Հա

Ազգային

21/06/2022 - 12:00

Արամ Մանուկեանը՝ «նշաձող»

Արամը, իհարկէ, քաղաքական նշաձող է։ Կարելի է պատկերացնել, որ եթէ ՀՀ իշխանութիւնն այսօր վարի ազգանպաստ, ուժեղ քաղաքականութիւն Արցախի ինքնորոշման սկզբունքի դիրքերից, ապա Հայաստանի անկախութեան ուղերձներում Արամ Մանուկեանը կը բնութագրւի՝ որպէս հայ ժողովրդի ուժն ու կամքը մարմնաւորող նւիրեալ առաջնորդ։

ԿԱՐԷՆ ԽԱՆԼԱՐԵԱՆ

 

2018թ․ յեղափոխութիւնից առ այսօր ՀՀ պաշտօնական ուղերձներում ուշագրաւ էպոպեա է ունեցել Արամ Մանուկեանի բնութագրութիւնը։ Այս Էպոպեան պատմական գնահատականների պարզ շարան չէ, այլ արտացոլում է իշխանութիւնների գաղափարաքաղաքական հայեացքների փոխակերպութեան (մետամորֆոզ) մի ամբողջ հոլովոյթ, որն իր մէջ պարունակում է էական ազդանշաններ։

Ահա այսպէս. 2018թ․ Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Մայիսեան հերոսամարտերի 100-ամեակի առթիւ ՀՀ վարչապետի շնորհաւորական ուղերձում Նիկոլ Փաշինեանը իրաւացիօրէն եւ ազգային բարձր գիտակցութեան ցուցաբերմամբ աշխարհին յայտարարում էր. «...Հայ ժողովուրդը յաղթեց, որովհետեւ ունէր Արամ Մանուկեանի պէս նւիրեալ առաջնորդ... Հայ ժողովուրդը յաղթեց, որովհետեւ ունէր այնպիսի զօրահրամանատարներ, ինչպէս Թովմաս Նազարբէկեանը, Դրոն, Մովսէս Սիլիկեանը, Դանիէլ Բէկ-Փիրումեանը...»։ Այդ ժամանակ Փաշինեանը ՀՀ առաջին դէմքն էր, ով յաջորդում էր յաղթանակի սխրանքով եւ դրա պահպանման առաքելութեամբ յատկանշւող «նախկին» երեք ղեկավարներին։

2019թ. Հանրապետութեան տօնի առթիւ շնորհաւորական ուղերձում Փաշինեանը «Արցախը Հայաստան է ու վերջ» քաղաքական իր դիսկուրսի համար կարծես փորձում էր յարմար հող նախապատրաստել՝ հետեւեալ ձեւակերպմամբ. «...Հանգչէք խաղաղութեամբ, Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսայի հերոսամարտը կերտած հրամանատարներ, պետական այրեր՝ Արամ Մանուկեան..., որովհետեւ ձեր սխրանքը, ձեր գործը տէր ունի այսօր...»։

Այդ տարի Փաշինեանի նշւած դիսկուրսին գումարւեց նաեւ ՀՀ պաշտպանութեան նախարարի «նոր պատերազմ՝ նոր տարածքներ» խօսոյթը եւ մատուցւեց Ադրբեջանին՝ որպէս մեծագոյն պատրւակ բանակցային գործընթացի կասեցման եւ ռազմական գործողութիւնների մեկնարկի համար։ Այնուհետեւ Փաշինեանը, թերեւս զգալով եւ նախատեսելով մեծագոյն պատրւակի վտանգաւոր հետեւանքները, Հանրապետութեան տօնի առթիւ իր 2020թ. շնորհաւորական ուղերձում այսպէս էր ասում. «...Պէտք էր ոտքի կանգնել՝ ուժերի գերլարումով դիմակայելու մահաբեր գրոհին: Եւ հէնց Արամ Մանուկեանը դարձաւ հայութեան ոգու, կամքի ու ուժի մարմնաւորումը»։

