Հա

Ազգային

01/09/2020 - 11:55

Ազգային հերոսներու մասին…

Ընդունելով հանդերձ, որ գործ ունինք շատ զգայուն խնդրի մը հետ, ըստ իս, մեծապէս կարեւոր է, որ այս հարցը չվերածուի քաղաքական թապուի եւ այսօրուան եւ վաղուան սերունդներու դաստիարակութեան ընդհանուր ռազմավարութեան մէջ ան իսկապէս գրաւէ իր արժանի տեղը։ Ի վերջոյ ազգային հերոսը, իր անվիճելի օրինակով եւ անձնական կեանքի իր բացառիկ որակներով, մեր հաւաքական կեանքին պիտի հայթայթէ ազգին, հայրենիքին եւ մարդկութեան ծառայելու հսկայ չափանիշ մը, լինելութեան ոգեշնչող կերպա՛ր մը (role model), որ անխուսափելիօրէն մաս պիտի կազմէ մեր հաւաքական արժեհամակարգի հանրայայտ նորմերուն։

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ

 

Ընդունելով հանդերձ, որ գործ ունինք շատ զգայուն խնդրի մը հետ, ըստ իս, մեծապէս կարեւոր է, որ այս հարցը չվերածուի քաղաքական թապուի եւ այսօրուան եւ վաղուան սերունդներու դաստիարակութեան ընդհանուր ռազմավարութեան մէջ ան իսկապէս գրաւէ իր արժանի տեղը։ Ի վերջոյ ազգային հերոսը, իր անվիճելի օրինակով եւ անձնական կեանքի իր բացառիկ որակներով, մեր հաւաքական կեանքին պիտի հայթայթէ ազգին, հայրենիքին եւ մարդկութեան ծառայելու հսկայ չափանիշ մը, լինելութեան ոգեշնչող կերպա՛ր մը (role model), որ անխուսափելիօրէն մաս պիտի կազմէ մեր հաւաքական արժեհամակարգի հանրայայտ նորմերուն։

Այս առընչութեամբ, մեր քննարկումը պէտք է սկսինք այն փաստէն, որ «Ազգային Հերոս»ի հանրահռչակման գործընթացին այսօր հիմ կը ծառայէ ՀՀ Սահմանադրութեան 136-րդ յօդուածը։ Հիմ կը ծառայէ նաեւ «ՀՀ Պետական Պարգեւների եւ Պատուաւոր Կոչումների Մասին» օգոստոս 9, 2014-ի ՀՀ օրէնքը։ Եւ հիմնուելով վերոյիշեալ կանոնակարգի նախատեսած չափորոշիչներուն վրայ, անցնող բազմաթիւ տարիներու ընթացքին, Հայաստանի Հանրապետութիւնը «Ազգային Հերոս»ի պատիւին արժանացուցած է տասնը ինը անձնաւորութիւններ, որոնցմէ 18-ը՝ ազգութեամբ հայ…Իսկ յիշեալ տասնը ինը հոգիի ինը հոգին՝ յետ մահու պարգեւատրումով։

