Հա

Ազգային

27/07/2022 - 14:05

Լիզպոնի ողջակէզներուն նորօրեայ պատգամը

Երեսուն ինը տարիներ անցած են այն օրէն, 27 յուլիս 1983-էն, երբ հինգ հայ մատղաշ երիտասարդներ ցնցեցին` ամբողջ հայաշխարհին հետ, նաեւ միջազգային հանրային կարծիքը: Կամաւոր, իմացեալ մահուան մասին իրենց տուած բացատրութիւնները լոյս կը սփռեն կատարուած արտասովոր արարքի պատճառին վրայ: Ահաբեկչութիւն որակուած, սակայն Հայ դատի այժմէականացման միտող բազմաթիւ արդարադատ արարքներ կատարուած էին նախորդող տասնամեակին:

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ

 

Երեսուն ինը տարիներ անցած են այն օրէն, 27 յուլիս 1983-էն, երբ հինգ հայ մատղաշ երիտասարդներ ցնցեցին` ամբողջ հայաշխարհին հետ, նաեւ միջազգային հանրային կարծիքը: Կամաւոր, իմացեալ մահուան մասին իրենց տուած բացատրութիւնները լոյս կը սփռեն կատարուած արտասովոր արարքի պատճառին վրայ: Ահաբեկչութիւն որակուած, սակայն Հայ դատի այժմէականացման միտող բազմաթիւ արդարադատ արարքներ կատարուած էին նախորդող տասնամեակին: Զոհեր ալ եղած էին, սակայն Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման ու հայ ժողովուրդի իրաւունքը հանդիսացող հատուցման պայքարը շօշափելի արդիւնք չէր տուած: Կատարուածը, լաւագոյն մեկնաբանութիւններու պարագային, կը համարուէր քարոզչական նպատակ հետապնդող արարք: Հինգ հայ երիտասարդներուն` Սիմոն Եահնիեանի, Սեդրակ Աճէմեանի, Արա Գըրճլեանի, Սարգիս Աբրահամեանի եւ Վաչէ Տաղլեանի համար Հայ դատի արդար լուծումը, անկախ ու միացեալ Հայաստանի ստեղծումը մահու ու կենաց հարց դարձած էր: Հայաստան` խորհրդային վարչաձեւին ենթակայ, անտարբեր էր Հայ դատի նկատմամբ: Սփիւռքի մէջ ուծացումը արագ քայլերով կը յառաջանար: Ցնցող արարք մը անհրաժեշտ էր կատարել, անտարբերութեան ու յետընթացի անիւի թաւալումը շրջելու համար: Ինչ կ՛արժէր կեանքը հայրենանուէր անհատի մը համար, եթէ այդ կեանքը չէր ծառայեր ազգի բացարձակ իրաւունքներու հետապնդման: Ու իրենք որոշեցին ցոյց տալ, որ ազգին գոյատեւումը գերիվեր է անհատի գոյատեւումէն: Ու ինչպէս երգը կ՛ըսէ` մահուամբ մահը կոխեցին: 

Մէկդի թողենք, ի յարգանս իմացեալ մահով մեզի պատգամ ժառանգած հայորդիներուն, կատարուած արարքին արդարացիութիւնը, աւելի ճիշդ` օրինականութիւնը: Այդ հարցադրումը գոյութեան իրաւունք ունի ու բոլոր նման մահերու պարագային` արդար է անոր քննարկումը: Գերագոյն զոհաբերութիւն մը չի կրնար դատապարտելի ըլլալ. անիկա առաւելագոյնը ափսոսանք կրնայ առթել: 

Կը մնայ գիտնալ, որ յաջողեցա՞ն արդեօք Լիզպոնի հինգ տղաները իրենց նպատակը իրագործել: Սրտառուչ յիշատակումը դէպքին ցոյց կու տայ, տարիներու թաւալումին հետ, երիտասարդ հայորդիներու ջերմեռանդ կապուածութիւնը յաւիտենապէս երիտասարդ մնացածներուն հետ: Խօսքերը, ճառերը, գրութիւններն ու գիրքերը իրենց առատութեամբ ու բազմազանութեամբ չէին կրնար հաւասարիլ այն ենթակայական ցնցումին, զոր Լիզպոնի հինգին ողջակիզումը պատճառեց: Ու կը շարունակէ պատճառել: 

Հետագայ դէպքերը, սփիւռքի քաղաքականացման հասունացումը եւ նոյնիսկ Հայաստանի մէջ ծաւալած շարժումը պարտական են Լիզպոնի հինգին: Ի միջի այլոց: Պահանջատիրութիւնը, ազատութեան եւ անկախութեան պահանջը նախ պէտք է մարդոց գիտակցութեան մէջ արմատաւորուին, որեւէ գործողութեան առարկայ դառնալէ առաջ: Լիզպոնի հինգը առատօրէն նպաստեցին նման գիտակցութեան մը գոյառման: 

Երեսունինը տարիներու հեռաւորութենէն ինչ պատգամ կը փոխանցեն մեզի Լիզպոնի ողջակէզները: Պատերազմի պարտութեան պատճառած ահեղ տեղատուութեան մատնուած մեր ժողովուրդին, Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռք, հայրենիքի ամբողջականութեան եւ ազգի բովանդակ իրաւունքներու տիրացման համար ու պայքարէն հրաժարումի այժմեան հանգրուանին, Լիզպոնի տղաքը կը յիշեցնեն, որ ոչինչ կ՛արժէ կեանքը, եթէ անիկա չէ նուիրաբերուած հաւաքական արդարացի նպատակներուն: Լիզպոնի ողջակէզները կը շարունակեն մեզի յիշեցնել, որ մեր գիտակցութեան մէջ պէտք է ամրագրենք, անգամ մը եւս, Հայաստանի ու հայութեան ազատագրութեան Դատին մեր փարումը:

 

«Ազդակ»

 

Յարակից լուրեր

  • Ի՞նչ է Բերձորի միջանցքի բացման հայաստանեան քաղաքականութիւնը
    Ի՞նչ է Բերձորի միջանցքի բացման հայաստանեան քաղաքականութիւնը

    Արցախի պաշարումին 56-րդ օրն է. բազմաթիւ յայտարարութիւնները, դատապարտումները ոչինչ փոխած են ահազանգիչ կացութենէն: Արդարութեան միջազգային ատեանի քննարկումները եւս մնացին անհետեւանք: Ստեղծուած կացութիւնը կը գտնուի փակուղային վիճակի մէջ:

  • Զօրաշարժ Ի Խնդիր Արցախի Պաշտպանութեան
    Զօրաշարժ Ի Խնդիր Արցախի Պաշտպանութեան

    Լիբանանի մէջ գործող հայկական երեք կուսակցութիւնները` Սոցիալ դեմոկրատ հնչակեան կուսակցութիւնը, Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը եւ Ռամկավար ազատական կուսակցութիւնը կը հրաւիրեն «Արցախի զօրակցական հաւաքի` ընդդէմ Ազրպէյճանի կողմէ ծաւալած հայաթափման արշաւին»: Երեք կուսակցութիւններու ախտորոշումը պարզ է եւ մեկին. Բերձորի միջանցքի փակման նպատակը Արցախի հայաթափումն է: Իլհամ Ալիեւ բառացիօրէն ըսած է, որ Բերձորի միջանցքը չէ փակուած. ճանապարհը բաց է անոնց համար, որոնք չուզելով ապրիլ իբրեւ Ազրպէյճանի քաղաքացիներ, կրնան մեկնիլ: Արցախի մէջ պաշարուած 120.000 հայերը, նաեւ անոնք, որոնք 2020-ի պատերազմին պատճառով գաղթական դարձան, կը մերժեն Ազրպէյճանի քաղաքացիութիւնը ընդունիլ եւ կը յայտարարեն, որ Արցախը չի կրնար Ազրպէյճանի մաս կազմել: Անոնք որոշած են ուրեմն մնալ իրենց պապենական հողերուն վրայ եւ պայքարիլ ի խնդիր Արցախի Հանրապետութեան ինքնորոշման:

  • Վասն միասնական պայքարի
    Վասն միասնական պայքարի

    Հայաստանի ու Արցախի շուրջ ծաւալուող իրադարձութիւնները շփոթեցնող են: Ամիսէ մը աւելի է, որ Բերձորի ճանապարհը, որ Արցախը Հայաստանի միջոցով աշխարհին կապող միակ ուղին է, փակ է: Պատահածի մասին բոլորը կը խօսին, յայտարարութիւններ կ՛ընեն, երեւոյթին անընդունելի ըլլալը կը շեշտեն, նոյնիսկ կը բողոքեն, սակայն սայլը տեղէն չի շարժիր, ու Լաչինի միջանցքը կը մնայ անանցանելի: Գործնապէս ոչինչ կը կատարուի, բացի ոչ մէկ նորութիւն բերող մամուլի ասուլիսներէն, փակ դռներու ետեւ կայացող բանակցութիւններէն ու կացութեան անելանելիութիւնն ու վտանգաւորութիւնը շեփորող ելոյթներէն:

  • Շարունակուող շրջափակումը եւ զայն բացառելու անհրաժեշտութիւնը
    Շարունակուող շրջափակումը եւ զայն բացառելու անհրաժեշտութիւնը

    10 դեկտեմբեր 2022-ին, ազրպէյճանական պատուիրակութիւն մը կը ծրագրէր այցելել Մարտակերտի շրջանի Դրմբոն եւ Կաշէն հանքավայրերը: Նախապէս, Ռուսիոյ խաղաղապահ զօրակազմի հրամանատարութիւնը, առանց խորհրդակցելու Արցախի Հանրապետութեան պատկան իշխանութեան հետ, արտօնած էր ազրպէյճանցիներու միանգամեայ տեսողական այցելութիւնը յիշեալ հանքավայրեր: Այցելութեան կայացման արգելք եղած են տեղի բնակիչները եւ ստիպած դադրեցնել շրջայցը: 

  • Խաղաղութեան պայմանագիրը. Պատրա՞նք, թէ՞ իրականութիւն
    Խաղաղութեան պայմանագիրը. Պատրա՞նք, թէ՞ իրականութիւն

    Հայաստանի անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Արմէն Գրիգորեանի համաձայն, Հայաստանի իշխանութիւնները կը ներդնեն առաւելագոյն ջանքերը, որպէսզի մինչեւ տարեվերջ, ինչպէս խոստացած էր խաղաղութեան դարաշրջանի ճարտարապետ Նիկոլ Փաշինեան, կնքուի խաղաղութեան համաձայնագիրը Ազրպէյճանի հետ: Քիչ ժամանակ մնացած է մինչեւ տարեվերջ, այս պատճառով ալ աճապարանքը ակներեւ է:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակութիւն © 2011-2022 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանւած են։