«Մահաբեր գրոհ» ասելով՝ Փաշինեանն արդեօ՞ք գուշակում էր ահաւոր պատերազմը եւ Արամի կերպարում էր փնտրում ինքն իրեն։ Նման մի ամբիցիոս համեմատութեան համար, իհարկէ, մեղադրելի չէ Փաշինեանը։ Մեղադրելի են, սակայն, նրա իշխանութիւնները աւանտիւրիստական խօսոյթներով թշնամուն յարմարագոյն պատրւակները մատուցելու համար։ Պատրւակներ, որոնց մատուցելուց ամէն կերպ խուսափում էր Արամ Մանուկեանը, եւ դրանց փոխարէն, առանց «խաղաղութեան դարաշրջան» յորջորջելու, ճկունութեամբ բանակցում էր վաղեմի թշնամու հետ՝ վերջիններիս Վանի հերոսամարտի եւ Սարդարապատի ճակատամարտի փոխվրէժի մտադրութիւններից զերծ պահելու յստակ օրակարգով։

2021թ. Հանրապետութեան տօնի առթիւ շնորհաւորական իր ուղերձում՝ արդէն ահաւոր պարտութեան իրավիճակում յայտնւած վարչապետի պաշտօնակատար Փաշինեանն այսպէս էր ասում.

«...Սակայն ժողովրդի ուժերի գերլարումով, Արամ Մանուկեանի ոգու եւ կամքի առաջնորդութեամբ հայութիւնը կարողացաւ կանգնեցնել թշնամու գրոհը...»։

Ակնյայտ է, որ «թշնամու գրոհը կանգնեցնել» ասոյթով Փաշինեանը փորձում էր մի կերպ պատճառաբանել իր այն պնդումը, թէ 2020թ. նոյեմբերի 9-ի եռակողմ պայմանաւորւածութեամբ է միայն հնարաւոր դարձել «կանգնեցնել» ադրբեջանական գրոհը Ստեփանակերտի ուղղութեամբ... Ակնյայտ է նաեւ, որ Արամ Մանուկեանի անբիծ, անբասիր կերպարի հետ դարձեալ ինքն իրեն համեմատելով՝ Փաշինեանը փորձում էր փոխաբերական իմաստով հիմնաւորել «պատասխանատու եմ, բայց մեղաւոր չեմ» իր երկչոտ ինքնարդարացումը։

Այնուամենայնիւ, վերը նշւած ուղերձում Փաշինեանն ակնածանքով է յիշատակել Արամ Մանուկեանի «ոգու եւ կամքի առաջնորդ» լինելու փաստը՝ ինչն արդէն բացակայում էր այս տարւայ՝ 2022թ. շնորհաւորական ուղերձում. «...Սակայն մեր ժողովուրդը կարողացաւ օրհասական պահին գործել որպէս մէկ բռունցք՝ ուժերի համախմբմամբ, միասնականութեամբ կերտել Առաջին Հանրապետութիւնը: Այդ գործում անուրանալի է Արամ Մանուկեանի, Թովմաս Նազարբէկեանի, Մովսէս Սիլիկեանի, Դրոյի, Նժդեհի, Դանիէլ ու Պօղոս Բէկ Փիրումեանների, եզդիական հեծեալ ջոկատի հրամանատար Ջհանգիր աղայի, զէնքը ձեռքին կռւող հոգեւորականների դերը...»։

Այս տարի միայն եւ միայն՝ «անուրանալի դեր»... Բա ի՞նչ եղան նախորդ բնութագրութիւնները։ Ո՞ւր մնացին «նւիրեալ առաջնորդ», «հայութեան ոգու, կամքի ու ուժի մարմնաւորող» Արամ Մանուկեանի առանցքային դերակատարութիւնը, հիմնարար հեղինակութիւնը։ Եւ վերջապէս, այս պայմաններում այսուհետ ո՞վ է լինելու Արամ Մանուկեանի սխրանքի եւ գործի «տէր»-ը...

