Հա

Ազգային

10/06/2021 - 12:20

Հայաստանի արտահերթ ընտրութիւններու սեմին` հարցազրոյց ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Բենիամին Պչաքճեանին հետ (Շար. 1)

«Հայաստան 20 յունիսի ընտրութիւններու սեմին» խորագիրով «Վանայ ձայն»-էն կատարուած հարցազրոյցի մը ընթացքին օրուան հիւրը` ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Բենիամին Պչաքճեան խօսեցաւ Հայաստանի մէջ տիրող քաղաքական ընդհանուր պատկերին, ընտրութիւններու կարեւորութեան եւ անոնց հետեւանքներուն, ինչպէս նաեւ Դաշնակցութեան ուղեգիծին մասին: Հարցազրոյցը վարեց «Վանայ ձայն»-ի տնօրէն Վիգէն Աւագեան:

«Հայաստան 20 յունիսի ընտրութիւններու սեմին» խորագիրով «Վանայ ձայն»-էն կատարուած հարցազրոյցի մը ընթացքին օրուան հիւրը` ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Բենիամին Պչաքճեան խօսեցաւ Հայաստանի մէջ տիրող քաղաքական ընդհանուր պատկերին, ընտրութիւններու կարեւորութեան եւ անոնց հետեւանքներուն, ինչպէս նաեւ Դաշնակցութեան ուղեգիծին մասին: Հարցազրոյցը վարեց «Վանայ ձայն»-ի տնօրէն Վիգէն Աւագեան:

 

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Արցախեան վերջին պատերազմէն 7 ամիս ետք առաջին անգամ ըլլալով մեր դիմաց կը պարզուի պարտուողական կացութենէն դուրս գալու կարելիութիւն մը, հայ մարդոց մէջ կը ծնի յոյս մը, թէ կարելի է իրավիճակը յեղաշրջել եւ դարձեալ ոտքի կանգնիլ շնորհիւ խորհրդարանական արտահերթ ընտրութիւններուն: Խօսինք այս մասին եւ անդրադառնանք այն երեւոյթին, թէ ինչո՞ւ արտահերթ ընտրութիւններ պիտի կատարուին:

ԲԵՆԻԱՄԻՆ ՊՉԱՔՃԵԱՆ.- Բոլորիդ ծանօթ է, որ երեք տարիէ ի վեր այս իշխանութիւնները ի՛նչ աւեր գործեցին: Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը կանխատեսելով այս բոլորը, 2019-ի մայիսին, Օփերայի հրապարակը հաւաքուելով առաջին բողոքի ալիքը բարձրացուց, իշխանութիւններուն դեղին քարտ ցոյց տուինք` ըսելու համար, որ լրջանալու պահը եկած է, անհրաժեշտ է, որ երկրին մէջ բարեփոխումները օրինական ու սահմանադրական ձեւով կատարուին եւ Ղարաբաղի հարցով կեցուածքը յստակացուի: Դժբախտաբար, դէպքերու հոլովոյթը, ցոյց տուաւ, որ Դաշնակցութիւնը ճիշդ էր. արդարեւ, այս իշխանութիւնները ո՛չ միայն չլրջացան, այլեւ անոնք ցոյց տուին, որ անկարող են երկիրը ղեկավարելու, չունին տեսլական, չունին յստակ ծրագիր Ղարաբաղի հարցի լուծման գծով, ընդհակառակն` իրենք ազգակործան գործընթացի մը գործակատարը դարձան, եւ այդ ընթացքը մեզ հասցուց հոն, ուր որ ենք այսօր: Պարտուողական յայտարարութեան ստորագրութենէն ետք ՀՅԴ-ն յաջողեցաւ համախմբել 17 ընդդիմադիր կուսակցութիւններ, որոնք ձեւաւորեցին Հայրենիքի փրկութեան շարժումը` նպատակ ունենալով Արցախի պատերազմէն ու խայտառակ պարտութենէն ետք նոր կառավարութեան մը ձեւաւորումով հասարակութեան տարի մը առիթ տալ` կացութիւնը կայունացնելու, ցնցուած մթնոլորտէն դուրս գալով աւելի առողջ մթնոլորտի մէջ արտահերթ ընտրութիւններ կազմակերպելու: Սակայն ատիկա տեղի չունեցաւ, այլ, իշխանութիւնները անմիջապէս դիմեցին արտահերթ ընտրութիւններու տարբերակին: Այս ընտրութիւնները, արտահերթ ըլլալով հանդերձ, իրենց էութեամբ արտակարգ են, որովհետեւ կը գտնուինք մեր անկախութենէն ի վեր նախադէպը չունեցող կացութեան մը առջեւ: 90-ականներուն սկիզբը ծայր առած արցախեան պայքարը յաջողեցաւ ապահովել Հայաստանի Հանրապետութեան անկախացումը, Արցախի Հանրապետութեան կայացումը: Երեսուն տարիներ շարունակ կարողացանք յաջողութիւններ ապահովել, պահպանել, աճեցնել ու զարգացնել մեր հայրենիքը, սակայն այս իշխանութիւնները 44 օրուան ընթացքին չէզոքացուցին այդ յաջողութիւնները: Այսօր Արցախը կորսնցուցած է իր տարածքէն 11.000 քառակուսի քմ, Արցախի ինքնորոշման իրաւունքը, կարգավիճակը լրջօրէն խնդրոյ առարկայ են: Լուրջ տագնապի մէջ է Հայաստանի տնտեսութիւնը, վտանգուած են սահմաններն ու սահմանակից համայնքներու բնակչութիւնը, հասարակութիւնը երկփեղկուած է ու ատելութիւնը համատարած: Պէտք է անյապաղ ձերբազատիլ այս իշխանութիւններէն, թօթափել պարտուածի հոգեվիճակը եւ անցնիլ կառուցողական աշխատանքի:

 

Հ.- Ներկայ իշխանութիւնները կը պատրուակեն, թէ նախկին իշխանութիւնները չարտօնեցին, որ աշխատին` անոնց ունեցած լծակներուն պատճառով, բայց երեք տարիները բաւարար չէի՞ն, որ իրենք բան մը ներկայացնէին մեր ժողովուրդին:

Բ. Պ.- Ճիշդ չէ ըսել, որ այս երեք տարուան ընթացքին առիթ չտրուեցաւ ներկայ իշխանութեան, ընդհակառակն` անոնք ժողովրդային լայն յենարանը ունէին, սակայն այդ յենարանը իրենք մսխեցին: Հասարակութիւնը մեծ յոյսեր կապած էր ու կ՛ակնկալէր, որ այս իշխանութեան օրօք աւելի արդար ու ապահով պայմաններ կը ստեղծուին, երկիրը տնտեսական վերելք կ՛ապրի, բանակը կը հզօրանայ եւ ինք խաղաղ ու բարօր կեանք մը կ՛ապրի: Սակայն հակառակը պատահեցաւ, կազմակերպուած ձեւով պետական կառոյցներու կազմաքանդումը տեղի ունեցաւ, ժողովրդավարական հիմնական սկզբունքները ոտնակոխելով դատարաններու ու Ազգային ժողովի գործունէութիւնը խափանուեցան, սահմանադրութեան անտեսումով նշանակումներ, գործէ արձակումներ ու որոշումներ կայացուեցան, առանց դատական հետապնդումներու վճիռներ արձակուեցան, ազատ միտքն ու կարծիքը հալածուեցան: Մէկ խօսքով` միապետութիւն հաստատուեցաւ, մէկ մարդու մէջ կեդրոնացան գործադիր, օրէնսդիր ու դատական համակարգերը: Որդեգրուեցաւ հայ իրականութեան աւանդութիւններուն ու արժէքներուն խոտոր «Բաց հասարակութեան» պետականաշինութեան ծրագիրը, ուր համամարդկային սկզբունքներու կարգախօսներուն ներքեւ, վարկաբեկուեցան ազգային արժէքները, պատմութիւնը, հաւատքը, հերոսները: Իրողութիւնը տարբեր չէր նաեւ արտաքին ճակատի վրայ: Հայաստանը կորսնցուց իր երբեմնի բարեկամներն ու դաշնակիցները: Այս իշխանութիւնները ճիգ չխնայեցին մեր ռազմավարական դաշնակից Ռուսիոյ Դաշնութեան հետ յարաբերութիւնները զերոյացնելու:

Փոխվարչապետի, Ազգային անվտանգութեան քարտուղարի, Ազգային ժողովի նախագահի եւ այլ հիմնական պաշտօններու նշանակուեցան իրենց հակառուսական շեշտուած կեցուածքներով յայտնի անձեր:

Միջազգային ատեաններուն մէջ բազմիցս Հայաստանի Հանրապետութեան ներկայացուցիչներ թեր քուէարկեցին հակառուսական որոշումներու: Հակառակ ռուս պաշտօնատարներու զգուշացումին, անհիմն մեղադրանքներով ամբաստանուեցաւ ու դատի կանչուեցաւ ՀԱՊԿ-ի ընդհանուր քարտուղար հայ զօրավար Եուրի Խաչատուրովը: Այս բոլորէն ետք ակնկալել բնական յարաբերութիւններ բարեկամի, ուր մնաց ռազմավարական դաշնակիցի հետ, անտրամաբանական է: Սակայն հակառակ այս բոլորին, վերջերս բացայայտուեցաւ, որ արցախեան վերջին պատերազմի օրերուն բազմիցս եւ վերջինը 20 հոկտեմբերին, երբ տակաւին Հատրութի մէկ մասը ու Շուշին կը գտնուէին հայկական վերահսկողութեան տակ, Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին առաջարկած է վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանին պատերազմը կանգնեցնել, սակայն վարչապետը յարմար չէ գտած այս առաջարկի մասին առ ի քննարկում տեղեկացնել երկրի պատասխանատու մարմիններուն` Գլխաւոր շտապին, Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան պետին եւ այլոց, այլ որոշած է պատերազմը շարունակել հազարաւոր յաւելեալ զոհեր տալու ու տարածքներ կորսնցնելու գնով:

Ճիշդ չէ ձախողութիւնները բարդել նախկիններուն կամ այլոց վրայ, այս իշխանութիւնները փաստեցին երկիր ղեկավարելու իրենց անկարողութիւնն ու ապիկարութիւնը, հետեւաբար անյապաղ պէտք է հեռանան եւ առիթը տան վստահելի փորձառու հայրենանուէր ղեկավարութեան մը ձեւաւորման:

 

Հ.- Այս ընտրութիւնները ամբողջովին կը տարբերին այլ ընտրութիւններէ, որովհետեւ այսօր կան բազմաթիւ հարցեր, որոնք բխած են արցախեան 44-օրեայ պատերազմէն: Հարցերէն մէկը պետութեան լինելիութեան հարցն է. ինչպէ՞ս կը պատկերացնէք վերականգնումը, նախկին վիճակին վերադարձը կամ աւելի հզօր պետութեան մը կերտումը այս պայմաններուն մէջ:

Բ. Պ.- 30 տարին կարճ ժամանակ է պետութեան մը կայացման համար, բայց եւ այնպէս այս տարիներուն պետականաշինութեան հիմնական հիմքերը դրուեցան: Սահմանադրութեան զանազան փոփոխութիւններով ժողովրդավարական սկզբունքներ որդեգրուեցան, եւ աւելի եւս մօտեցանք եւրոպական չափանիշներուն ու արժէքներուն: Անջատ ջոկատներէ կազմուեցաւ հզօր բանակ, պետական համակարգը կազմակերպուեցաւ: Հայաստանի Հանրապետութիւնը շարք մը միջազգային կառոյցներու անդամակցեցաւ, Հայաստան-սփիւռք յարաբերութիւններն ու գործակցութիւնը, թէեւ ոչ բաւարար չափով, սակայն հունի մէջ մտաւ:

Այս իշխանութիւնները եկան գործելու ամբողջովին հակառակ ուղղութեամբ, այն երեք կռուանները, որոնք ժողովրդավարութեան հիմքը կը կազմեն` գործադիր, օրէնսդիր եւ դատական համակարգերը, փորձեցին ամբողջութեամբ ձեռք առնել: Դատական թէ օրէնսդրական մարմիններու մօտ գործադիր իշխանութեան կոպիտ միջամտութիւններով, հարուածեցին ժողովրդավարութեան հիմնական սկզբունքները, խարխլեցին պետականութեան հիմքերը: Չէզոքացուցին կարեւոր նախարարութիւններ, ինչպիսիք էին գիւղատնտեսութեան եւ սփիւռքի նախարարութիւնները, իսկ այլ նախարարութիւններ միացնելով, ինչպիսին էր կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան, նուազեցուցին անոնց կարեւորութիւնը:

Պատմութիւնը ցոյց պիտի տայ` եղածը ապիկարութեա՞ն հետեւանք էր, թէ՞ դիտումնաւոր եւ ծրագրուած քաղաքականութիւն: Անձնական տեսակէտս այն է, որ ապիկարութեան հարց չէր, այլ դիտումնաւոր գործընթաց մը` պետականութիւնը քայքայելու: Գունաւոր յեղափոխութիւններու լոյսին տակ ծագած գործընթաց մըն է ասիկա, որ հասաւ եւ գործադրուեցաւ Հայաստանի մէջ ալ` պետական կառոյցները քանդելու, պետական խորհրդանիշները արժեզրկելու, ազգային արժէքները ոտնակոխելու, ապազգային սերունդներ կազմաւորելու նպատակով կրթութեան մէջ փոփոխութիւններ մտցնելու: Այս գործընթացը կ՛առաջնորդէ միայն ու միայն աւերուածութեան, տարածքային կորուստներու, ներքին թշնամանքի, հասարակութեան երկբեւեռացման: Ուստի, այսօր մենք շատ լուրջ փուլի դէմ յանդիման ենք, մենք պէտք է վերականգնենք հայուն ինքնուրոյն տեսակը, վերականգնենք պետականութիւնը, պէտք է կարենանք կազմակերպուիլ, համերաշխութեան մթնոլորտ տարածել մեր ժողովուրդին մէջ ու լծուիլ աշխատանքի: Ինչքան ալ խոր ըլլան տեսակէտներու տարբերութիւնները կամ տարակարծութիւնները, այս բեւեռացումը, ատելութեան, ոխի մթնոլորտը միայն ու միայն քանդիչ է:

 

Հ.- Արտայայտուեցաք տարածքային կորուստի մասին. այսօր ժողովուրդը հետաքրքրուած է գիտնալու, թէ ի՛նչ տեղի կ՛ունենայ Սիւնիքի սահմաններուն վրայ, ինչո՞ւ սահմանագծում, սահմանազատում, 30 տարուան գերիշխան երկիր ենք, օրին մէկը այս հարցը օրակարգի վրայ չէ դրուած, ինչպէ՞ս կրնայ Հայաստանի մէջ գտնուող տարածքներու մասին նման խօսք ըլլալ, ի՞նչ քարտէսներու հիման վրայ կը կատարուին այս բոլորը եւ ի՞նչ նպատակ կը հետապնդեն:

Բ. Պ.- Ըստ Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութեան, սահմանային կամ տարածքային որեւէ փոփոխութիւն պէտք է հանրաքուէի ենթարկուի. ինչպէս նաեւ միջպետական որեւէ լուրջ համաձայնագիր եւս պէտք է ենթարկուի հանրաքուէի: Հրաժարեալ իշխանութիւնը, վարչապետը, որ ժամանակաւոր պաշտօնակատար է, իրաւունք չունի այդպիսի բանակցութիւններ վարելու, գալիք սերունդներուն հաշուոյն զիջումներ կատարելու, Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքային ամբողջականութիւնը խնդրոյ առարկայ դարձնելու: Սա շարունակութիւնն է անցնող 3 տարուան գործունէութեան, եւ Փաշինեան կը փորձէ իշխանութեան վերջին օրերն ալ օգտագործել` գալիք սերունդներուն կացութիւններ պարտադրելու եւ հիմնականին մէջ Արցախի հարցը ամբողջութեամբ անջատելու Հայաստանի օրակարգէն: Ասիկա լրիւ անընդունելի է:

Սահմանազատման հարց կրնայ գոյութիւն ունենալ, կրնայ բանակցութիւններու արդիւնք ըլլալ, սակայն այսօր, այս պայմաններուն տակ կարելի չէ խօսիլ տարածքներ յանձնելու մասին, մանաւանդ երբ Հայաստան տիրութիւն չ՛ըներ իր սահմաններուն, եւ չէ յստակացած Արցախի հարցի լուծման ընթացքը: Անընդունելի ու աններելի են իշխանութեան կարգ մը ներկայացուցիչներուն արտայայտութիւնները, թէ «բանակի պարտականութիւնը այդ ամայի տարածքները պաշտպանելը չէ» կամ «ամբողջ տարին սարերը ձիւնով ծածկուած են, մեր բանակը հոն ի՞նչ գործ ունի»: Իւրաքանչիւր պետական պաշտօնեայ եւ ի մասնաւորի երկրի թիւ մէկ պատասխանատուն պարտաւոր են հաւատարիմ մնալ իրենց երդմնակալութեան խոստումին` պահպանելու Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքային ամբողջականութիւնը եւ պաշտպանելու սահմանադրութիւնը:

 

(Շար. 1)

«Ազդակ»

 

Յարակից լուրեր

  • Լիզպոնեան կամքով
    Լիզպոնեան կամքով

    Լիզպոնի հերոսական գործողութեան 38-ամեակն է այս տարի։ 27 Յուլիս 1983-ին, Հայկական Յեղափոխական Բանակի հինգ անձնազոհներ գրաւեցին Փորթուգալի մայրաքաղաք Լիզպոնի թրքական դեսպանատունը եւ իրենց հետ պայթեցուցին զայն, երբ չկատարուեցան իրենց պահանջները։ Անոնք ընտրեցին անմահութիւնը՝ իմացեալ մահուան ճամբով։ Իրենց մահով անոնք կեանք տուին ազգին ու գաղափարին։

  • «Մենք պիտի մնանք ձեզի հետ, մի՛շտ ձեր կողքին». Շեշտեց Յ. Բագրատունի
    «Մենք պիտի մնանք ձեզի հետ, մի՛շտ ձեր կողքին». Շեշտեց Յ. Բագրատունի

    ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի «Վանայ Ձայն»-ի հետ ունեցած իր հարցազրոյցին ընթացքին անդրադարձաւ լիբանանեան տագնապին եւ լիբանանահայութեան:

  • Ես Դաշնակցութեան անունից կարող եմ ասել, որ ատամներով պահելու ենք այս դաշինքը
    Ես Դաշնակցութեան անունից կարող եմ ասել, որ ատամներով պահելու ենք այս դաշինքը

    «Մենք 15-հոգանոց ֆրակցիա էլ ենք ունեցել, բայց ինչ որ ունի Դաշնակցութիւնն այսօր, դա իր աշխատանքի, իր կառոյցի, իր համահայկական կառոյցի ու նաեւ վերջին մէկ տարւայ մէջ Հայաստանում ներքաղաքական դիրքաւորման եւ արած աշխատանքի արդիւնք է։ Հէնց այնպէս որեւէ մէկին, առհասարակ, կեանքում որեւէ բան չի տրւում։ Ես դա համարում եմ նաեւ մեր կատարած աշխատանքի արդիւնքը, եւ վստահ եմ, որ մենք պէտք է էս եղածը կրկնապատկենք»,- Hraparak.am-ի հետ զրոյցում ասաց Սաղաթելեանը։

  • «90-ականներին էլ կային ապազգային տարրեր, բայց ՀՅԴ կառոյցները յաջողում էին նաեւ այդ մթնոլորտում». Սարգիս Աղաջանեան
    «90-ականներին էլ կային ապազգային տարրեր, բայց ՀՅԴ կառոյցները յաջողում էին նաեւ այդ մթնոլորտում». Սարգիս Աղաջանեան

    Առաջին հերթին պէտք է վերականգնել բարոյահոգեբանական մթնոլորտը երկրի ներսում՝ Yerkir.am-ի հետ հարցազրոյցում ասաց ՀՅԴ անդամ Սարգիս Աղաջանեանը։

  • «Մենք սովորացրել ենք մեր թշնամուն, որ մեր հետ կարելի է վարւել այս կերպ»․ Ռոբերտ Քոչարեան
    «Մենք սովորացրել ենք մեր թշնամուն, որ մեր հետ կարելի է վարւել այս կերպ»․ Ռոբերտ Քոչարեան

    Գիտէք, ես հիմա ոչնչից չեմ զարմանայ, քանի որ մեր ժողովրդի մի զգալի մասը մարսեց այն ամէնը ինչ եղաւ հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների ժամանակ, այո նախապառտրաստւում է հէնց նման կարգի համաձայնագիր, որը չի կարող լինել առանց Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականութեան ճանաչումը Հայաստանի կողմից, ինչը նշանակում է` պէտք է խաչ քաշել Ղարաբաղի վրայ:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։