Հա

Ազգային

08/02/2021 - 11:05

Յայտնաբերուել է…

Նահատակուած եւ դիակները չգտնուած զինուորներու պարագան Արցախեան 44-օրեայ պատերազմի բաց վէրքերէն մէկն է։

Հայ մարդը մղկտացող ցաւով մը կը հետեւի փրկարարական ջոկատներու որոնողական աշխատանքներով օրական յայտնաբերուող նոր դիակներուն։

ՎԻԳԷՆ ԱՒԱԳԵԱՆ

 

Նահատակուած եւ դիակները չգտնուած զինուորներու պարագան Արցախեան 44-օրեայ պատերազմի բաց վէրքերէն մէկն է։

Հայ մարդը մղկտացող ցաւով մը կը հետեւի փրկարարական ջոկատներու որոնողական աշխատանքներով օրական յայտնաբերուող նոր դիակներուն։

Ցաւն ու կսկիծը կը կրկնապատկուին, երբ «Յայտնաբերուել է» բացատրութեան կը հետեւի «Մարմիններու նոյնականացման եւ ճանաչման գործընթացին կազմակերպումը»։

Պատերազմի աւարտէն երեք ամիս ետք տակաւին նոր դիակներ կը յայտնաբերուին եւ ըստ երեւոյթին պիտի՛ յայտնաբերուին նորեր, դուռ բանալով բազմաթիւ արդար եւ մտահոգիչ հարցադրումներու։

- Այդ ի՞նչպէս կը պատահի, որ բանակի պատասխանատուներ մինչեւ օրս չեն գիտեր, թէ իւրաքանչիւր զինուոր ո՞ր դիրքին վրայ գտնուած կրնայ ըլլալ պատերազմի ընթացքին։

- Առարկութիւններ կրնան ըլլալ, որ ժամկէտային ծառայողներու ցանկերը եւ դիրքերը ծանօթ են, սակայն պահեստազօրայիններու եւ կամաւորներու ցանկեր չկան, որովհետեւ անոնց զօրակոչը կատարուած է հապշտապ ու անկազմակերպ։ Որքա՞ն արդարանալի է նման բացատրութիւն, որ ինքնին համազօր է… մեղադրանքի եւ յանցանքի։

- Ճի՞շդ է, որ նահատակուած զինուորներէն շատերու դիակները անգտանելի են, որովհետեւ մինչեւ օրս իրնեց ծնողներն ու նոյնինքն զինուորները չեն գիտեր, թէ պատերազմի օրերուն ո՞ր ճակատը առաջնորդուած են անոնք, թշնամիին «քիթին տակ», ո՞ր ձորին, ո՞ր կիրճին կամ անտառին մէջ կորսուած են։ Մամլոյ կարգ մը տեղեկութիւններ կը նշեն, թէ կամաւորներ երբեմն պատահական վարորդներով մեկնած են ճակատ։ Վարորդները շատ յաճախ քաջածանօթ չեն եղած շրջաններու եւ իրենց վստահուած կամաւորները «ինչ որ տեղ» հասցնելէ ետք՝ վերադարձած են անմիջապէս, իրենց ճակատագիրին եւ ազրպէյճանական անօդաչու սարքերուն հետ առանձին ձգելով զանոնք։

- Ճի՞շդ է նաեւ, որ այսքան մեծաթիւ զինուորներու մօտ կապի եւ հաղորդակցութեան որեւէ միջոց եղած չըլլայ, որպէսզի անոնք տեղեկացնեն իրենց գտնուած վայրը եւ պաշարուած կամ վիրաւորուած (ապա նահատակուած) ըլլալը։ Երեւոյթը մասամբ կրնայ հասկնալի ըլլալ Արցախի երբեմնի «ապահովութեան գօտի»ի՝ Ֆիզուլիի, Ջաբրայիլի եւ Քաշաթաղի պարագային թերեւս, բայց ի՞նչ բացատրութիւն տալ Շուշիէն, Մարտունիէն եւ Մարտակերտի նման շրջաններէն շաբաթներ ետք յայտնաբերուած դիակներուն։

- Հարցումներուն գլխաւորը, սակայն, կը մնայ ա՛յն, որ նահատակուած եւ դիակները շատ ուշ գտնուած զինուորները չունէի՞ն իրենց ուղեկցող սպաներ եւ ենթասպաներ, որոնք իրենց զինուորներուն ցանկերը եւ դիրքերը ունենային իրենց մօտ։ Ինչո՞ւ պատերազմի աւարտէն անմիջապէս ետք համապատասխան քայլերու չէ դիմուած։ Ինչո՞ւ մինչեւ օրս որեւէ սպայ պատասխանատուութեան չէ կանչուած։ Իսկ եթէ կամաւորներ եւ պահեստազօրայիններ յաճախ առանց սպաներու գործած են, ի՞նչպէս ընդունիլ նման բան։

Իր նախիրը աշխարհի ամէնէն խուլ անկիւնը արածող նախրապանը անգամ կը ճանչնայ իր հօտը, գիտէ անասուններուն թիւը, շարժումին ուղղութիւնը եւ զանոնք պահելու-պաշտպանելու ձեւը։ Նախրապանի մը կարողութիւնն անգամ կը պակսէ՞ր ոմանց, որպէսզի այսքան մեծաթիւ զինուորներու (շուրջ 1350 յայտնաբերուած դիակ մինչեւ օրս) ո՞ւր ըլլալը, ի՞նչպէս ըլլալը չկարենային գիտնալ անոնք… պատերազմէն երկու-երեք ամիս ետք։

Բայց երանի՜ ողբերգութիւնը վերջ գտնէր այսքանով։ Նահատակուած եւ դիակները չգտնուած բազմատասնեակ զինուորներու ծնողներ, իրենց քունն ու հանգիստը կորսնցուցած, ամիսներէ ի վեր կը դիմեն հոս ու հոն, հիւանդանոց եւ դիահերձարան, Միջազգային Կարմիր Խաչի գրասենեակ եւ պաշտպանութեան նախարարութիւն, իրենց զաւկին մասին փշրանք մը տեղեկութիւն ստանալու ակնկալութեամբ։ Ամէնուրեք լռութիւն է սակայն։ Լաւագոյն պարագային, անոնց կը թելադրուի երկու հոգիով միանալ փրկարարներու որոնողական խումբին եւ… անձամբ փնտռել իրենց հոգեհատորին դիակը։

Այսքան անլրջութիւն եւ անփութութիւն շատ չէ՞ ջախջախուած բանակով երկրի մը համար, որ Արցախը յանձնած է Ազրպէյճանի, իսկ Սիւնիքը ձգած է անպաշտպան։

Իսկ ինչո՞ւ զարմանալ, երբ պատերազմը յաղթած Ազրպէյճան 9 Նոյեմբերէն ետք զօրավարի աստիճան շնորհած է 8 պատերազմիկի, իսկ ազգային հերոսի կոչում տուած է ընդամէնը 3 զինուորականի, մինչ պատերազմը պարտուած հայկական կողմը զօրավարի աստիճան շնորհած է 10 պատերազմիկի, իսկ ազգային հերոսի կոչում տուած Արցախի մէջ 14, իսկ Հայաստանի մէջ՝ 7 զինուորականի…։

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։