Հա

Ազգային

21/09/2020 - 14:15

Սլաք. Յետսեպտեմբեր 15-եան

15 սեպտեմբերին Սպիտակ տան մէջ տեղի ունեցաւ Իսրայէլի հետ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու եւ Պահրէյնի յարաբերութիւններու բնականոնացման համաձայնագիրներու ստորագրման արարողութիւնը: Համաձայնագիրները ստորագրեցին Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ, Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու արտաքին գործոց նախարար Ապտալլա պըն Զայետ եւ Պահրէյնի արտաքին գործոց նախարար Ապտելլաթիֆ Զայանի: Այսպիսով,  Իսրայէլը ճանչցած արաբական երկիրներուն թիւը բարձրացաւ 4-ի:

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ

15 սեպտեմբերին Սպիտակ տան մէջ տեղի ունեցաւ Իսրայէլի հետ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու եւ Պահրէյնի յարաբերութիւններու բնականոնացման համաձայնագիրներու ստորագրման արարողութիւնը: Համաձայնագիրները ստորագրեցին Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ, Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու արտաքին գործոց նախարար Ապտալլա պըն Զայետ եւ Պահրէյնի արտաքին գործոց նախարար Ապտելլաթիֆ Զայանի: Այսպիսով,  Իսրայէլը ճանչցած արաբական երկիրներուն թիւը բարձրացաւ 4-ի:

Համաձայնագիրները ստորագրողները իրենց խօսքերուն մէջ շեշտեցին, թէ այդ մէկը կարելի պիտի չըլլար առանց Թրամփի ջանքերուն, ինչ որ մտածել կու տայ, թէ պատմական զարգացումը առաջին հերթին նպաստաւոր է Թրամփի ընտրական շահերուն: Բայց եւ այնպէս, այդ «ձեռքբերում»-ին ամերիկեան ներքին քաղաքականութեան վրայ ազդեցութիւնը սահմանափակ է, որովհետեւ ամերիկեան հասարակութեան լայն զանգուածը ընդհանրապէս հետաքրքրուած չէ միջազգային քաղաքականութեամբ եւ «խիստ անտեղեակ» է հոն ընթացող հարցերէն:

Լրատուական միջոցներու լուսարձակները ստորագրութեան արարողութեան վրայ կեդրոնացնելը կրնայ նպաստել Թրամփի «խաղաղութիւն կերտող մարդ» ըլլալուն քարոզչութեան եւ անոր ժողովրդականութեան նշանակալից աճի առաջնորդել, սակայն միջազգային բեմին վրայ խաղաղութիւն հաստատելը ի՞նչ արժէք ունի, երբ իր երկրին մէջ խոր պառակտում, ցոյցեր, անկարգութիւններ ու բախումներ կան:

Արաբական Ծոցի երկու երկիրներուն հետ համաձայնագիր կնքելով Իսրայէլ կը մօտենայ Իրանի սահմանին` հակադարձելով Լիբանանի եւ վերջերս Սուրիոյ ճամբով` Թեհրանի իր սահմանին մօտենալուն: «Խաղաղութիւն հողի դիմաց»-ի փոխարէն «Խաղաղութիւն խաղաղութեան դիմաց» սկզբունքի վրայ հիմնուած համաձայնագիրի ստորագրութիւնը Իսրայէլի համար ձեռքբերում մըն է, մանաւանդ որ ատոր դիմաց ոչինչ զիջեցաւ: Յարաբերութիւններու հաստատման դիմաց Այսրյորդանանէն բաժիններու կցման իսրայէլեան ծրագիրի սառեցումը կարելի չէ զիջում մը նկատել, որովհետեւ կրնայ որեւէ պահու վերստին կեանքի կոչուիլ ու գործադրուիլ:

Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններն ու Պահրէյնը` Իսրայէլի հետ խաղաղութեան համաձայնագիր կնքելով, դուրս եկան Սէուտական Արաբիոյ «միահեծան» ծածկոյթէն կախեալ ըլլալու ոչ նպաստաւոր վիճակէն եւ ունեցան այլընտրանք մը` իրենց անվտանգութեան համար յաւելեալ եւ առաւել հզօր աջակից մը: Անոնք նաեւ պաշտօնականացուցին ու ամրագրեցին վերջերս շրջանառութեան մէջ դրուած այն պնդումը, թէ արաբական աշխարհի իսկական թշնամին Իրանն է, եւ ոչ թէ Իսրայէլը` այդպիսով դուրս գալով արաբ-իսրայէլեան պատերազմէն եւ զայն փոխարինելով արաբ-իրանեան` սիւննի-շիի հակամարտութեամբ:

Իսրայէլի հետ Մանամայի եւ Ապու Տապիի  յարաբերութիւններու հաստատումը պիտի մղէ միջազգային պատժամիջոցներու եւ մեկուսացման ենթակայ Թեհրանը այդ քայլի հակակշռման համար իր տնտեսութեան կարեւոր շնչերակը եղող Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւնները ամրապնդելու:

