Հա

Ազգային

28/11/2021 - 11:30

Հայաստանը կարող է զրկւել նաւթամթերքների եւ իրանական այլ ապրանքների ներկրւող պաշարների քառորդ մասից

Պաշտօնական տւեալներով՝ յունւար-հոկտեմբերին արտահանման ծաւալը տարեկան կտրւածքով աճել է 16.9%-ով, իսկ ներմուծմանը՝ 11.8%-ով։ Չնայած աճի գերազանցող տեմպերին, արտահանումը ծաւալային առումով, այնուամենայնիւ, զգալիօրէն զիջում է ներմուծմանը։ Միեւնոյն ժամանակ, ըստ ընթացիկ տարւայ ամիսների, արտաքին առեւտրում աճում է դիսբալանսը (տե՛ս գծապատկերը): 

«alikonline.ir» - Պաշտօնական տւեալներով՝ յունւար-հոկտեմբերին արտահանման ծաւալը տարեկան կտրւածքով աճել է 16.9%-ով, իսկ ներմուծմանը՝ 11.8%-ով։ Չնայած աճի գերազանցող տեմպերին, արտահանումը ծաւալային առումով, այնուամենայնիւ, զգալիօրէն զիջում է ներմուծմանը։ Միեւնոյն ժամանակ, ըստ ընթացիկ տարւայ ամիսների, արտաքին առեւտրում աճում է դիսբալանսը (տե՛ս գծապատկերը): Գրում է News.am-ը:

Մեր արտահանման լուրջ թերութիւնների մասին քիչ չի խօսւել։ Սակայն վերջին ժամանակներս ծանր խնդիրներ են առաջացել ներմուծման ոլորտում՝ երկրի տնտեսութեան համար կենսական նշանակութիւն ունեցող ռազմավարական ապրանքների հարցում։

Մեր ներմուծման զգալի մասը աւանդաբար կազմում են բնական գազը եւ նաւթամթերքները (հիմնականում աւտոմոբիլային վառելիքը՝ բենզինը եւ դիզվառելիքը): Այսպէս, առաջին կիսամեակում ներմուծման ընդհանուր ծաւալի գրեթէ 17%-ը բաժին է ընկել հէնց այդ ապրանքներին։ Հայաստանում աւտոմոբիլային տրանսպորտն աշխատում է կամ սեղմւած գազով (արտադրւում է ներմուծւող ռուսական բնական գազից) կամ բենզինով եւ դիզվառելիքով։ Մենք չափազանց քիչ էլեկտրամոբիլներ ունենք՝ բնական գազի եւ աւտոմեքենաների վառելիքի ներկրումից մեր կախւածութիւնը նւազեցնելու համար։

Ներքին ցանցում բաշխւող բնական գազն ամբողջութեամբ ներկրւում է Ռուսաստանից։ Իրանական գազը Հայաստանին է մատակարարւում բարտերային հիմունքներով՝ դրանից արտադրւող էլեկտրաէներգիայի դիմաց։ Բենզինի եւ դիզվառելիքի ներմուծման աշխարհագրութիւնը շատ աւելի լայն է, քան բնական գազինը։ Բայց, այնուամենայնիւ, Հայաստանին այդ ապրանքների առաջատար մատակարարներն են Ռուսաստանն ու Իրանը։

Առաջին կիսամեակում Հայաստան ներկրւած նաւթամթերքի ընդհանուր ծաւալից Ռուսաստանի մասնաբաժինը 71% է, իսկ Իրանինը՝ 24%-ը։ Չնայած մեր հարաւային հարեւանի հետ սահմանին ճանապարհային դժւար պայմաններին, տրանսպորտային լոգիստիկան դեռեւս ունէր իր առաւելութիւններն այս ուղղութեամբ։ Բացի այդ, Իրանից ներկրւող աւտոմոբիլային վառելիքը (բենզին եւ դիզվառելիք) որոշ չափով աւելի էժան էր, քան Ռուսաստանից ներկրւածը։

Սակայն իրավիճակը այս ոլորտում բառացիօրէն աղէտալի վատթարացել է։ Ինչպէս յայտնի է, Ադրբեջանը «մաքսակէտեր» է տեղադրել Գորիս-Կապան միջպետական ճանապարհի՝ Հայաստանը Իրանին կապող առանձին հատւածներում։ Այս «մաքսակէտերի» աշխատակիցները սկսել են իրանական բեռնատարների վարորդներից ուղեվարձ պահանջել։ Սա արդէն իսկ յանգեցրել է իրանական բենզինի ու դիզվառելիքի թանկացման, որն այժմ աւելի թանկ է, քան ռուսականը։

