Հա

Ազգային

20/07/2021 - 13:10

Հայաստան ու Լիբանան. Կայ կարիք վերանորոգման

Քաղաքական ճգնաժամը կը շարունակուի թէ՛ Հայաստանի, եւ թէ Լիբանանի մէջ: Ոչ միայն կը շարունակուի, այլ նաեւ մշտական երկարաձգումի նշաններ կու տայ:

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ

 

Քաղաքական ճգնաժամը կը շարունակուի թէ՛ Հայաստանի, եւ թէ Լիբանանի մէջ: Ոչ միայն կը շարունակուի, այլ նաեւ մշտական երկարաձգումի նշաններ կու տայ:

Հայաստանի մէջ, Սահմանադրական դատարանի անկանխատեսելի որոշման նախօրեակին, ժամանակաւոր իշխանութիւնը կը վարուի որպէս մնայուն հաստատուած իշխանութիւն: Լուծուած խորհրդարանը արտակարգ նիստեր կը գումարէ եւ շատ թէական բարոյականութեամբ որոշումներ կը քուէարկէ: Կառավարութիւնը իր շաբաթական նիստերը կը գումարէ ու այլազան հարցերու մասին միշտ միաձայնութեամբ տարակուսելի օգտակարութեամբ հարցերու լուծում կու տայ: Ոստիկանութիւն եւ քննչական ծառայութիւններ, յատկապէս Սիւնիքի մէջ, արշաւի ձեռնարկած են` խուզարկութիւններ կը կատարեն ու կարծեցեալ մեղաւորներ կը ձերբակալեն: Ժամանակաւոր պաշտօնակատար վարչապետը նոր նշանակումներ կը կատարէ: Ժամանակաւոր իշխանութիւնները կը ստեղծեն այն տպաւորութիւնը, որ փոխուած ոչինչ կայ, ամէն բան լաւ է ու կայուն, միայն ժամանակաւոր դանդաղում մը ունեցած ենք, որ, ժողովուրդի կողմէ տրուած «մանտայով» կ՛աշխուժացնենք ու ընթացքի մէջ կը դնենք «օրէնքի եւ իրաւունքի տիքտատուրան»: Թէ «տիքտատուրան», այսինքն բռնապետութիւնը ինչպէ՛ս կարելի է կիրարկել օրէնքով ու իրաւունքի գերակայութեամբ, գիտէ միայն ան, որ համոզուած է օրէնքին ու իրաւունքին միակ աղբիւրը հանդիսանալու ժողովրդային լիազօրութեան:

Լիբանանի մէջ ինը ամիս կառավարութիւն կազմելու անկարողութեան մատնուած նշանակեալ վարչապետը հրաժարական տուաւ: Լիբանանեան թղթոսկիին արժեզրկումը կը շարունակուի (իր նախնական արժէքին մօտ տասնչորս անգամին հանելով), գիները կը բարձրանան, վառելանիւթի ու դեղերու տագնապը կը շարունակուի, տնտեսութիւնը կը քայքայուի, եւ աղքատացումը սրընթաց կ՛արշաւէ. ոչ միայն իշխանութեան դատարկումը տիրապետող, այլ նաեւ պետութեան գոյութիւնն իսկ այլեւս թէական դարձած է:

Երկու տագնապ, երկու ճգնաժամ, արտաքնապէս տարբեր դրսեւորումներով արտայայտուող, տարբեր ու նոյնիսկ հակադիր գործունէութիւններով առաջնորդուող, սակայն կորստաբեր նոյն արդիւնքը ցուցադրող, քաղաքական, տնտեսական ու ընկերային նոյն քայքայումը ազդարարող վիճակներ:

Ո՞րն է աղբիւրը, թաքուն պատճառը պետութիւններու կայացման ու իշխանութիւններու ժողովրդավարական եղանակով կազմաւորման արգելքին: Թէ՛ Հայաստանի, եւ թէ Լիբանանի մէջ ոչ միայն քաղաքացիական հասարակութիւն չէ կազմաւորուած, այլ նաեւ նեղ անձնական, եսամոլական ձգտումները շփոթուած են օրէնքին ու իրաւունքին հետ: Ուրիշ խօսքով, երկու երկիրներուն մէջ չենք տեսներ պետութեան նպատակային գոյութեան, ազգային ծրագրի մը գերակայութիւնը ուրիշ ամէն տեսակի նպատակներէ ու ծրագիրներէ:

Հայաստանի մէջ, Ղարաբաղի վերամիացման պայքարով սկսած ու անկախութեան առաջնորդած շարժումը ի վերջոյ շեղեցաւ իր սկզբնական նպատակէն ու խաղաղութեամբ ապրելու, բարգաւաճելու, հարստանալու պիտակին տակ յանգեցաւ Ցեղասպանութեան ճանաչման ու հատուցման, Հայ դատի հետապնդման ու անոր մաս հանդիսացող Արցախի ինքնորոշման իրաւունքին ժխտումին: Այդ ժխտումը բացայայտ կրնայ չարտայայտուիլ, սակայն ժողովրդային հոգեբանութեան մէջ առկայ է: Ժողովուրդի փոքրամասնութիւն հանդիսացող գիտակից հատուած մըն է միայն, որ կը վկայէ հայ ազգի ու անոր հայրենի պետութեան անէացման վտանգը: Պարտութեան ողբերգութիւնը ապրող ժողովուրդի ստուար զանգուած մը մոռցած է ազգային ամէն ապրում ու նպատակ, կը ժխտէ ինքնութեան պահպանման համար մղուած դարաւոր պայքարները ու խաղաղութիւն կը տենչայ ի գին որեւէ զիջումի: Չի հասկնար, որ այդ խաղաղութիւնը խաբուսիկ է, թերեւս ժամանակաւոր, բայց ի վերջոյ` կորստաբեր:

Լիբանանի մէջ, համայնքներու համաձայնութեամբ գոյացած Ազգային ուխտը փուլ եկած է: Թաէֆի համաձայնութեամբ վերանորոգուած համակեցութիւնը չի գործեր: Բազմաթիւ համայնքներու մասնակցութեամբ համախոհական ժողովրդավարութեան լիբանանեան տարազը նոր սահմանումի մը կը կարօտի:

Թէ՛ Հայաստանի, եւ թէ Լիբանանի մէջ ազգային-պետական ծրագիր մը սահմանելու անհրաժեշտութիւնը ակներեւ է ու անյետաձգելի: Ոչ Հայաստանի ժողովուրդը իրաւունք ունի հրաժարելու իր պատմական առհաւական ժառանգութենէն, ոչ ալ Լիբանանի ժողովուրդը կրնայ` զինք կազմաւորող համաձայնական ոգիէն:

Երկուքն ալ կարիքը ունին վերանորոգման:


«Ազդակ»

 

Յարակից լուրեր

  • Պահպանել անկախութիւնը
    Պահպանել անկախութիւնը

    Լիբանանի նոր կառավարութեան կազմութենէն ի վեր զգուշաւոր լաւատեսութիւն կը տիրէ քաղաքացիներուն մօտ: Ժխտական երեւոյթները կը յամենան փոփոխուիլ: Ելեկտրական հոսանքի մատակարարումը չէ բարելաւուած, վառելանիւթը կը շարունակէ անմատչելի մնալ, կենսական ապրանքներու գիները չեն իջած, աղքատութիւնը չէ նահանջած: Կը մնայ յոյսը, որ շուտով պիտի թեւակոխենք առողջացման փուլ մը, երբ կառավարութիւնը խորհրդարանի վստահութեան քուէին արժանանալէ ետք, լծուի, ինչպէս կը խոստանայ, ծանր աշխատանքի: Բարին Աստուծմէ, ինչպէս կ՛ըսէ մեր ժողովուրդը:

  • Վերջապէս… Նոր կառավարութիւն
    Վերջապէս… Նոր կառավարութիւն

    Լիբանանի ահագնացող տագնապը լուծման ճանապարհի սեմը կրցաւ թեւակոխել վերջապէս: Հիմքով քաղաքակա՞ն, թէ՞ աշխարհաքաղաքական, տագնապը, արտաքին որոշողներու ու ներքին գործադրողներու պարտադրանքով վերաճեցաւ տնտեսականի, ապա ընկերայինի, ի վերջոյ յանգելու համար պետութեան կառոյցներու գրեթէ ամբողջական ամլացումին: Լիբանանեան թղթոսկիի գահավէժ արժեզրկումը, պետական նպաստներու ցամքումը յառաջացուցին համատարած աղքատութիւն եւ երկրի տնտեսական կեանքի կասեցում:

  • Արամ Ա. կաթողիկոսի պատգամին ընդառաջ
    Արամ Ա. կաթողիկոսի պատգամին ընդառաջ

    Արամ Ա. կաթողիկոսին պատգամը կիրակի, 5 սեպտեմբեր 2021-ին Պուրճ Համուտի Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ առիթ դարձաւ, որ մեր ուշադրութիւնը անգամ մը եւս սեւեռենք հայ համայնքի իրավիճակին: Լիբանանի մէջ պետութիւնը փլուզման ընթացք որդեգրած է: Տարի մը առաջ, 4 օգոստոս 2020-ի պայթումին իբրեւ հետեւանք կառավարութեան հրաժարումէն ետք, յաջորդական երեք նշանակեալ վարչապետներ չեն յաջողած կառավարական դահլիճ մը կազմել:

  • Հինի ու նոր հինի բախումը կը շարունակուի
    Հինի ու նոր հինի բախումը կը շարունակուի

    Հայաստանի Հանրապետութեան նորընտիր Ազգային ժողովի առաջին նստաշրջանը աւարտեցաւ ինչպէս սկսած էր: Առաջին հերթին ընտրուեցան Ազգային ժողովի նախագահը, երեք փոխնախագահները եւ տասներկու մնայուն յանձնաժողովներու նախագահները: Այս ձեւով ձեւաւորուեցաւ Ազգային ժողովի խորհուրդը, որուն մաս կը կազմեն նախագահը, փոխ նախագահները, մնայուն յանձնաժողովներու նախագահները եւ մէկական ներկայացուցիչ խորհրդարանական երեք խմբակցութիւններէն: Ընդհանուր` 19 հոգի: Խորհուրդը կը պատրաստէ Ազգային ժողովի նստաշրջաններու ու արտակարգ ժողովներու օրակարգը եւ կ՛ապահովէ Խորհրդարանին բնականոն աշխատանքը:

  • ՀՅ Դաշնակցութեան կազմակերպական կառոյցին առանձնայատկութիւնը
    ՀՅ Դաշնակցութեան կազմակերպական կառոյցին առանձնայատկութիւնը

    Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անդրանիկ Ընդհանուր ժողովը (Թիֆլիս, 1892) իր մշակած ծրագրին կցած է կանոնագրային բնոյթ ունեցող սեղմ բաժին մը՝ «Կազմակերպութիւն» խորագրով։ Կուսակցութիւնը գաղափարական որոշակի տեսլական ունեցող եւ որոշակի գործելակերպով գործող կենդանի հաւաքականութիւն է։ Անոր կանոնները կը հպատակին կազմակերպական ընդհանուր կառոյցի մը, որ իր կարգին կը բխի կուսակցութեան գաղափարաբանութենէն։ Ժողովները, մարմինները եւ անհատները շաղկապող կանոնները ինքնանպատակ չեն. անոնք կը մշակուին ծրագրուած գործերուն միջեւ ներդաշնակութիւն ստեղծելու, նպատակն իրականացնելու համար։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։