Ո՞վ է Արամ Մանուկեանը։

(Կը ցանկանայի ներկայացնել Արամ Մանուկեանի կուսակցական, քաղաքական կեանքի գաղափարապաշտական ծալքերն ու բաղադրիչները եւ հպարտութեամբ ընդգծել նրա կուսակցական պատկանելիութիւնը... դրա օրն էլ կը գայ անշուշտ, բայց այսօր անհրաժեշտութիւններն այլ են)։

Արամ Մանուկեանը հայ ժողովրդի այն եզակի ռազմաքաղաքական ղեկավարն է, ով երկու անգամ չարաչար ծնկի է բերել օսմանեան բանակին՝ առաջինը հէնց Օսմանեան կայսրութեան մէջ, 1915 թւականին, Արեւմտեան Հայաստանում, Վանում, իսկ երկրորդ անգամ՝ Կովկասեան ճակատում, 1918 թւականին, Արեւելեան Հայաստանում, Սարդարապատում եւ Բաշ-Ապարանում։

Արամ Մանուկեանը հայ ժողովրդի կամքն ու ազգային ձգտումները մարմնաւորող այն եզակի մարդն է, ով երկու անգամ հայ ժողովրդի ազգային ինքնորոշման իրաւունք է իրացրել, առաջինը՝ Վանում, 1915թ., երկրորդ անգամ՝ Հարաւային Կովկասում, 1918թ.։

Արամ Մանուկեանը ժողովրդի այն եզակի առաջնորդն է, ում շնչի եւ ոգեղէն ներկայութեան ներքոյ երկու անգամ պարտադրւել է Օսմանեան կայսրութեանը՝ պաշտօնապէս ճանաչել Հայաստանի գոյութեան փաստն ու անկախութեան իրաւունքը, առաջինը՝ 1918 թւականին Բաթումիում, դէ ֆակտօ եղանակով, երկրորդ անգամ սեփական զոհաբերութեամբ հիմնադրած Հայաստանի Հանրապետութեան դիւանագիտական պատւիրակութեան միջոցով՝ 1920 թւականին, Փարիզի խաղաղութեան վեհաժողովում, դէ իւրէ եղանակով։

Ահա թէ ով է Արամ Մանուկեանը.

Հայ ազգի առաջնորդ, ով եզակի է Հայոց պատմութեան մէջ...

Թշնամու առաջնորդ, ով նոյնպէս եզակի է Թուրքիայի պատմութեան մէջ։

Նրան փայլուն գիտեն Թուրքիայի պետական այրերը եւ նրան լաւապէս ճանաչեցրել են իրենց կրտսեր եղբօր՝ «Ադրբեջանի Հանրապետութեան» ղեկավարներին։

Այսօրեայ քաղաքական բառապաշարով ասած՝ Արամ Մանուկեանը հայ ժողովրդի ինքնորոշման իրաւունքի, անվտանգութեան, հողային ամբողջականութեան սկզբունքների պահպանման խորհրդանիշն է, անկիւնաքարը, եթէ կուզէք՝ նշաձողը։

Արամը, իհարկէ, քաղաքական նշաձող է։ Կարելի է պատկերացնել, որ եթէ ՀՀ իշխանութիւնն այսօր վարի ազգանպաստ, ուժեղ քաղաքականութիւն Արցախի ինքնորոշման սկզբունքի դիրքերից, ապա Հայաստանի անկախութեան ուղերձներում Արամ Մանուկեանը կը բնութագրւի՝ որպէս հայ ժողովրդի ուժն ու կամքը մարմնաւորող նւիրեալ առաջնորդ։

Իսկ հակառակ դէպքում, եթէ ՀՀ իշխանութիւնն այլեւայլ պատճառաբանութեամբ ուզում է հրաժարւել Արցախի ինքնորոշման սկզունքից կամ այս սկզբունքը ստորադասել «անվտանգութեան» առասպելին, ապա Հայաստանի անկախութեան ուղերձում Արամ Մանուկեանի դերը սահմանափակւում, դառնում է ընդամէնը «անուրանալի», այն էլ միայն եւ միայն «Առաջին Հանրապետութեան» կերտման գործում։

Արամ Մանուկեանի մասին պաշտօնական բնութագրման փոխակերպութեան էպոպեան որպէս ազդանշան լաւապէս ընկալելի են Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի համար։

