դինամիկան ազդում է ամբողջ ենթաշրջանի զարգացման օրակարգերի վրայ, որոշ երկրներ ուղղորդել են իրենց արտաքին եւ ներքին քաղաքականութեան հեռանկարները դէպի եւրոպական ինտեգրում, իսկ որոշ երկրներ միացել են Եւրասիական տնտեսական միութեանը: Լարւածութիւն է շարունակում մնալ՝ կապւած վիճելի տարածքների եւ միջսահմանային ու յետհակամարտութեան իրավիճակների հետ:

Յանուն արդարութեան պայքարի համար Դաշնակցութիւնն իր 130 տարւայ պատմութեան ընթացքում միշտ մեծ գին է վճարել: Ստեղծումից ի վեր՝ 1890 թւականից, կուսակցութիւնը որդեգրել է սոցիալիստական գաղափարախօսութիւնը (դա էր ստեղծման նպատակը) եւ պայքարել հայ ժողովրդի հանդէպ արդարութեան համար բոլոր ժամանակներում եւ համատեքստերում: Անկախ Հայաստանում անցած 28 տարիներին Դաշնակցութիւնը բազում մարտահրաւէրների միջով է անցել: Մեր ընկերները բանտարկւել են, մեր մամուլն արգելւել է, մեր առաջնորդը աքսորւել է (1991-1998): Այնուամենայնիւ, մենք համառօրէն շարունակում ենք պաշտպանել խորհրդարանական համակարգի ստեղծումը, որում իշխանութիւնների տարանջատումը կառավարման օրէնսդիր, գործադիր եւ դատական ճիւղերի միջեւ ամբողջական է: Մենք պայքարել ենք ապօրինի մենաշնորհների, կոռուպցիայի դէմ, աւելի ապակենտրոնացւած կառավարման համակարգի եւ բոլոր մակարդակներում աւելի բաց, թափանցիկ ու հաշւետու կառավարութեան համար: Ինչպէս իմ գործընկերն է նշել, մեր կուսակցութիւնը ներկայումս ներկայացւած չէ ՀՀ խորհրդարանում եւ գործում է ընդդիմութեան շրջանակներում, այնուամենայնիւ, այն շարունակում է մնալ Հայաստանի քաղաքական դաշտի կարեւոր դերակատարներից մէկը եւ նպաստել վերը նշւած սկզբունքներին:

Թէեւ ոմանք մեզ դիտաւորեալ ներկայացրել են որպէս ծայրայեղ ազգայնական կուսակցութիւն, Դաշնակցութիւնը միշտ պայքարել է հումանիտար եւ սոցիալ-ժողովրդավարական սկզբունքների համար: Որպէս արագ յիշեցում՝ կուսակցութիւնն աջակցել է սփիւռքի հայերին՝ պայքարել 1915-1923 թւականներին թուրքերի կողմից իրականացւած 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանութեան ճանաչման համար, որի ընթացքում 1.5 միլիոն հայ զոհւեց միայն այն պատճառով, որ հայ եւ քրիստոնեայ էր: Ճանաչումը նպատակ ունի կանխել հետագայ հնարաւոր յանցագործութիւնները:

Ինչ վերաբերում է Արցախի հակամարտութեանը, ապա ինքնորոշման ժխտումը քայլ է, որը ոչնչացնում է բարեկամութիւնը եւ համընդհանուր խաղաղութիւնը: Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի պատմութիւնը վառ օրինակ է. 31 տարի առաջ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովուրդը յայտարարեց իր՝ ինքնորոշման անքակտելի իրաւունքի իրականացման մտադրութեան մասին՝ ի պատասխան Ադրբեջանի իշխանութիւնների տասնամեակների ճնշման եւ խտրականութեան: Դա իսկապէս ժողովրդավարական շարժում էր, որը մարմնաւորում էր քաղաքացիական իրաւունքների, ազգային արժանապատւութեան, տնտեսական հաւասարութեան, մշակութային առանձնայատկութեան եւ մայրենի լեզւով կրթութեան պայքարը:

Ըստ ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամբլեայի՝ ՄԱԿ-ի անդամ երկրները պէտք է աջակցեն բոլոր ժողովուրդների եւ ժողովուրդների ինքնորոշման սկզբունքի իրագործմանը: Դժբախտաբար, պատասխանն էր պատերազմը:

Մենք իսկապէս յուսով ենք, որ Արցախի հակամարտութեան խաղաղ լուծումը շատ չի ձգձգւի: ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը պատւիրակւած է եւ հաշւետու բանակցութիւնները հեշտացնելու համար: Պատերազմը մեզնից ոչ մէկի համար նախընտրելի տարբերակ չէ, եւ շատ ցաւալի է, որ մեր գործընկեր պարոն Ալիզադէն այլ կարծիք ունի: Որպէս 130 տարւայ սոցիալիստական կուսակցութիւն՝ մենք գիտակցում ենք աշխարհի այդ հատւածում (Լեռնային Ղարաբաղ) ապրող մեր հայ քոյրերի եւ եղբայրների ինքնորոշման ու անվտանգութեան իրաւունքը: Սա միջազգային իրաւունքի հիմնարար սկզբունքներից մէկն է, եւ այն ոչ բանակցային է: Այս նպատակով Դաշնակցութիւնը կազմակերպել էր «Համագործակցութիւն յանուն արդարութեան եւ խաղաղութեան» խորագրով ֆորում ՝ 30 տարբեր երկրների խորհրդարանականների մասնակցութեամբ ՝ Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղութեան համար երկխօսութիւնն ամրապնդելու եւ ինքնորոշման իրաւունքի պաշտպանութեան նպատակով»:

ՀՅԴ ԳՄ անդամ Լիլիթ Գալստեանն իր ելոյթում նշել է. 

«Յարգելի գործընկերներ, սիրելի ընկերներ,

Ես կը ցանկանայի նշել մեր հանդիպումների կարեւորութիւնը, որը հնարաւորութիւն է տալիս քննարկելու մեր երկրների առջեւ ծառացած արդի խնդիրները, փոխանակելու փորձը, մտքերը, փորձելու միասին գտնել համատեղ լուծումներ: Թոյլ տւէք վստահութիւն յայտնել, որ մեր թիմային աշխատանքի արդիւնաւէտ կը լինի:

Կոմիտէի վերջին նիստից դեռ շատ ժամանակ չի անցել, սակայն անցած մէկուկէս տարւայ ընթացքում Հայաստանում տեղի են ունեցել էական իրադարձութիւններ, որոնք կը ցանկանայի հակիրճ ներկայացնել ձեզ:

2018-ի ապրիլին սկսւեց ժողովրդական բողոքի ալիք ՝ սոցիալական արդարութեան հաստատման, հասարակութեան բնականոն եւ կայուն զարգացման ապահովման պահանջով, ինչպէս նաեւ երկրում քաղաքական իշխանութիւնների դէ ֆակտօ մենաշնորհի հաստատման դէմ: Ժողովուրդը մերժեց ոչ միայն քաղաքական համակարգի արատաւոր երեւոյթները, այլեւ ինքնին համակարգը բնութագրող գործիչներին:

Իշխանափոխութեան արդիւնքում Նիկոլ Փաշինեանը դարձաւ գործադիր իշխանութեան ղեկավար: Դաշնակցութիւն կուսակցութիւնը, որը մշտապէս հանդէս է եկել երկրում համակարգային փոփոխութիւնների օգտին, ողջունել է կատարւած փոփոխութիւնները եւ դարձել անցումային կառավարութեան մաս:

Սակայն նոր կառավարութիւնը խախտեց քաղաքական համաձայնագրերը, որոնք, ենթադրաբար, պէտք է յանգեցնեին երկրում քաղաքական համակարգի բարելաւմանը, մասնաւորապէս՝ Ընտրական օրէնսգրքում, «Քաղաքական կուսակցութիւնների մասին» օրէնքում փոփոխութիւնները, որոնց ընդունումից յետոյ նախատեսւում էին արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ 2019-ի ապրիլ-մայիս ամիսներին:

Քաղաքական համաձայնութեան խախտմամբ՝ նոր ընտրութիւնները հապճեպ անցկացւեցին 2018-ի դեկտեմբերին, եւ յեղափոխական էյֆորիայի արդիւնքում նոր կառավարութիւնը ստացաւ ձայների 70 տոկոսը, ինչն աննախադէպ էր ժողովրդավարական երկրների համար:

Արդիւնքում ՝ անկախ Հայաստանի պատմութեան մէջ առաջին անգամ Դաշնակցութիւնը չմտաւ խորհրդարան: Այնուամենայնիւ, հարկ է նշել, որ, ի տարբերութիւն ընտրութիւններին մասնակցող այլ կուսակցութիւնների, Դաշնակցութիւնը միակ ընդդիմադիր կուսակցութիւնն է, որն ունի ինչպէս յստակ գաղափարախօսութիւն, այնպէս էլ կազմակերպչական կառոյցներ երկրի բոլոր մարզերում, ինչպէս նաեւ համապատասխան օժանդակ կազմակերպչական կառոյցներ:

Խորհրդարանում չլինելով` Դաշնակցութիւնը շարունակում է մնալ Հայաստանի քաղաքական դաշտի առանցքային դերակատարներից մէկը:

Յենւելով անցած մէկուկէս տարւայ իրադարձութիւնների վրայ, դիտարկելով եւ վերլուծելով երկրում ընթացող գործընթացները՝ ինչպէս ներքաղաքական զարգացման տեսանկիւնից, այնպէս էլ հասարակութեան մէջ առկայ տրամադրութիւնների, նաեւ երկրում տիրող բարոյահոգեբանական մթնոլորտը, կուսակցութիւնը տւեց իր գնահատականը հայաստանեան ներկայիս իշխանութիւնների քաղաքական ընթացքին եւ գործողութիւններին:

ՀՅԴ Գերագոյն մարմինն իր քաղաքական յայտարարութիւններում նշում էր հասարակութեան մէջ ատելութեան եւ անհանդուրժողականութեան աճը, քաղաքական հակառակորդների նկատմամբ հանդուրժողականության պակասը: Մենք մերժում ենք փողոցային արդարութիւն եւ ամբոխի դատարան հաստատելու բոլոր փորձերը՝ օրէնքի գերակայութեան փոխարէն: Մենք բացառում ենք հասարակութեան բաժանումը սպիտակների եւ սեւերի, մերի եւ ուրիշների, հնի ու նորի:

Այս ամէնը ոչ միայն խանգարում է հասարակութեան կայուն զարգացմանը, այլեւ լուրջ խոչընդոտ է երկրի ժողովրդավարական եւ պետական ինստիտուտների կայացման, ինչպէս նաեւ պետութեան առջեւ ծառացած ներքին ու արտաքին քաղաքականութեան խնդիրների լուծման համար:

Յետյեղափոխական շրջանում մեր կուսակցութիւնն անցկացրեց ընդդիմութեան առաջին բազմամարդ հանրահաւաքը, որի ընթացքում ներկայիս իշխանութիւններին ցոյց տրւեց «դեղին քարտ»: Մենք իշխանութիւններին կոչ ենք արել հրաժարւել պոպուլիզմից, վերադառնալ հասարակութեան հետ կառուցողական երկխօսութեան, դրական կառավարման եւ ստեղծագործ մթնոլորտի հաստատման ուղուն:

Մենք պարբերաբար հանրութեանը եւ ներկայիս իշխանութիւններին ներկայացնում ենք մեր մօտեցումներն ու առաջարկները, որոնք վերաբերում են հասարակութեան տարբեր ոլորտների, երկրի սոցիալ-տնտեսական եւ քաղաքական զարգացման հարցերին:

Արդէն մէկուկէս տարի անց անդունդ է ձեւաւորւել եւ պառակտում է առաջացել այն ժողովրդական ալիքի վրայ իշխանութեան եկած քաղաքական գործիչների եւ հասարակութեան պահանջների միջեւ: Ազգային ժողովն ու քաղաքական մեծամասնութիւնն այսօր ոչ միայն չեն արտացոլում հասարակութեան պահանջները, այլեւ իրականում չեն բաւարարում առկայ մարտահրաւէրներին:

ՀՅԴ Գերագոյն մարմինը նախաձեռնել է մի շարք քաղաքական խորհրդակցութիւններ խորհրդարանական եւ արտախորհրդարանական ուժերի հետ` զարգացող սոցիալ-քաղաքական իրավիճակը քննարկելու համար:

Վերջերս ՀՅԴ-ն վեց քաղաքական կուսակցութիւնների հետ հանդէս եկաւ համատեղ յայտարարութեամբ դատարանների եւ երկրի ամբողջ իրաւական համակարգի շուրջ ստեղծւած ճգնաժամի վերաբերեալ:

Մեր առաջնահերթ օրակարգը ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի առաջատարը եւ համախմբող օղակը լինելն է: Մենք կը շարունակենք երկխօսութիւնն այլ քաղաքական ուժերի՝ ինչպէս ընդդիմութեան, այնպէս էլ իշխանամէտ թիմի հետ, որպէսզի երկրում ստեղծւի համաձայնութեան եւ ստեղծագործելու իրական մթնոլորտ, որը երկրի կայուն զարգացման եւ անվտանգութեան բանալին է»:

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։