Արդարութեան սիրոյն, պէտք է աւելցնել, որ ՀՀ օրինակարգով մեզի ներկայացուածը այլ բան չէ, եթէ ոչ՝ «ՀՀ Ազգային Հերոս» կոչման սահմանափակ մէկ իմացութիւնը միայն։ Պարզ խօսքով, մեր ներկայ անկախ պետականութեան սահմանադիր հայրերը - եւ 2014-ի օրէնսդիրնե՛րը - գիտակցաբար որոշած են յիշեալ հանգամանքը լայնօրէն վերապահել ներկայ պետականութեան պատմաշրջանի դէմքերուն։ Անոնք չեն ուզած ճանաչում շնորհել ՀԱՆՈՒՐ ՀԱՅՈՒԹԵԱՆ հերոսական անցեալն ու ներկան հարստացնող եւ մեր ազգային ձգտումները խորքային առումով մարմնաւորող դէմքերու ամբողջական հոյլին։ Հետեւաբար պետութեան ձեւաւորած ցանկին մէջ Ազգային Հերոս Թաթուլ Կրպէեանի կողքին արագօրէն տեղ գրաւած են շարք մը սփիւռքահայ բարերարներ, Վիկտոր Համբարձումեան, Վազգէն Կաթողիկոս, Կարէն Դեմիրջեան, Յովհաննէս Չէքիջեան, Վարչապետ Ռիժքով եւ ուրիշներ։ Վերջինը Ազգային Հերոս կոչման արժանացողներուն՝ սփիւռքահայ յայտնի սրտաբան եւ վիրաբոյժ եւ հայրենի առողջապահութեան նուիրեալ գործիչ՝ Տոքթ. Հրայր Յովակիմեանն է։ Անուննե՛ր՝ որոնք թէպէտ կը տարբերին Թաթուլ Կրպէեան ազատամարտիկի կերպարէն եւ սակայն ունեցած են իրենց անուրանալի ներդրումը ՀՀ հասարակութեան զարգացման եւ պետականութեան ամրակայման գործին մէջ։ Մենք այս տարբերութիւնն է, որ պէտք է քննենք առարկայականօրէն եւ առանց նախապաշարումներու եւ գտնենք բանալին հայրենիքի բոլոր նուիրեալներու գործը արդարօրէն բացայայտելու եւ միանգամընդմիշտ հեռու վանելու վիճելիութեան ստուերը մեր հերոսներու անունէն։

Ընդունելով հանդերձ, որ պետականութիւն մը կարիքը ունի պարգեւատրումներու ամբողջ «նուիրապետութիւն» (hierarchy) մը ստեղծելու անհատ մարդոց բացառիկ ծառայութիւնները հանրային ուշադրութեան եւ յարգանքին արժանացնելու համար, կարելի չէ այնուամենայնիւ թեթեւակիօրէն վերաբերուիլ «Ազգային Հերոս» կոչման ստեղծած բարոյական մեծ պատասխանատւութեան հետ։ Կարելի չէ վերապահ չգտնուիլ «ՀՀ Ազգային Հերոս» կոչման չափանշային ներկայ բացերուն նկատմամբ։ Փաստը այն է, որ իշխանութիւններու նկատառման ծիրէն դուրս մնացած են Հայ Ազգային Ազատագրական Շարժման դէմքերը եւ յատկապէս անձնուրացութեան մեծագոյն չափանիշ հանդիսացող մեր ֆէտայիները։ Այդ ծիրէն դուրս մնացած են Հայոց Ցեղասպանութեան տարիներու գոյամարտերը Վանի, Մուսա Լերան, Շապին Գարահիսարի եւ այլ բնակավայրերու հերոսական սխրագործութիւններով։ Այդ ծիրէն դուրս մնացած են Առաջին Հանրապետութեան հերոսական դէմքերը։ Բաքուի հերոսամարտի տիտանները։

