Հա

Ազգային

18/04/2021 - 13:10

«Վայրկեան մը յոտնկայս» (Ազգային հոգեր- Բ.)

Յարգանքը հազար ձեւ ունի։ Ձեւերէն մէկն ալ յետ-մահու յարգանքն է անոնց, որոնք կեանք մը ամբողջ նուիրաբերած են իրենց ժողովուրդին, միութեան եւ կազմակերպութեան։ Յոգնած են, վազվզած են, միտք ու հոգի մաշեցուցած են, առողջութիւն սպառած են՝ իրենց ողջութեան մնալով շուքի եւ լուսանցքի մէջ։

ՎԻԳԷՆ ԱՒԱԳԵԱՆ

 

Յարգանքը հազար ձեւ ունի։ Ձեւերէն մէկն ալ յետ-մահու յարգանքն է անոնց, որոնք կեանք մը ամբողջ նուիրաբերած են իրենց ժողովուրդին, միութեան եւ կազմակերպութեան։ Յոգնած են, վազվզած են, միտք ու հոգի մաշեցուցած են, առողջութիւն սպառած են՝ իրենց ողջութեան մնալով շուքի եւ լուսանցքի մէջ։

Խօսքը խոնարհներուն մասին է, որոնք տարիներով լուռ ու մունջ ծառայած են՝ առանց սակայն օրին մէկը ձեռնարկներու առջեւի շարքերուն վրայ երեւելու։ Յանձնախումբերու, վարչութիւններու եւ տեսակ-տեսակ մարմիններու մէջ անոնք հազարումէկ գործ կատարած են՝ առանց անպայման ծափ ու գնահատանք ստանալու, միակ վարձատրութիւն ունենալով բարոյական գոհունակութիւնը, տալո՛ւ, ուրիշին օգտակար դառնալու մարդկային վսեմ զգացումը։

Խօսքը այն խոնարհներուն մասին է, որոնք հաւատացած են, որ զոհողութիւնը, ուրիշներուն ծառայելու պատրաստակամութիւնը, սեփական նկարագիր կերտելու մեծագոյն գաղտնիքն է։ Ով որ կը յաջողի իր անձէն՝ եսէն, ժամանակէն ու քսակէն զոհելով ուրիշներուն՝ գաղութին, սեփական ժողովուրդին ու հայրենիքին ծառայել՝ տիրացած կ’ըլլայ մարդկային կարեւոր առաքինութիւններէն մէկուն։

Դրամը միշտ ալ կարեւոր է։ Հեռատես ու առողջ ղեկավարութիւնը շատ աւելի անհրաժեշտ է, սակայն հաւաքականութեան մը իսկական ուժը կը մնան զոհողութեան ոգիով գործող անոր համեստ անդամները, խոնարհները, որոնք  սովորական անհատներէն վեր, նիւթականէն աւելի առաջնահերթ, անձնական շահերէն գերադաս կը նկատեն ընդհանուրին շահերը եւ մեծ խանդավառութեամբ կը լծուին անոնց հետապնդումին։

Նմանները շատ են մեր կեանքին մէջ։ Ծանօթ-անծանօթներ են անոնք։ Իրենց ողջութեան շրջապատը յաճախ չի նկատեր, որ ինչպիսի՛ արժանիքներու տէր են անոնք, որովհետեւ անոնց գործը ստուերի մէջ կը ձգէ անոնց անձը։ Անոնց անդարձ մեկնումէն ետք միայն՝ մարդիկ կ’անդրադառնան, թէ ինչպիսի՜ վաստակ կերտած են անոնք եւ ինչքա՜ն հետք ու դրոշմ ձգած են իրենց շրջապատին մէջ։

Դժուար է թուել նմաններու նկարագրային բոլոր բարեմասնութիւնները՝ համեստութենէն մինչեւ ազնուութիւն, պարկեշտութենէն մինչեւ ծառայասիրութիւն, խոհեմութենէն մինչեւ հաւատարմութիւն եւ դեռ աւելին։ Անոնց կեանքը իբրեւ դասագիրք կրնայ ծառայել մեզի, մինչ իրենք զոհաբերութեան մէկական ուսուցիչներ կրնան ըլլալ յաջորդական սերունդներու։

Մեր ժողովուրդը գիտէ յարգել նմանները, մանաւա՛նդ հանդիսաւոր ձեռնարկներէ առաջ, երբ մէկ վայրկեան յոտնկայս լռութեան կը հրաւիրէ ներկաները՝ յիշելու եւ պատուելու իր վաստակաւորները, որոնք անցեալին մեզի հետ էին, բայց այսօր չկան։