Տաթեւով անցնող շրջանցիկ ճանապարհը պիտանի չէ խոշոր բեռնատարների եւ բենզատարների համար։

Գալիք ձմռանը բնական պայմանների վատթարացման պատճառով այս հատւածում տրանսպորտի երթեւեկութիւնը կարող է կաթւածահար լինել։ Այդ դէպքում Հայաստանը կը զրկւի նաւթամթերքների, ինչպէս նաեւ Իրանից բերւող այլ ապրանքների ներկրւող ռեսուրսների քառորդ մասից։ Սա իր հերթին Հայաստանի տնտեսութիւնում կը յանգեցնի քաոսի, բենզինի եւ դիզվառելիքի (ինչպէս նաեւ մի շարք այլ ապրանքների) առեւտրում՝ խափանումների, եւ դրանց մանրածախ գների կտրուկ աճի։

 

Յարակից լուրեր

  • «Դրօշակ»-ի առաջնորդող. Խաբկանքի եւ իրականութեան միջեւ
    «Դրօշակ»-ի առաջնորդող. Խաբկանքի եւ իրականութեան միջեւ

    Հայաստանում լրատւամիջոցներ կան, որոնք Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի իշխանավարման օրերից գրեթէ ամէն օր յայտարարում են, թէ Ռուսաստանը փլուզւում է, շուտով այդ երկիրը կը դադարի գոյութիւն ունենալուց, առնւազն այն տեսքով, որ ունի հիմա։ Այս քարոզին զուգահեռ ժամանակի ընթացքում Արեւմուտքի ձեռքին խաղալիք դարձած Ելցինին փոխարինեց ռուսական մեծապետական ձգտումները մարմնաւորող Պուտինը, եւ փոխւեց Ռուսաստանը։ 

  • Ակնարկ. «Սուրմալու»-ի ողբերգութիւն. Հետեւութիւններ
    Ակնարկ. «Սուրմալու»-ի ողբերգութիւն. Հետեւութիւններ

    «Սուրմալու»-ի ողբերգութիւնը քանի մը ուղղութիւններով ուշացած հետեւութիւններու առիթ կու տայ:

    Նախ եւ առաջ դէպքին ահաւորութիւնը ցաւակցելու, սգոյ օր յայտարարելու, զոհերու եւ ընդհանրապէս տուժածներու ընտանիքներուն ամէն տեսակի աջակցութիւն ցուցաբերելու հրամայականը կ՛ընդգծէ: Նման ողբերգութիւններ անշուշտ պէտք չէ քաղաքականացնել եւ առաւելներ ձեռք բերելու առիթի ծառայեցնել: 

  • «Անկարեւորութեան փառատօնը»՝ հայկական տեսադաշտին մէջ
    «Անկարեւորութեան փառատօնը»՝ հայկական տեսադաշտին մէջ

    Վերոյիշեալ նախադասութիւնն ու վերնագիրը պերճախօս իրապաշտութեամբ կը ներկայացնեն ներկայի մեր՝ հայութեան ու Հայաստանի իրավիճակը:

  • Ակնարկ. Իրանեան ազդակներ եւ Թրքական ագիլէսեան կրունկներ
    Ակնարկ. Իրանեան ազդակներ եւ Թրքական ագիլէսեան կրունկներ

    Իրանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը կը յայտնէ, որ իր երկիրը յառաջընթաց գրանցած է հիւլէական համաձայնագիրին վերաբերեալ վերջին բանակցութիւններուն: Պաշտօնական Թեհրանը իր գրաւոր պատասխանը տուած է Եւրոպական Միութեան կողմէ այս հարցերը համակարգողին: Նախադրեալները կը խօսին որոշ առկախ հարցերու մասին, որոնք, ըստ Թեհրանի յայտարարութեան, չեն ստուերեր ընդհանուր համաձայնութիւնը, որուն մօտ են կողմերը: Բնականաբար կը սպասուի Միացեալ Նահանգներու պատասխանին:

  • Հայաստանում յայտարարւել է երկօրեայ սուգ
    Հայաստանում յայտարարւել է երկօրեայ սուգ

    ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի որոշմամբ Հայաստանում յայտարարւել է երկօրեայ սուգ։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։