Այդ ծիրէն դուրս մնացած են 1921-ի Փետրուարեան Ապստամբութեան, Լեռնահայաստանի Հերոսամարտի, Կիլիկիոյ հերոսամարտերու լուսաշող դէմքերը։ Այդ ծիրէն դուրս մնացած են Նեմեսիս գործողութեան արդարահատոյց դէմքերը։ Այդ ծիրէն դուրս ինկած են նաեւ Արցախի ազատագրութեան մեծաթիւ հերոսները։ Այդ ծիրէն դուրս մնացած է Սփիւռքը գոյատեւման պայքարի իր հարիւրամեայ պատմութեամբ։ Այդ ծիրէն դուրս մնացած են Լիզպոնի նահատակներու, Պելկրատի, ԼԱ-ի եւ բազմաթիւ այլ վայրերու մեր տղոց հերոսական պայքարը թրքական ֆաշիզմի եւ այդ ֆաշիզմը հովանաւորող ուժերուն դէմ։ Այդ ծիրէն դուրս մնացած են նաեւ Քառօրեայ Պատերազմի խոնարհ հերոսներ Ռոբերտ Աբաջեանը, Քեարամ Սըլոյեանը եւ իրենց նմանները բոլոր ճակատներուն վրայ։ Եւ դեռ շատ ուրիշ արժանաւորնե՛ր աշխարհով մէկ։ Եւ դեռ ասիկա մեր ժամանակակից պատմութիւնն է միայն։ Փոքր մէկ հատուա՛ծը մեր մեծ պատմութեան։ Գիտակցաբար անտեսել հերոսականութեան այս բարդ հիւսքը եւ փութաջանօրէն փորձել լուծել պետութեան այսօրուան հարցերը միայն ի վերջոյ կը յանգի գլուխը աւազին մէջ խրելու զուր ջայլամութեան։ Թող ներուի մեզի դիտել տալ, որ որակական մեծ տարբերութիւն մը կը բաժնէ Թաթուլ Կրպէեանի հերոսական կենսագրութիւնը պետութեան ցանկի միւս հերոսներու կենսագրութենէն։ Ազգային երախտագիտութիւնը պէտք չէ շփոթել հերոսութեան խստապահանջ չափորոշիչներուն հետ։ Այդ ցանկին վրայ գտնուող ամէն մէկ դէմք, զոր ես կը ճանչնամ, արժանի է ազգին կողմէ անհուն երախտագիտութեան։ Անոնցմէ ամէն մէկը իր օրինակով կարեւոր պատգամ մը կը բերէ մեր լինելիութեան դատին։ Իրենց գործը ազգովին պատուելու մեր ազգային պարտաւորութիւնը վէճի ենթակայ չէ։ Հետեւաբար այժմէն կը խնդրեմ, որ այս քննարկումը պահէք դիւրին խծբծանքներէ ազատ եւ հեռու։ Անկեղծօրէն ընդունինք, որ մեր առջեւ ունինք լուծման կարօտ շատ լուրջ խնդիր մը։ Խնդի՛ր՝ որ կը պահանջէ անսահման նրբազգացութիւն։ Ընդունինք, որ 2014-ի օրէնսդիրները շատ փութկոտ եւ անգրագէտ գտնուած են այս հարցին մէջ եւ հանրութիւնը դրած այս կացութեան մէջ։ Թերեւս մենք պէտք ունինք երկու տարբեր աստիճանակարգեր ստեղծելու Ազգային Հերոսի տիտղոսը վերապահելով մեր ժողովուրդին կողմէ աւանդաբար ընդունուած չափանիշներուն միայն։ Կը կրկնեմ. այս հարցը կը կարօտի նուրբ վերաքննարկման։ Ազգային հերոսը յստակօրէն կը բաժնուի բոլոր միւսներէն։ Ան կը բաժնուի իր անձնական կեանքը ազգին սիրոյն նժարի վրայ դրած ըլլալու իր քաջ արարքով։ Այս կրակէ չափանիշը մի խաթարէք երախտագիտութեան ամէնօրեայ բարդոյթներով։ Եւ մանաւանդ մի քաղաքականացնէք հերոսին հերոսական արարքը։ Հերոսութեան կոչումը այլ բան չէ, եթէ ոչ՝ սրբադասութեան արարք մը յանուն ազգին։ Իսկական եւ վախճանական որոշողը, Պարոնայք եւ Տիկնայք, պետութիւնը չէ եւ չի կրնար ըլլալ։ Որոշողը ազգն է երկրի եւ տարերկրի մէջ։ Պետութիւնը պիտի ցոլացնէ ազգին ընդհանրական կամքը։ Չխաթարե՛լ սրբութիւնը այս մեծ արարքին։

 

Օգոստոս 31, 2020 թ.

Յարակից լուրեր

  • Հայաստանը կովկասեան տարածաշրջանի նորօրեայ ջրապտոյտին մէջ
    Հայաստանը կովկասեան տարածաշրջանի նորօրեայ ջրապտոյտին մէջ

    Բոլոր երեւոյթները ցոյց կու տան, որ կը գտնուինք մեծ ջրբաժանի մը առջեւ, որ յղի է անգուշակելի հետեւանքներով։ Տեղի կ՚ունենայ ուժերու աննախընթաց վերադասաւորում տարածաշրջանին մէջ խախտելով ցարդ գոյութիւն ունեցող ուժային հաւասարկշռութիւնները եւ Հարաւային Կովկասը դնելով նոր հրամայականներու առջեւ։ Այս պայմաններու մէջ, նախատեսութեան ամէն ճիգ բնականաբար պիտի բախի անկարելիութեան, քանի որ շատ բան դեռ հեռու է մեր հասողութենէն։ 

