Հա

Ազգային

23/11/2021 - 15:00

Խորհրդային ներքին սահմաններու եւ սահմանազատման բանակցութիւններու մասին

Վարչապետ Փաշինեանի Նոյեմբերի 23-ի մամլոյ ասուլիսի նախօրեակին, Դիմատետրի համայնքի ուշադրութեան կը յաձնեմ հետեւեալ կարեւոր հանգամանքը, կապուած՝ խորհրդային ներքին սահմաններու վաւերականութեան հարցին։

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ


Վարչապետ Փաշինեանի Նոյեմբերի 23-ի մամլոյ ասուլիսի նախօրեակին, Դիմատետրի համայնքի ուշադրութեան կը յաձնեմ հետեւեալ կարեւոր հանգամանքը, կապուած՝ խորհրդային ներքին սահմաններու վաւերականութեան հարցին։

Խորհրդային ներքին սահմանները ընտրելով որպէս չափորոշիչ, Նոյեմբեր 9, 2020-ի Եռակողմանի Յայտարարութեան ստորագիր կողմերը (յանձինս Ռուսաստանի, Ազրպէյճանի եւ Հայաստանի պետերուն) հաստատած են շատ ծանրակշիռ մէկ նախընթաց, որ յղի է աննախատեսելի հետեւանքներով ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքային ամբողջականութեան համար, այլեւ Արցախի Հանրապետութեան կարգավիճակին։

Գաղտնիք չէ, որ Արցախի հողատարածութեան մօտ 70%-ը յափշտակած Ազրպէյճանը այսօր բացայայտօրէն կը խօսի ամբողջ Արցախը իւրացնելու հռետորաբանութեամբ եւ այլեւս կը մերժէ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի Խումբի Համանախագահութեան միջնորդութիւնը։ Գաղտնիք չէ նաեւ, որ ան ունի Թուրքիոյ անվերապահ զօրակցութիւնը այս խնդրին մէջ։ Իսկ թէ ի՞նչ կը մտածէ ներկայիս Մոսկուան այս հարցի կապակցութեամբ ծրարուած է թանձր մշուշի մէջ։ Մէկ կողմէ կը խօսուի Ազրպէյճանի տարածքային ամբողջականութեան մասին... ներառելով Արցախը եւ միւս կողմէ առաջ կը քաշուի Արցախի ժողովուրդի ինքնորոշման դատը։ Այլեւայլ նրբերանգներով, այս է էութիւնը մոսկովեան շփոթ խօսոյթին։

Յամենայն դէպս մէկ կարեւոր հանգամանք հետզհետէ կ՚ուրուագծուի եռակողմանի դիւանագիտութեան խօսակցութիւններու խորապատկերին մէջ։ Խորհրդային ներքին սահմաններուն հապշտապ վաւերականութիւն շնորհելով (եւ Հայաստանն ալ կողմ դարձնելով այս որոշման), Մոսկուա եւ Ազրպէյճան ինքնաբերաբար իրաւական հող կը պատրաստեն ինքնորոշուած եւ ինքնիշխան Արցախի անկախութեան վերջ տալու։ Իսկ Ազրպէյճանի պարագային, Արցախը ամբողջութեամբ իւրացնելու նպատակ ունեցող ազրպէյճանական յառաջիկայ նախայարձակումը (aggression) այժմէն իսկ արդարացնելու եւ «օրինականացնելու»։ Պարզ խօսքով, խորհրդային ներքին սահմանները չափորոշիչ ընդունելու սկզբունքը ինքնաբերաբար կ՚անտեսէ Արցախի ժողովուրդի մղած ազատագրական պայքարը Ազրպէյճանի լուծէն ազատուելու եւ Խորհրդային Միութեան Սահմանադրութեան իսկ ընձեռած իրաւունքներով օրինաւորապէս ինքնորոշուելու։

