Հա

Ազգային

27/05/2020 - 12:45

Տօն է բազմաշխատ՝ մահուան Գէորգին, Սասնոյ հարազատ մեծանուն քաջին

Ծնողքը կը փափաքէր գրել, կարդալ սորվի, որպէսզի քահանայ ձեռնադրուի։ Այդ նպատակով, 1876-ի մայիսի 14-ին, պատանի հասակին, զինք ղրկեցին Մշոյ Ս. Առաքելոց Վանքը։ Հոն հանդիպեցաւ Արաբոյին եւ այլ ֆետայիներուն։ Երկու տարի ետք, 1878-ի մայիսի 4-ին, հրաժարեցաւ վանքէն, վերադարձաւ տուն։ Եւ, ինչպէս ան կը գրէ իր յուշերուն մէջ, «այնուհետեւ իմ գործը շարունակ զէնքերը եղան»:

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ

 

Ծնողքը կը փափաքէր գրել, կարդալ սորվի, որպէսզի քահանայ ձեռնադրուի։ Այդ նպատակով, 1876-ի մայիսի 14-ին, պատանի հասակին, զինք ղրկեցին Մշոյ Ս. Առաքելոց Վանքը։ Հոն հանդիպեցաւ Արաբոյին եւ այլ ֆետայիներուն։ Երկու տարի ետք, 1878-ի մայիսի 4-ին, հրաժարեցաւ վանքէն, վերադարձաւ տուն։ Եւ, ինչպէս ան կը գրէ իր յուշերուն մէջ, «այնուհետեւ իմ գործը շարունակ զէնքերը եղան»:

Այսպէս յայտնուեցաւ մեր ազատագրական պայքարի խիզախագոյն ֆետայիներէն ԳԷՈՐԳ ՉԱՒՈՒՇ-ը՝ Սարերու Ասլանը, Սարհատը։ Ան քսան տարի պայքարեցաւ անընդհատ՝ միշտ զէնքը ձեռքին։ Մեր յեղափոխական կռիւի ազատութեան ձայնը գոռաց անոր զէնքի խողովակէն։ Այդ պայքարին մէջ ան էախառնուեցաւ հայրենական հողին, մարմնացաւ անոր լեռներով, եւ վերածուեցաւ մեր յեղափոխութեան ապառաժին՝ մեր ժայռերուն պէս։

Գէորգը հայ էր իր ամբողջ էութեամբ։ Սասունցի իր անհատնում քաջութեամբ։ Դաշնակցական էր իր կրակի մկրտութեամբ։ Միշտ հաւատարիմ Դաշնակցութեան գաղափարին եւ զէնքին, ան պայքարեցաւ յանուն ազատութեան՝ միանալով Դաշնակցութեան միւս հաւատարիմներուն՝ Հրայր Դժոխքին, Աղբիւր Սերոբին, Անդրանիկ Փաշային…։ Գէորգն ու Ռուբէնը (Տէր-Մինասեան) յեղափոխական կռիւի մտերմագոյն ընկերները եղան եւ դարձան հայրենիքի ազատութեան անբասիր գործակիցները։

Եւ, բազում ճակատագրական կռիւներէ ետք, օր մը՝ 1907 թուականի չքնաղ մայսի 27-ին, երբ վարդն էր նոր բացուած, Սուլուխը յանկարծ չորս կողմէն մթնցաւ։ Ահաւոր սոսկումը պատած էր Մշոյ դաշտ։ Անհաշտ Սուլթանը նորէն կը հառաչէր։ Բայց ապստամբ Սուլուխը մնաց աներեր։ Սկսաւ կռիւ, բարձրացաւ վեր մուխ։

Ազատ որդիներ՝ Գէորգ եւ Ռուբէն, ինչ միջոց որ պէտք էր՝ ի գործ դրին։ Տղերքը դիրք արին եւ Աստուած կանչելով կրակ բաց արին։ Երբ իր անտարբեր հրացանը կը քննէր, գնդակի կայծ մը Գէորգի ձախ կողմը հարուածեց։

Զարնուէր էր Գէորգ՝ սարերու ասլանը։ Լուծուեց այդ կռվին եւ հերոսի մահվան վրեժը՝ մոսինը ոռնաց եւ, վար ինկաւ թշնամու հրամանատարը՝ Քէօսա Պինպաշին։

Այդ օրը հայոց քաջերու Զատիկն էր։ Ամպեր գոռացին, շանթեր արձակուեցան, հայրենական դրախտի ճամբան կրկին արեամբ ողողուեցաւ։ Հերոս մը ինկաւ նահատակ։ Այդ քաջ հերոսը, աւաղ, Սարհատն էր, որ քսան տարի մղեց կռիւներ անյաղթ։