Ինչ կը վերաբերի պաղեստինցիներուն, անոնք,  թէեւ համաձայնութեան կնքումը Պաղեստինեան դատին դաւաճանութիւն նկատեցին, սակայն նոյնը ըսած էին երբ Եգիպտոսն ու Յորդանանը Իսրայէլի հետ նոյնպիսի համաձայնութիւններ կնքեցին: Վերջիններս, մանաւանդ Եգիպտոսը, հետագային այդ համաձայնութիւններուն շնորհիւ վերածուեցան պաղեստինեւիսրայէլեան հակամարտութեան կողմերուն միջեւ հաւաստի միջնորդներու: Նոյն դիպաշարն է, որ պիտի կրկնուի:

Համաձայնութիւններու կնքումը եւ արաբական աշխարհին մէջ համատարած ու զանգուածային բողոքի ցոյցերու բացակայութիւնը, «ականջ ծակող» ընդհանուր լռութիւնն ու անտարբերութիւնը եկաւ անգամ մը եւս վկայելու արաբ ազգայնականութեան նահանջին տարողութեան եւ թերեւս առաւել քան երբեւէ ձեւական մակարդակի վրայ ըլլալուն մասին: Արաբական պետութիւնները սկսած են, փոխան արաբական հաւաքական շահերուն, առաւել բացայայտ, անարգել ու համարձակ կերպով գործել` ըստ իրենց սեփական շահերուն:

Միջին Արեւելքը յղի է զարգացումներով. չի բացառուիր, որ արաբական այլ երկիրներ (կը խօսուի Օմանի, Սէուտական Արաբիոյ, Սուտանի եւ Մարոքի մասին) հետեւին Գահիրէի, Ամանի, Ապու Տապիի եւ Մանամայի օրինակին: Միջին Արեւելքը կ՛ուղղուի դէպի քաղաքական նոր ժամանակաշրջան մը եւ նոր կացութիւն մը, որ պիտի ունենայ հետեւանքներ ու արդիւնքներ, եւ որմէ պիտի ծնին առիթներ ու խաղի նոր կանոններ:

«Ազդակ»

Յարակից լուրեր

  • Թագաւորը մերկ է
    Թագաւորը մերկ է

    Քրեմլինի նախանձախնդիր ու անհանդուրժող աչքը, ի վերջոյ, կրնայ միայն վասալներ եւ թշնամիներ տեսնել, եւ Ռուսիոյ դրացիները, եթէ չեն ուզեր մէկը դառնալ, պէտք է հաշտուին միւսը ըլլալու: Այս մասին յայտարարած է 1940-ական թուականներու ամերիկեան դիւանագիտութեան տիտաններէն պատմաբան Ճորճ Ֆ. Քենըն, որ ծանօթ է իբրեւ Պաղ պատերազմի շրջանին Խորհրդային Միութեան զսպման (քոնթէյնմընթ) քաղաքականութեան ջատագով:

  • Բարացուցական անհեթեթութիւն
    Բարացուցական անհեթեթութիւն

    Նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի, Ազրպէյճանի եւ Ռուսիոյ ղեկավարները ստորագրեցին «Լեռնային Ղարաբաղի մէջ զինուորական գործողութիւններու լիակատար դադրեցման մասին» համաձայնութիւնը, որուն բովանդակութիւնը անոր խորագիրէն աւելին էր եւ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի եռանախագահութեան ձեւաչափէն դուրս ու ոչ խաղաղ ճամբով ձեռք բերուած տագնապի լուծման «ճամբու քարտէս» մը, որ հայկական կողմին համար կը պարունակէ ահաւոր հետեւանքներ:

  • Հայրենակերտման հսկայ գործ կայ կատարելիք
    Հայրենակերտման հսկայ գործ կայ կատարելիք

    Բէյրութի «Վանայ ձայն» ռադիոկայանի տնօրէն Վիգէն Աւագեանն անդրադառնալով սեպտեմբերի 21-ին՝ Հայաստանի վերանկախացման տօնին

  • Անդրադարձ. Պայմանաժամի երկարաձգման քաղաքականութեան պատճառն ու պարունակած վտանգները
    Անդրադարձ. Պայմանաժամի երկարաձգման քաղաքականութեան պատճառն ու պարունակած վտանգները

    Պէյրութի մէջ մեծ աւեր գործած 4 օգոստոսի պայթումէն ետք, Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոն երկու առիթներով այցելեց Լիբանան եւ հանդիպումներ ունեցաւ լիբանանեան քաղաքական ուժերուն հետ:

  • Անդրադարձ. Ուաշինկթըն խոցեց Թուրքիոյ վարկը
    Անդրադարձ. Ուաշինկթըն խոցեց Թուրքիոյ վարկը

    Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Մայք Փոմփէօ 12 սեպտեմբերին, իր Կիպրոս այցելութեան նախօրեակին, խօսելով արեւելեան Միջերկրականի մէջ տիրող լարուածութեան մասին, յայտնեց. «Կը յուսանք իսկական զրոյցներ ունենալ, նաեւ կը յուսանք, որ հոն գտնուող սպառազինութիւնները պիտի հեռացուին, որպէսզի այդ զրոյցները կարելի ըլլայ կայացնել»` այդպիսով Թուրքիոյ կոչ ուղղելով` իր ուժերը հեռացնելու արեւելեան Միջերկրականի շրջանէն:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։