Ահա թէ ինչպէս նաեւ կարելի է ապակոդաւորել՝ «նշաձողի իջեցում» բառակապակցութիւնը...:

«Ապառաժ»

 

Յարակից լուրեր

  • «Շնորհակալութիւն՝ Արսէն Թորոսեանին». Կարէն Խանլարեան
    «Շնորհակալութիւն՝ Արսէն Թորոսեանին». Կարէն Խանլարեան

    Անցեալ օրը Արսէն Թորոսեան ասեց․ «Դաշնակցութիւնն իր գոյութեամբ հարւած է հասցրել հայոց պետականութեանն իր 130-ամեայ պատմութեամբ։ Որ իրանք չլինէին հայոց պետականութիւնն աւելի ուժեղ կը լինէր թէ էն ժամանակ, թէ՝ հիմա»։ 

  • Լիսաբոնեան սխրանքի ազդեցիկութեան չափերը
    Լիսաբոնեան սխրանքի ազդեցիկութեան չափերը

    Լիսաբոնեան հնգեակի կերտած սխրանքի ազդեցիկութեան միջազգային չափերը բնորոշելու համար բաւական է միայն մէջբերել Պորտուգալիայի օրւայ վարչապետ, սոցիալիստ Մարիօ Սոարեշի արտայայտութիւնները. իր ֆէյսբուքեան էջում գրում է Իրանի խորհրդարանի նախկին պատգամաւոր, ՀՅԴ անդամ Կարէն Խանլարեանը:

  • ««Ժողովրդավարութեան բաստիոն» չկայ». Կարէն Խանլարեան
    ««Ժողովրդավարութեան բաստիոն» չկայ». Կարէն Խանլարեան

    Իսլ. խորհրդարանում Թեհրանի եւ հիւսիսային իրանահայութեան նախկին պատգամաւոր «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի նախկին խմբագիր դոկտ. Կարէն Խանլարեանն իր ֆէյսբուքեան էջում գրում է.

    «Դեռ կան քաղաքացիներ, որոնք միամտաբար կարծում են, թէ Հայաստանը, իր «ժողովրդավարութեան բաստիոն» ինքնահռչակ կարգավիճակով, կարող է եւրոպական տէրութիւնների աչքին քաղաքական «լուրջ» գործօն ձեւանալ, եւ այդպիսով հակակշռել բռնատիրական «Ադրբեջան»-ի նաւթը․․․

  • Գաղափարական յաղթանակը նախապայման է - ՄԱՍ ԵՐԿՐՈՐԴ
    Գաղափարական յաղթանակը նախապայման է - ՄԱՍ ԵՐԿՐՈՐԴ

    Իսլ. խորհրդարանի Թեհրանի եւ հիւսիսային իրանահայութեան նախկին պատգամաւո, «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի նախկին խմբագիր դոկտ. Կարէն Խանլարեանն իր ֆէյսբուքեան էջում գրում է. «Հասունացել է պահը՝ «Դիմադրութիւն» շարժումը գաղափարական համալիր զինանոցով սպառազինելու համար։ Քանզի հարկաւոր է բազմակողմանիօրէն մարտնչել եւ խոցել ներկայիս իշխանութիւնների գաղափարախօսական ճակատը։

  • Գաղափարական յաղթանակը նախապայման է - ՄԱՍ ԱՌԱՋԻՆ
    Գաղափարական յաղթանակը նախապայման է - ՄԱՍ ԱՌԱՋԻՆ

    Իսլ. խորհրդարանում Թեհրանի եւ հիւսիսային իրանահայութեան նախկին պատգամաոր, ՀՅԴ «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի նախկին խմբագիր դոկտ. Կարէն Խանլարեանն իր ֆէյսբուքեան էջում գրում է.

    ««Դիմադրութիւն» շարժման քաղաքական յաղթանակի ապահովման համար գաղափարական յաղթանակը նախապայման է։ Այլեւս անհրաժեշտութիւն է Շարժման գաղափարախօսական ճակատի կազմակերպումը։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։