Հա

Քաղաքական

24/07/2019 - 09:20

Կեանքի դժւարին իրավիճակը յորդորով եւ պահանջելով չի փոխւում

Մեր երկրի Սահմանադրութեամբ դեռեւս ամրագրւած է՝ Հայաստանի Հանրապետութիւնը սոցիալական պետութիւն է: Մեր երկրի տնտեսական կարգի հիմքը պէտք է հանդիսանայ սոցիալական շուկայական տնտեսութիւնը, ոչ թէ վայրի կապիտալիզմը: Պետական քաղաքականութիւնն էլ պէտք է ուղղւած լինի ընդհանուր տնտեսական բարեկեցութեանը եւ սոցիալական արդարութեանը, ոչ թէ իրենց սոցիալական խնդիրների համար մարդուն մեղադրելուն եւ դրանց լուծման համար անհասկանալի պահանջներ եւ յորդորներ յղելուն:

Մեր երկրի Սահմանադրութեամբ դեռեւս ամրագրւած է՝ Հայաստանի Հանրապետութիւնը սոցիալական պետութիւն է: Մեր երկրի տնտեսական կարգի հիմքը պէտք է հանդիսանայ սոցիալական շուկայական տնտեսութիւնը, ոչ թէ վայրի կապիտալիզմը: Պետական քաղաքականութիւնն էլ պէտք է ուղղւած լինի ընդհանուր տնտեսական բարեկեցութեանը եւ սոցիալական արդարութեանը, ոչ թէ իրենց սոցիալական խնդիրների համար մարդուն մեղադրելուն եւ դրանց լուծման համար անհասկանալի պահանջներ եւ յորդորներ յղելուն:

Սահմանադրութեամբ յստակ է պետութեան դերն ու պարտաւորութիւնը՝ իւրաքանչիւր քաղաքացու սոցիալական խնդիրների լուծման եւ արժանապատիւ գոյութեան ապահովման գործում:

Ցաւօք՝ իրողութիւնը շարունակում է մնալ հակառակը:

Առիթներ ունեցել ենք բազում անգամներ նշելու առարկայական այն փաստը, որ անկախացումից ի վեր Հայաստանում դեռեւս լուծւած չեն սոցիալական բազմաբնոյթ ու տարածւած մի շարք խնդիրներ, որոնք հիմնականում արդիւնք են տնտեսութեան տարերային զարգացման ու շուկայի ձախողումների:

Նախորդ շուրջ երեսուն տարիներին արձանագրւած տնտեսութեան ոլորտների հատւածական աճը, եթէ նոյնիսկ այդ չափով առկայ է եղել, ինքնաբերաբար չի յանգեցնել սոցիալական խորացող խնդիրների լուծմանը:

Վերջին իշխանափոխութիւնից յետոյ էլ պետութիւնը շարունակում է քայլ առ քայլ հեռանալ Սահմանադրութեամբ ամրագրւած իր սոցիալական պարտաւորութիւններից՝ «թօթափելով» իր սոցիալական բեռը.

- սոցիալական պաշտպանութեան ոլորտի հիմնական բարեփոխումների յետաձգում, համակարգային կառավարման լիարժէք բացակայութիւն,

- պետական համակարգում նախատեսւող աշխատատեղերի կրճատում եւ աշխատավարձերի աճի փաստացի բացակայութիւն,

- հարկային համակարգի սոցիալական բաղադրիչի ամբողջական վերացում՝ համահարթեցւած մէկ դրոյքաչափով եկամտահարկի քաղաքականութիւն,

- անուղղակի հարկերի բեռի աւելացում եւ դրա արդիւնքում՝ առաջնային սպառողական ապրանքների գնաճ,

- կենսապահովման նւազագոյն զամբիւղի արժէքից ցածր նւազագոյն աշխատավարձի չափի պահպանում, անապահովութեան նպաստների չափի զրոյական աճ,

- զբաղւածութեան պետական ծրագրերին յատկացւող միջոցների զրոյական աճ, ծրագրերի 70 տոկոսից աւելի չափով թերակատարում եւ այլն:

Արդիւնքում՝ մեր երկրում բազմահիմք աղքատութիւնը շարունակում է արմատաւորւել եւ իրական նոր դրսեւորումներ է ստանում՝ հակառակ ընտրութիւնից ընտրութիւն քաղաքական գրեթէ բոլոր ուժերի կողմից հռչակւող սոցիալական կարգախօսերի:

Եւ որքան էլ իշխանութիւնները ցանկանան ու յայտարարեն, միեւնոյն է տնտեսական աճի արդիւնքները ինքնաբերաբար չեն մտնելու իւրաքանչիւր քաղաքացու տուն եւ չեն փոխելու իւրաքանչիւրի կեանքի որակը:

Ի վերջոյ պէտք է արձանագրենք, որ սոցիալական համարւող պետութիւնը պէտք է ստանձնի ոչ միայն ազատ, կոռուպցիայից զերծ տնտեսվարման մրցակցային պայմաններ ապահովողի դեր, այլեւ պէտք է ունենայ լիարժէք մասնակցութիւն եւ յստակ պարտաւորութիւններ՝ աղքատութիւնից զերծ, համերաշխ հասարակութիւն ձեւաւորելու գործում:

Մարդկանց ապրուստի միակ միջոցն արգելելուց առաջ պէտք է այդ մարդկանց համար ապահովւի օրինական եւ համարժէք զբաղւածութիւն: Այդ քաղաքացիներն ունեն հէնց այդպիսի մօտեցման սպասումներ: Որեւէ գործազուրկի չես կարող համոզել, որ համակարգային կառավարման բացակայութեան հետեւանքում զբաղւածութեան պետական աջակցութեան միջոցների ընդամենը 25 տոկոսն է ծախսւել, եւ դա նրա համար լաւ է:

Սոցիալական աջակցութեան պասիւ՝ նպաստի քաղաքականութիւնից պէտք է անցում կատարել աղքատութեան յաղթահարման, զբաղւածութեան խթանման ակտիւ՝ արդիւնքի միտւած քաղաքականութեան:

Հիմնական նպատակը պէտք է լինի այն, որ աշխատանքային տարիքի աշխատունակ եւ գործազուրկ իւրաքանչիւր անձի պէտք է առաջարկւի պետական աջակցութեամբ կայուն զբաղւածութիւն կամ ինքնազբաղւածութիւն:

Այս դէպքում արդարացւած կը լինի նաեւ պետութեան կողմից քաղաքացիներին ուղղւած պահանջը՝ աշխատել եւ սեփական քրտինքով բարելաւել իր եւ իր ընտանիքի կեանքի որակը:

Ցաւօք՝ տեսնում ենք հակառակը եւ առկայ մտավախութիւնը դառնում է իրական:

Այս ընթացքով ոչ թէ մեր կեանքի իրողութիւնները մի օր կը համապատասխանեն Սահմանադրութեանը, այլ Սահմանադրութիւնը «կը սրբագրւի» եւ կը դառնայ առկայ իրողութիւնների արտացոլումը:

 

Թադէոս Աւետիսեան

ՀՅԴ Բիւրոյի տնտեսական հետազօտութիւնների գրասենեակի

ծրագրերի համակարգող, տնտեսագէտ

Յարակից լուրեր

  • Սփիւռք-Հայաստան յարաբերութիւններու (թաւշեայ) մթնշաղին
    Սփիւռք-Հայաստան յարաբերութիւններու (թաւշեայ) մթնշաղին

    Թաւշեայ յեղափոխութեան յաջորդեց իմքայլական կառավարութեան առաջին տարին: Որքանո՞վ 2019-ին իրականացաւ համակարգային փոփոխութիւններուն մեծ խոստումը: Ի՞նչ անդրադարձ ունեցաւ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւններուն վրայ եւ ի՞նչ հեռանկար բացաւ անոնց զարգացման նպատակամղուածութեան իմաստով: Այս հարցումներու բանաձեւումն ու անոնց մեկնաբանական պատասխաններ առաջարկելու այս փորձը կը ձգտի հասնիլ Սփիւռքի յետ-թաւշեայ յեղափոխութեան այս հանգրուանին մասին մտածելու հրաւիրող եզրայանգումներու:

  • Հայաստանի եւ Արցախի պատգամաւորները Բաքւում հայերի ջարդերը դատապարտող յայտարարութիւն են ընդունել
    Հայաստանի եւ Արցախի պատգամաւորները Բաքւում հայերի ջարդերը դատապարտող յայտարարութիւն են ընդունել

    Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Արցախի Հանրապետութեան խորհրդարանների պատգամաւորները համատեղ յայտարարութիւն են ընդունել, որում դատապարտել են 30 տարի առաջ Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքւում կազմակերպւած եւ իրականացւած հայերի ջարդերը: Յունւարի 18-ին յայտարարութիւնը միաձայն ընդունւել է ՀՀ Ազգային ժողովում կազմակերպւած՝ Հայաստանի Հանրապետության եւ Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովների միջեւ համագործակցութեան միջխորհրդարանական յանձնաժողովի՝ Բաքւի ջարդերի 30-րդ տարելիցին նւիրւած համատեղ յատուկ նիստի աւարտում:

  • Երկու երկրաշարժ` Հայաստանում
    Երկու երկրաշարժ` Հայաստանում

    Յունւարի 18-ին, տեղական ժամանակով ժամը 05:28-ին ԱԻՆ Սէյսմիկ պաշտպանութեան տարածքային ծառայութեան սէյսմոլոգիական ցանցի կողմից Աշոցք գիւղից 10 կմ. հարաւ-արեւելք, օջախի 10 կմ խորութեամբ, գրանցւել է 3.6 մագնիտուդով երկրաշարժ:

  • Երկրում ձեւաւորւում է մենիշխանութիւն հաստատելու իրական վտանգ
    Երկրում ձեւաւորւում է մենիշխանութիւն հաստատելու իրական վտանգ

    Սահմանադրական դատարանի շուրջ ստեղծւած իրավիճակի, ԱԱԾ նախկին տնօրէն Արթուր Վանեցեանի՝ ՍԴ մասին արւած յայտարարութեան եւ այլ հարցերի շուրջ, Tert.am-ը զրուցել է ՀՅԴ ԳՄ անդամ Արմենուհի Կիւրեղեանի հետ: Նա կարծում է՝ ըստ էութեան, մէկ տեղում կենտրոնացնելով գործադիր, օրէնսդիր եւ դատական իշխանութիւնը՝ երկրում, փաստացի, ձեւաւորւում է մենիշխանութիւն հաստատելու իրական վտանգ։ Սա ինքնին արդէն ազգային անվտանգութեան խնդիր է եւ ԱԱԾ նախկին տնօրէնի յայտարարութիւնը պէտք է դիտարկել այս համատեքստում:

  • «Նախարարի հետ իր կինը բիզնես է ստեղծել, որը ուղիղ կապւած է նախարարի ոլորտի հետ». դիմում Արսինէ Խանջեանին
    «Նախարարի հետ իր կինը բիզնես է ստեղծել, որը ուղիղ կապւած է նախարարի ոլորտի հետ». դիմում Արսինէ Խանջեանին

    Միհրան Յակոբեանն իր ֆէյսբուքեան էջում, ըստ Yerkir.am-ի, գրում է.

Ամենաշատ ընթերցւած

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։