Հա

Ազգային

29/11/2020 - 12:05

Ազգային նուաստացում

Աշխարհասփիւռ հայութիւնը խոր ափսոսանքով կը հետեւի 9 Նոյեմբերի խայտառակ համաձայնագիրին գործադրութեան, որովհետեւ անոր կիրարկման ձեւին մէջ կը տեսնէ նոյնքա՛ն նուաստացուցիչ բան՝ որքան նոյնինքն համաձայնագիրին մէջ։

ՎԻԳԷՆ ԱՒԱԳԵԱՆ

 

Աշխարհասփիւռ հայութիւնը խոր ափսոսանքով կը հետեւի 9 Նոյեմբերի խայտառակ համաձայնագիրին գործադրութեան, որովհետեւ անոր կիրարկման ձեւին մէջ կը տեսնէ նոյնքա՛ն նուաստացուցիչ բան՝ որքան նոյնինքն համաձայնագիրին մէջ։

Օրեր առաջ, նուաստացումի առաջին քայլը եղաւ, բոլորովին անհասկնալի կերպով, Արցախի Մարտակերտի, Հադրութի, Ասկերանի եւ Մարտունիի շրջաններու կարգ մը գիւղերուն յանձնումը թշնամիին։

Յաջորդեց գիրներու եւ անյայտ կորսուածներու թղթածրարին շուրջ ստեղծուած անորոշութիւնը, երբ հողերու յանձնումի դիմաց՝ գործնական ո՛չ մէկ քայլ առնուեցաւ, ո՛չ ալ որեւէ ժամանակացոյց ճշդուեցաւ մարդկային այս ցաւալի թղթածրարին հետապնդման համար։

Վրայ հասաւ Սոթքի ոսկիի հանքավայրին բաժնեկցութեան հարցը, Քարվաճառի արեւելեան շրջանին Ազրպէյճանի փոխանցումով։ Նուաստացումը հասաւ գագաթնակէտին, երբ Սոթքի ճակատագիրը ճշդուեցաւ ազրպէյճանցի սպաներու կողմէ, որոնք GPS-ի՝ Global Positioning System-ի միջոցով որոշեցին Քարվաճառի երկայնքով անցնող Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանը։

Ինքզինք յարգող որեւէ պետութիւն պիտի չընդունէր նման բան, որովհետեւ սահմանագծումները սպաներով եւ GPS-ներով չեն կատարուիր։ Սահմանագծումները կը կատարուին պետական բարձրաստիճան պատուիրակութիւններու բանակցութիւններով, որոնց կը մասնակցին քարտէսագէտներ, օրինագէտներ, միջազգային օրէնքի եւ իրաւունքի մասնագէտներ։

Ինչո՞ւ այսքան նուաստացում Հայաստանի պարագային։ Ինչո՞ւ միակողմանի ճշդում, թէ սահմանը ո՞ւրկէ եւ ի՞նչպէս պիտի անցնի։ Ի վերջոյ ազերիներ սահմանգի՞ծ կը ճշդեն, թէ՞ առաջնագիծ եւ կամ դիրքերու ամրագիծ։

Ինչո՞ւ ցարդ հայրենի պետութիւնը լուռ է այս գծով եւ պաշտօնական որեւէ կեցուածք չէ հրապարակած, թէ ի՞նչ հիմամբ կը կատարուի Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանագծումը, չափագրութեան ի՞նչ մեթոտներով եւ ո՞ր քարտէսի հիմամբ, տրուած ըլլալով որ 1936-ին, 1950-ին եւ 1980-ին հրապարակուած Խորհրդային Հայաստանի քարտէսները ունին սահմաններու որոշ փոփոխութիւններ։

Սահմանը երկրի մը գերիշխանութեան խորհրդանիշն է։ Սահմանի պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան համար նահատակներ կ’իյնան՝ սանթիմ մը հող թշնամիին չզիջելու համար։ Երկիրներ սահմանային քանի մը մեթրի խախտումի համար բողոք կը ներկայացնեն ՄԱԿ-ին, դիւանագիտական կապեր կը խզեն եւ քաղաքական տագնապներ կը ստեղծեն։ Հայաստանի պարագային ինչո՞ւ այսքան անլրջութիւն եւ անտարբերութիւն սահմանագծումի հարցով։ Փաստը, 9 Նոյեմբերի համաձայնագիրին կցուած որեւէ քարտէսի բացակայութիւնն է։ Փաստը նաեւ այս հարցով զբաղելու Հայաստան-Ազրպէյճան միջ-պետական մարմինի մը կազմութեան պահանջի չգոյութիւնն է Երեւանի կողմէ։

Հարցը շատ աւելի լուրջ է՝ քան ինչ որ մենք կը կարծենք, որովհետեւ սահմանագծումի հարց գոյութիւն ունի նաեւ Գորիս-Կապան մայրուղիի պարագային, որուն Շուռնուխի բաժինը կ’անցնի ուղիղ Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանագիծէն, մաս մըն ալ՝ Փոքր Թասէն մինչեւ Որոտան, Ազրպէյճանի տարածքէն։

Սահմանագծումի հարցը որեւէ պահու կրնայ լուրջ մտահոգութիւն ըլլալ նաեւ Հայաստանի հիւսիս-արեւելքը, Ղազախի շրջանի Տաւուշի 7 գիւղերու պարագային, որոնց գծով առայժմ որեւէ պահանջ չկայ, սակայն 9 Նոյեմբերի համաձայնագիրին նախնական տարբերակին եւ մամլոյ կարգ մը շրջանակներու մէջ յաճախ կը խօսուի գիւղերու նոր սահմանագծումին եւ Ազրպէյճանի փոխանցման մասին։

Սահմանագծումի օրակարգը փշոտ է եւ կը կարօտի շատ աւելի լուրջ եւ պատասխանատու մօտեցումի՝ քան ինչ որ մինչեւ օրս կը ցուցաբերուի, այլապէս ԱԶԳԱՅԻՆ ՆՈՒԱՍՏԱՑՈՒՄԸ կրնայ չափ ու սահման չճանչնալ՝ հայրենիքի սահմաններու անարգումով եւ յաւելեալ հողերու կորուստով։

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։