Վայրկեան մը յոտնկայս լռութեամբ մեր ժողովուրդը կը հաստատէ, որ ինք ներկային մէջ գործող հաւաքականութիւն մը չէ միայն։ Ներկան ծնած է անցեալէն, ուր անթիւ նուիրեալներ գործած են նուիրումի կամքով եւ բոլորանուէր ծառայութեամբ։

Առանց այդ կամքին ու ծառայութեան մեր կեանքը, այնպէս ինչպէս որ է այսօր, գոյութիւն պիտի չունենար։ Կամքի ու ծառայութեան այդ մարդիկն էին, համոզումի եւ գաղափարի խենթերն էին, որոնք անաղմուկ մեր կեանքի յաջողութիւններն ու իրագործումները կերտեցին։ Անոնք արժանի են միշտ յիշուելու, որպէսզի նորերը արդար հպարտութիւնը ապրին անոնց հարազատ ժառանգորդները ըլլալու։ Անոնց գործը շարունակելու։

Վայրկեան մը յոտնկայս լռութիւնը թելադրանք է միաժամանակ, ազգային-միութենական մեր կեանքի կարեւոր առիթներուն, որեւէ աշխատանքի ձեռնարկելէ առաջ, մտքով ու հոգուով պահ մը ըլլալու անոնց հետ, որոնք իրենց սեփական օրինակով ուղեցոյց կը հանդիսանան մեզի։ Ուժ եւ կորով կը ներշնչեն տկարութեան եւ փորձութեան մեր պահերուն։ Վայրկեան մը լռութիւնը, այս պարագային, կրնայ բաւարար չըլլալ յիշելու անցեալի բոլոր երախտաւորները, անոնք՝ որոնց ճանչնալու պատիւը ունեցած ենք եւ կամ անոնք՝ որոնց մասին լսած կամ կարդացած ենք պարզապէս։

Վաստակաւոր մը յետ-մահու յարգել կը նշանակէ հեղինակութիւն մը մեծարել ու արժեւորել։ Կը նշանակէ՝ մեծութիւն մը յարգելով նախ ինքզի՛նք յարգել։ Յարգանքի այս արտայայտութիւնը արդիւնք է ազնիւ դաստիարակութեան, վարուելակերպի եւ կեցուածքի։ Հետեւաբար, արժէք է ան։

Վաստակաւորներու յարգանքը, անկասկած, յարգանք է նաեւ հաւաքական մեր պատմութեան։ Ուխտ եւ յանձնառութիւն է այդ պատմութեան տէ՛ր կանգնելու եւ անոր թաւալքին մասնակցելու, այնքան ատեն որ այդ պատմութիւնը կանգ չէ առած։ 

Հաւաքական մեր կեանքը այսօր ալ կը շարունակէ թաւալիլ երախտաւորներու զոհաբերութեամբ, մտքի եւ բազուկի հսկայական աշխատանքով, տարիներու փորձառութեամբ եւ այն խոր համոզումով, որ վայրկեան մը յոտնկայս լռութիւնը սովորական կեանքի մը բազմամիլիոն վայրկեաններէն տարբեր վայրկեան մըն է, որովհետեւ ան իր մէջ կը խտացնէ հազարաւոր խոնարհներու քրտինքին ադամանդեայ խտացումը։ Ու նաեւ՝

Կը խտացնէ անմնացորդ ծառայութիւնը գաղութի ազգային-միութենական կառոյցներու ներկայացուցիչներուն։

Կը ներկայացնէ անսահման նուիրաբերումը գաղութի մտքի եւ գրչի բոլոր մշակներուն, որոնք սերունդներ դարբնեցին հայութեան եւ Հայաստանի համար։

Կը մարմնաւորէ բոլորանուէր զոհաբերութիւնը մեր հայրերուն ու մայրերուն, որոնք ընտանեկան մեր սրբութիւնները պահեցին, բարոյական մեր արժէքները եւ ազգային մեր աւանդութիւնները իրենց աչքին լոյսին պէս պահպանեցին։

Ու, վերջապէս, կը խորհրդանշէ անձնուրաց հայրենապաշտութիւնը Հայ Դատի հետապնդման եւ հայրենիքի պաշտպանութեան համար իրենց մատաղ գարունները զոհաբերած մեր քաջարի տղոց։