Վարչապետ Փաշինեան կը մեղադրէ Ազրպէյճանը իր վերջին ռազմական գործողութիւններով Եռակողմանի Համաձայնագրերու գործադրութիւնը խափանած ըլլալուն համար։ Իրականութիւնը, սակայն, բոլորովին տարբեր պատկեր կը պարզէ։ Խորհրդային ներքին սահմանները չափորոշիչ ընդունելով, ստորագիր եռեակը (Հայաստանի Վարչապետն ալ՝ ներառեա՛լ) ի յառաջագունէ հնարաւոր դարձուցած է Ալիեւի սանձարձակութիւնը։ Հնարաւոր դարձուցած է Ալիեւի անպատիժ յաղթարշաւը ՀՀ անկախութեան իրաւակարգով հաստատագրուած մեր երկրի տարածքային ամբողջականութիւնը ոտնակոխ ընելու եւ Արցախեան հիմնահարցը ամենէն արագ ձեւով փակուած հռչակելու։ Պր. Վարչապետը՝ ի՛նք - խախտելով իր սահմանադրական պարտաւորութիւնները - իր ամէնօրեայ բառապաշարով եւ դիրքորոշումներով «վաւերականութիւն» ընծայած է մեր հայրենիքի սահմաններէն ներս Ազրպէյճանի կազմակերպած տարածքային բացայայտ կողոպուտներուն։ Պարզ չէ՞, որ Եռակողմանի Համաձայնագրերու կառուցակարգը (institution, ինստիտուտ) ի վերջոյ ստեղծուած է այս չարաշուք նպատակին համար եւ ոչ՝ զայն կանխելու։ 

Այս բոլորէն կը հետեւի այն, որ խորհրդային ներքին սահմաններուն նոր կիրառութիւն տալու փորձերը նոր ողբերգութեան մը սկիզբն են եւ ոչինչ կայ դրական յիշեալ գաղափարին մէջ։ Սահմանազատման բանակցութիւնները այսօր կեանքի իրականութեան մաս կը կազմեն։ Անոնք պիտի ըլլան բարդ, կնճռոտ, ականապատուած եւ հայկական կողմէն հաստատակամութեան մեծ պաշարներ պահանջող։ Հայաստանը պէտք է մտնէ այդ բանակցութիւններուն մէջ նոր դիմագծով եւ քաղաքական կամքի նոր կարողականութիւններով օժտուած։ Այսինքն՝ նախ եւ առաջ իր կեանքէն դուրս քշելով Նիկոլ Փաշինեանի պարտութեան վարչակարգը։ Ուրկէ՞ կ՚անցնի ապագայի սահմանագիծը կախուած է բանակցային գործընթացին մէջ ցուցաբերուած կողմերու ուժային յարաբերութիւններէն եւ եռակողմ (եւ բազմակողմ) համակարգը կառավարելու մեր իմաստութենէն։ Խորհրդային ներքին սահմաններու չափորոշիչը, այս պարագային, կը գործէ միայն Հայաստանի գերագոյն շահերուն դէմ։ Ան թշնամին կը դնէ իրավիճակ թելադրողի միահեծան դիրքերու վրայ։ Այդ դիրքերը մենք պիտի զլանանք թշնամիին։ 

Սահմանազատման բանակցութիւններու ճակատագիրը կախուած է մեր ազգային համատարած զօրաշարժէն։ Այսինքն՝ ՀՀ ընդդիմադիր ուժերու հաւաքական բազուկէն եւ տարածաշրջանի խաղատախտակին վրայ ինքնուրոյն քաղաքական կամքով գործելու մեր անշեղ յանձնառութենէն։ Թշնամին եւ բարեկամը պիտի շուտով համոզուին, որ նոր, կորովի, նպատակախնդիր, ինքնավստահ, երիտասարդ եւ գործունակ Հայաստանն է, որ մտած է գործի ասպարէզ պատերազմի քոշմարը թողնելով իր ետին։

 

Նոյեմբեր 22, 2021

 