  • Եռակողմանի համաձայնագրով Փաշինեանի կառավարութեան օրինահարազատութիւնը (legitimacy) վերջ կը գտնէ
    Եռակողմանի համաձայնագրով Փաշինեանի կառավարութեան օրինահարազատութիւնը (legitimacy) վերջ կը գտնէ

    Վարչապետը գործած է իր իրաւասութիւններէն շատ անդին՝ իր համաձայնութիւնը տալով փաստաթուղթի մը, որ մեր ժողովուրդին կը պարտադրէ զանգուածային հայրենազրկում, ծանր հարուած կու տայ հայ անկախ պետականութեան անվտանգութեան եւ լինելիութեան, թշնամիին կը յանձնէ ոչ միայն մեր հայրենական հողերը, այլեւ մեր հոգեւոր եւ մշակութային ժառանգութեան գանձարանը եւ ոչինչով կը հատուցանէ գործուած մեծ եղեռնագործութեան համար։ Ազգը կողոպտուած է իր ինքնութեան խարիսխ հանրիսացող կենսական ուժականութիւններէն եւ կանգնած՝ անելի առջեւ։

  • Եռակողմանի համաձայնագիրը սահմանադրական իրաւասութիւններու լոյսին տակ
    Եռակողմանի համաձայնագիրը սահմանադրական իրաւասութիւններու լոյսին տակ

    Հանրութիւնը իրաւունք ունի գիտնալու, թէ ի՞նչ իրաւասութիւններով եւ ի՞նչ շօշափելի լիազօրութեամբ Պր. Վարչապետը ստորագրեց այս փաստաթուղթը։ Յիշեցնենք, որ պատերազմական դրութեան պայմաններուն մէջ, Պր. Վարչապետը բնականօրէն կը գործէ որպէս ՀՀ Զինեալ Ուժերու Ընդհանուր Հրամանատար։ Իսկ ՀՀ զինեալ ուժերու սահմանադրական աւագ պարտականութիւնն է ապահովել երկրի անվտանգութիւնն ու երկրի տարածքային ամբողջականութիւնը։

  • Իրան-Հայաստան-Արցախ փոխօգնութեան եռակողմանի հրամայականը
    Իրան-Հայաստան-Արցախ փոխօգնութեան եռակողմանի հրամայականը

    Արդէն յստակ է, որ Իրանի քաղաքականութիւնը Արցախեան Պատերազմի վերաբերմամբ ներշնչուած է ինքնիր անվտանգութեան բացերուն լուծում բերելու նեղ առաջադրութիւններէն եւ կը միտի թրքական կողմը համոզելու, որ Իրան «կողմ չէ» այս պատերազմին մէջ… Պարզ խօսքով, Իրան կ՚առաջնորդուի եւ պիտի առաջնորդուի բացառապէս իր ազգային շահերով։ Որմէ պէտք է հետեւցնել, որ Իրան պատրաստ է իր կրաւորական դիրքերէն թոյլ տալու, որ թուրքեւազրպէյճանական ներխուժումը դէպի Արցախ եւ դէպի Հայաստան գործէ անարգել եւ անպատիժ ՊԱՅՄԱՆԱՒ ՈՐ...

  • Հիւսիս-հարաւ առանցքը անդամալուծուած
    Հիւսիս-հարաւ առանցքը անդամալուծուած

    Ժամանակն է, որ հարցերը դնենք մերկապարանոց եւ առաջին հերթին՝ հարց տանք թէ իսկապէս ի՞նչ տեղի կ՚ունենայ Ռուսաստան-Հայաստան-Իրան Հիւսիս- Հարաւ Առանցքին շուրջ, հիմա որ պատերազմը ստացած է խիստ գոյութենական բնոյթ մեր երկրին համար։ Կ՚ակնարկեմ այն աշխարհաքաղաքական եւ ուժային առանցքին, որ ցարդ վճռականօրէն խափանած է ու կը խափանէ փանթուրքիզմի ճանապարհը։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։