Մէկ վայրկեանը այս պարագային խոնարհներու երկա՜ր տասնամեակներու վրայ երկարած աշխատանքը կ’ամփոփէ իր մէջ, յարգանքով ապրուած տասնամեակներ, յարգանքի՛ տասնամեակներ, արժանի անպայման յոտնկա՛յս յարգուելու ո՛չ թէ տարին մէկ անգամ, հանդիսաւոր ձեռնարկէ մը առաջ միայն, այլ՝ տարին բազմաթիւ անգամներ՝ բազմաթիւ ձեռնարկներէ առաջ, իբրեւ յուշարար նման երախտաւորներու արժանի զաւակներն ու թոռները ըլլալու։

Ու նաեւ, իբրեւ թելադրանք, նմաններու յիշատակը վառ պահելու եւ անոնց օրինակով ընթանալու։

Յարակից լուրեր

  • Մեկնողներուն տեղը  
    Մեկնողներուն տեղը  

    Գաղտնիք մը բացայայտած չենք ըլլար եթէ խոստովանինք, որ այսօր մեր կեանքի ամէնէն լուրջ տագնապներէն մէկը սերունդներու յաջորդականութեան ապահովումն է։ Հանրանուէր, ստեղծագործ եւ յանձնառու մարդու պակաս ունինք քիչ մը ամէն տեղ։ Մոմով կը փնտռենք նոր դէմքեր, որոնք կարենան արդարացնել իրենց վրայ դրուած յոյսերը, մեկնողներուն կիսատ ձգած գործը շարունակելու պատրաստակամութեամբ։

  • Միութենականութիւն (Ազգային հոգեր-Գ.)
    Միութենականութիւն (Ազգային հոգեր-Գ.)

    Միութիւններու գոյութիւնը չափանիշ է ժողովուրդներու ինքնագիտակցութեան, եւ միութենականներու թիւը կարելի է ցուցանիշ նկատել հաւաքականութիւն մը կազմող անհատներու քաղաքակրթական եւ քաղաքացիական զարգացման աստիճանին։

  • Մեր երիտասարդութեան հետ դէմ յանդիման
    Մեր երիտասարդութեան հետ դէմ յանդիման

    Երիտասարդութիւնը նորութիւն եւ արդիականութիւն կը փնտռէ իր շուրջ։ Հետամուտ է լայն հորիզոններու։ Այսօրուան երիտասարդութիւնը չի փափաքիր կառուցային-կանոնագրային կաղապարներու ենթարկուիլ։ Ան կը նախընտրէ միութենական աշխատանքներու մասնակցիլ, բայց միութեան մը չանդամակցիլ։ Կը նախընտրէ մնալ համակիր՝ քան յանձնառութիւն եւ պատասխանատուութիւն ստանձնել։ Կը նախընտրէ գործել որոշ նպատակի մը համար, բայց ոչ՝ միութենական պարտաւորութիւններու շարքի մը համար։

  • Վերյիշելով Համազգայինի Հայագիտական բարձրագոյն հիմնարկը
    Վերյիշելով Համազգայինի Հայագիտական բարձրագոյն հիմնարկը

    Կարօ Արմէնեանի «Փնտռելով հետքերը մեր իրազեկութեան» դիմատետրեան գրառումը, յատկապէս 1950-ական տարիներու Հայագիտական հիմնարկի գործունէութեան իր բաժինով, մեր մէջ արթնցուց Համազգայինի Հայագիտական Բարձրագոյն Հիմնարկին կապուած բազմաթիւ յուշեր եւ մտորումներ։ Հիմնարկը, որուն աշակերտելու բախտն ու պատիւը ունեցած ենք 1986-1990, շատ բան տուաւ մեր իրականութեան։ Այդ շատին կ’անդրադառնան երախտագիտութեան եւ յարգանքի ստորեւ տրուած տողերը։ 

  • Ողջմիտ որոշումը
    Ողջմիտ որոշումը

    Սովորաբար, ամէն տարի, 27-28 Փետրուարին, հայութիւնը կը նշէր Սումկայիթի հայութեան ջարդը, աշխարհին ներկայացնելով 1988-ի Արցախեան շարժումին իբրեւ հակադարձութիւն, Պաքուի հայատեաց իշխանութիւններուն Սումկայիթի եղեռնագործութիւնը, որուն զոհ գացին 1500 հայորդիներ եւ գաղթական դարձան 18 հազար ուրիշներ։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։