Գիշէր էր։ Հերոսը փչեց իր շունչը վերջին եւ ըսաւ լուսնակին, «Սիրոյ համբոյր տար, որդւոյս Վարդգէսին։»

Եւ ազատագրական պայքարը շարունակեցին նոր Գէորգներ։

Երբ ֆետայիները լուսանկարելու համար քաղաքէն եկած էր Վահան Փափազեան (Կոմս), Գէորգ Չաւուշ մանկական ժպիտով մը Կոմսին դարձաւ ու ըսաւ, «Յեղափոխութիւնը մինակ մեզմով չի լինի, պարո՛ն, ի՞նչ կայ լեցուեր էք քաղաքներ, գրոց մարդիկդ, քաղաքներէն խեր չկայ, կու գա՞ս հետս, քեզի տանիմ մեր երկիրը, տես իմա՞լ անուշ երկիր է, իմա՞լ ժողովուրդ ունենք… արժէ որ մեռնենք անոր համար,» եւ լռեց Գէորգ…։

Բայց Գէորգի պատգամը շարունակեց արձագանքել։ Լսելի է մինչեւ այսօր։ Կը լսենք ամէն անգամ երբ արդարութեան ձայնի որոտումը ցնցէ մեզ։ Հարցուցէք Սարդարապատեան կտրիճներուն, Նեմեսիս արդարահատուցման վրիժառուներուն, արդարութեան մարտիկներուն, Արցախեան ազատամարտիկներուն… եւ տակաւին գալիք սերունդներուն։

 

Մայիս 26, 2019

Լոս Անճելըս

Յարակից լուրեր

  • Դաշնակցութեան կազմակերպական կառոյցը (Հ.Յ.Դ. Հայաստանի Գերագոյն մարմնի տեսանիւթին առիթով)
    Դաշնակցութեան կազմակերպական կառոյցը (Հ.Յ.Դ. Հայաստանի Գերագոյն մարմնի տեսանիւթին առիթով)

    Հ.Յ.Դ. Հայաստանի Գերագոյն մարմինը այսօր հրապարակեց տեսանիւթ մը, որ ամփոփ բայց սպառիչ կերպով կը բացատրէ հայրենիք մէջ գործող Դաշնակցութեան կազմակերպական կառոյցը։ Տեսանիւթը երկար չէ, բայց լիովին դաստիարակիչ։ Հայրենի ժողովուրդը պէտք է անպայման դիտէ այս տեսանիւթը՝ իմանալու համար Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան հայրենական կազմակերպութեան ժողովրդավար ակունքներուն եւ հիմերուն մասին։

  • Քաղաքական շնականութիւնը Սահմանադրական դատարանի ճամբով
    Քաղաքական շնականութիւնը Սահմանադրական դատարանի ճամբով

    Քաղաքական շնականութեամբ, մարդկային ու քաղաքացիական իրաւունքներու շղարշով, այս իշխանութիւնը մոլորեցուց բոլորին՝ տիրանալու համար պետութեան ղեկին։ Այսօր, նոյն քաղաքական շնականութեան խաղով տագնապը կը կեդրոնացուի սահմանադրական ճգնաժամին վրայ՝ ծածկելով իշխանութեան հետապնդած իսկական նպատակները։

  • Բա՛ւ է Հայաստանի համար երեք տասնամեակներու ձախողած ղեկավարութիւն
    Բա՛ւ է Հայաստանի համար երեք տասնամեակներու ձախողած ղեկավարութիւն

    Ձախողած ղեկավարութեան վերջին ապաստանը բռնաճնշումն է՝ ընդդէմ բոլոր անոնց, որոնք չեն համախմբուիր ձախողութեան արդարացման արշաւին։ Նուազագոյն ընդդիմութեան կամ քաղաքակիրթ քննադատութեան իսկ պարագային, տուեալ քաղաքական ուժ կամ պարզ քաղաքացի անխուսափելիօրէն իրենց մորթին վրայ պիտի զգան իշխանութեան ճնշիչ թաթը։

  • Անպատասխանատւութեան գագաթնակէտին
    Անպատասխանատւութեան գագաթնակէտին

    Դաշնակցական մտաւորական, հրապարակագիր եւ հրարպարակախօս Սեդօ Պոյաճեանն իր ֆէյսբուքեան էջում գրել է.

  • Մայիսի 28-ի առաւօտը
    Մայիսի 28-ի առաւօտը

    Մայիս 28-ի առաւօտն է Հայաստանի մէջ։ Շուտով կը ծագի Հայուն Արեւը՝ լուսաւորելու հայրենի հողը Լորիէն Երեւան, Արցախէն Սիւնեաց Աշխարհ, Արարատեան Դաշտէն Կարս ու Արտահան, եւ մինչեւ Էրզրում, Սասուն ու Վան։ Շնորհաւոր Մայիս 28 եւ Անկախութեան օր։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։