Յարակից լուրեր

  • Մեր հակադարձութիւնը պիտի ըլլայ հզօր, անխնայ, անյապաղ, տեղաշարժային
    Մեր հակադարձութիւնը պիտի ըլլայ հզօր, անխնայ, անյապաղ, տեղաշարժային

    Ներկայիս տարածաշրջանի ուժերու դասաւորման մէջ, հայկական կողմը կը գտնուի իր ամենէն անզէն, անօգնական եւ սնանկ դրութեան մէջ։ Մեր աչքերուն առջեւ բացուող հանրագումարը (bottom line) ողբալի է եւ վիրաւորական։ Մենք պարզապէս դադրած ենք գործօն դերակատար ըլլալէ մեր իսկ ազգային պաշտպանական քաղաքականութեան դիրքերէն։

  • Պետական շահը ընդդէմ... ազգային շահի՞ն
    Պետական շահը ընդդէմ... ազգային շահի՞ն

    Փաշինեանական դաշտէն հնչող այս այլանդակ լոզունգը Փաշինեանական մտածողութեան վերջին գոհարն է։ Գերադասե՜լ պետական շահը ազգային շահին։ Վերջին գաղափարախօսական շե՛ղբը՝ որ պարտութեան վարչակարգը կ՚ուզէ խրել հայ անկախ պետականութեան մէջքին եւ վերջնականապէս զգետնել զայն։

  • Դէպի ո՞ւր կը դիմենք ազգովին
    Դէպի ո՞ւր կը դիմենք ազգովին

    Դիմադրական շարժման հաւաքած ուժականութիւնն ու ինքնավստահութիւնը, անոր մակընթաց անհատականութիւնն ու անկոտրում կորովը, անոր կերտած հոգեբանական առաւելութիւնը իշխանութեան վրայ որպէս ճշմարտութեան ջահակրի՝ արդէն իսկ ստեղծած են մեծ ջրբաժան մը անցեալին եւ ներկային միջեւ։ Փաշինեան եւ իր կառավարութիւնը կը գտնուին պաշտպանողական դիրքերու վրայ։ Այն կարծեցեալ համաժողովրդական «մանդատ»-ը, զոր ան տեւաբար կը ճօճէր հանրութեան աչքին եւ կը փորձէր ծածկել իշխանութեան կամայականութիւնները, այլեւս գոյութիւն չունի։ Դիմադրութիւնը իր կուռ ներկայութեամբ վերջնականօրէն ապացուցեց անոր սնանկութիւնը։

  • Ժամանակ չկա՛յ
    Ժամանակ չկա՛յ

    Ժամանակն է դադարեցնելու ձեր անպատասխանատու եւ յանցագործ գործունէութիւնը եւ իշխանութիւնը յանձնելու հանրութեան իրաւասութեան։ Ժամանակն է հրաժարելու եւ անյապաղ քայլեր առնելու իշխանութիւններու խաղաղ փոխանցման նորմերը հաստատող անմիջական խորհրդակցութիւններով Ընդդիմութեան ներկայացուցիչներուն հետ։  

  • Մեծագոյն մարտահրաւէրին առջեւ
    Մեծագոյն մարտահրաւէրին առջեւ

    Ապրիլի 11-ին լոյս տեսած յօդուածէս («Թօթափել Պատրանքները») անմիջապէս ետք, երկու կարեւոր զարգացումներ եկան աւելի յստակօրէն հաստատելու յօդուածիս շարք մը եզրայանգումները։ Անոնցմէ առաջինն էր Ապրիլի 13-ին Վարչապետ Փաշինեանի խոստովանութիւն-ելոյթը ՀՀ Ազգային Ժողովի լիագումար նիստին առջեւ։ Իսկ երկրորդը՝ Նախ. Փութինի եւ ՀՀ Վարչապետին միջեւ ստորագրուած համաձայնագիրը Մոսկուայի մէջ։ Այս երկուքէն բխող հետեւեալ դիտարկումները պէտք է անպայման մաս կազմեն ի նորոյ կազմաւորուող Ընդդիմութեան ներկայ քննարկումներուն.

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։