Հա

Այլ

19/09/2022 - 10:10

Ո՞վ է յօրինել շոկոլադը

Հակառակ նրան, որ այսօր շոկոլադը յայտնի է, որպէս քաղցրեղէն, դրա ծագման պատմութիւնը շատ աւելի հին է: Շոկոլադի պատրաստման մեթոդը յայտնաբերած մարդու անունը ժամանակի ընթացքում անհետացել է, սակայն հաւանաբար դա եղել է հազարաւոր տարիներ առաջ` Հարաւային Ամերիկայի բնակիչներից մէկը:

«alikonline.ir» - Հակառակ նրան, որ այսօր շոկոլադը յայտնի է, որպէս քաղցրեղէն, դրա ծագման պատմութիւնը շատ աւելի հին է: Շոկոլադի պատրաստման մեթոդը յայտնաբերած մարդու անունը ժամանակի ընթացքում անհետացել է, սակայն հաւանաբար դա եղել է հազարաւոր տարիներ առաջ` Հարաւային Ամերիկայի բնակիչներից մէկը, ըստ News.am-ի՝ գրել է Live Science-ը։

Կակաոյի օգտագործման ամենավաղ ապացոյցները՝ մրգի ֆերմենտացւած, չորացրած սերմերը, որոնք աճում են հարաւամերիկեան Theobroma կակաոյի ծառի վրայ, թւագրւում են մօտ 5300 տարի առաջ՝ Էկւադորի հարաւ-արեւելքում գտնւող Սանտա Անա Լա Ֆլորիդա հնագիտական ​​վայրից, որը վերագրւում է Մայօ Չինչիփի մշակոյթին՝ համաձայն Nature Ecology & Evolution ամսագրում 2018 թւականին հրապարակւած յօդւածի: Սակայն, ամենայն հաւանականութեամբ, այս բոյսը օգտագործւել է Հարաւային Ամերիկայի մարդկանց շրջանում դրանից շատ առաջ, քանի որ արդէն 5300 տարի առաջ ծառը դուրս է եկել իր բնական տիրոյթից:

Համաձայն հրապարակւած 2013 թւականին Nutrients ամսագրում ուսումնասիրութեան, փրփրուն եփուկը համարւում էր ե՛ւ դեղամիջոց, ե՛ւ աֆրոդիզիակ, եւ բարձր էր գնահատւում հնագոյն հասարակութիւնների վերնախաւի կողմից: Համաձայն Բոստոնի համալսարանի յօդւածի, Օլմեկները, ովքեր ապրել են այժմեան հարաւային Մեքսիկայում մ.թ.ա. 1500 թւականից մինչեւ մ.թ.ա. 400 թւականը, կակաոն համարում էին իրենց աստւածների նւէրը, իսկ կակաոյի առաջարկը կապում՝ աստւածութեան հետ:

Երբ իսպանացի կոնկիստադորները մ.թ. 16-րդ դարի սկզբին ժամանել են: Կակաոն աճեցւում էր գրեթէ ամենուր՝ Կենտրոնական եւ Հարաւային Ամերիկայում եւ այժմ այն ​​մշակւում է աշխարհի արեւադարձային շրջաններում: Սակայն ենթադրւում է, որ Ամազոնի աւազանը իրական ծագման կէտն է, ասում է Նիւ Եօրքի քաղաքային համալսարանի Լեման քոլեջի մարդաբանութեան ասիստենտ Քեմերոն ՄաքՆիլը:

Առաջին կակաոյի ըմպելիքները կարող էին ոչ թէ տաք շոկոլադի պէս եփւել այսօր, այլ բաւականին գոլ, ասում է ՄաքՆիլը:

Կակաոյի հանրաճանաչութեան պատճառներից մէկն այն է, որ այն պարունակում է կոֆէին, որը խթանիչ է նաեւ սուրճի մէջ:

16-րդ դարում շոկոլադը Նոր աշխարհից Եւրոպա բերւեց որպէս խմիչք եւ շուտով դարձաւ շքեղութեան խորհրդանիշ: Այն, ինչ մեզանից շատերն այսօր ընկալում են որպէս շոկոլադ՝ շոկոլադէ սալիկը, յայտնագործւել է 1847 թւականին բրիտանական J.S. Fry and Sons ընկերութեան կողմից՝ ըստ The Oxford Companion to Sugar and Sweets-ի:

1795 թւականին Ջոզէֆ Սթորս Ֆրայը արտոնագրել է կակաոյի հատիկները գոլորշու շարժիչով աղալու մեթոդը: Աւելի ուշ նրա որդիները միացրել են կակաոյի փոշին, կակաոյի կարագը եւ շաքարաւազը, որպէսզի պատրաստեն կոշտ շոկոլադէ սալիկ, որը յայտնի էր դարձել Եւրոպայում: Ընկերութիւնը ի վերջոյ վաճառել է մի քանի շոկոլադէ արտադրանք, այդ թւում՝ առաջին շոկոլադէ Զատկի ձուն 1873 թւականին, եւ մրցակից ընկերութիւնները, ինչպիսիք են Cadbury-ը եւ Rowntree's-ը, օգնել են տարածել նրբագեղութիւնը ողջ Բրիտանական կայսրութիւնում եւ դրանից դուրս: Շւէյցարացիներին յատկապէս դուր է եկել նոր շոկոլադը, եւ 1870-ականներին շւէյցարական Nestlé ընկերութիւնը կաթի փոշին օգտագործել է առաջին կաթնային շոկոլադէ սալիկը արտադրելու համար։

Առաջին զանգւածային արտադրութեան կաթնային շոկոլադը վաճառւել է ԱՄՆ-ում 1900 թւականին Միլթոն Հերշէյի կողմից, ով նախկինում կարամելներ էր վաճառում; Շոկոլադէ սալիկները յատկապէս յայտնի դարձան ԱՄՆ-ում 1920-ականներին:

 

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակութիւն © 2011-2022 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանւած են։