Հա

Քաղաքական

30/10/2019 - 10:30

«Մենք գիտենք, որ կարճ ժամանակում Հայաստանում շատ հարւածների տակ է յայտնւել Սահմանադրական դատարանի նախագահը, եւ բազմաթիւ ընթացակարգեր են իրականացւում նրա դէմ». Վենետիկի յանձնաժողովի նախագահ

Օրեր առաջ Վենետիկի յանձնաժողովը ՀՀ օրէնսդրական հարցերին վերաբերող միասնական կարծիք էր հրապարակել, որում անդրադարձ էր կատարել ՍԴ դատաւորների՝ վաղ թոշակի անցնելու հարցին։ Այս հարցը բազմաթիւ քննարկումների տեղիք տւեց, ուստի որոշ հարցեր պարզաբանելու համար Shantnews-ը դիմել է Վենետիկի յանձնաժողովի նախագահ Ջիաննի Բուքիքիոյին։

«alikonline.ir» - Օրեր առաջ Վենետիկի յանձնաժողովը ՀՀ օրէնսդրական հարցերին վերաբերող միասնական կարծիք էր հրապարակել, որում անդրադարձ էր կատարել ՍԴ դատաւորների՝ վաղ թոշակի անցնելու հարցին։ Այս հարցը բազմաթիւ քննարկումների տեղիք տւեց, ուստի որոշ հարցեր պարզաբանելու համար Shantnews-ը դիմել է Վենետիկի յանձնաժողովի նախագահ Ջիաննի Բուքիքիոյին։

 

- Պարո՛ն Բուքիքիօ, խնդրում ենք պարզաբանել ՀՀ Սահմանադրական դատարանի դատաւորների վաղ կենսաթոշակի անցման հարցը, քանի որ միասնական կարծիքում տեղ գտած ձեւակերպումների հետ կապւած տարընկալումներ կան:

- Կարծում եմ՝ միասնական կարծիքն այս հարցում միանգամայն յստակ է: Վենետիկի յանձնաժողովը միշտ քննադատաբար է վերաբերւել դատաւորների հարկադիր կենսաթոշակի անցմանը, օրինակ՝ կենսաթոշակի տարիքի պարտադիր նւազեցման միջոցով, ինչպէս, ասենք, Լեհաստանում էր: Այստեղ՝ Հայաստանում, Ձեզ մօտ այլ իրավիճակ է. առաջարկ է ներկայացւել դատաւորներին, որը նրանք կարող են ընդունել կամ ոչ: Միւս կողմից, մենք միամիտ չենք եւ գիտենք, որ այստեղ կայ ռիսկ, որ դատաւորներին կարող են այլ միջոցներով մղել` ընդունելու առաջարկը: Այդ է պատճառը, որ իմանալով հանդերձ, որ վաղ կենսաթոշակի անցումը չի հակասում եւրոպական չափանիշներին, մենք շեշտել ենք, որ այն իսկապէս պէտք է լինի կամաւոր:

Ի լրումն, մենք մտահոգութիւն ունենք, որ եթէ չափազանց շատ դատաւորներ միաժամանակ ընդունեն այդ առաջարկը, Սահմանադրական դատարանի աշխատանքը կարող է որոշ ժամանակով կաթւածահար լինել, ուստի մենք խնդրել ենք Հայաստանի իշխանութիւններին մտածել, թէ ինչպէս կարելի է խուսափել այս իրավիճակից:

 

- Ինչպէս հասկանում ենք, Դուք պնդում էք կենսաթոշակի անցման «խիստ կամաւոր» սկզբունքը, սակայն ինչպէս հնարաւոր է վստահ լինել, որ  առաջարկւող մեխանիզմն իսկապէս կարող է երաշխաւորել կամաւորութեան սկզբունքը: Ինչպէ՞ս կարելի է ստուգել գործընթացի արդարութիւնը: Ինչպէ՞ս խուսափել խտրականութիւնից:

- Դուք ճիշտ էք հասկանում: Վենետիկի յանձնաժողովի առաջնային խնդիրն է վերլուծել իրաւական տեքստերը: Եթէ մենք նայում ենք նրան, թէ ինչ է գրւած օրինագծում, ամէն ինչ շատ ճիշտ է. ոչինչ չի պարտաւորեցնում դատաւորներին ընդունել առաջարկը: Դատաւորների նկատմամբ ապօրինի ճնշման օրինակներ կա՞ն, թէ՞ ոչ, կախւած է փաստերից: Վենետիկի յանձնաժողովը ո՛չ մանդատ ունի, ո՛չ էլ իրաւասութիւն՝ քննելու այդ փաստերը:

Այդուհանդերձ, ինչպէս ասացի, մենք այլ երկրներում ունեցած մեր նախորդ փորձերից գիտենք, որ ոչ բոլոր դէպքերում է, որ թղթի վրայ եղած կամաւոր սկզբունքը իրականում էլ կամաւոր է: Աւելին, մենք գիտենք, որ կարճ ժամանակում Հայաստանում շատ հարւածների տակ է յայտնւել Սահմանադրական դատարանի նախագահը, եւ բազմաթիւ ընթացակարգեր են իրականացւում նրա դէմ: Ժամանակային համընկնումն ու դատավարական խիստ միջնորդութիւնները յանգեցնում են ճնշման նախագահի նկատմամբ, ում հանդէպ պէտք է յարգանք դրսեւորել՝ որպէս պետութեան գլխաւոր ինստիտուտներից մէկի ղեկավարի: Միւս կողմից, արդարադատութեան նախարարը Վենետիկի յանձնաժողովի պլենար նիստում յստակ նշեց, որ Հայաստանի կառավարութիւնը ոչ մի ճնշում չի գործադրել դատաւորների նկատմամբ եւ չի անի ապագայում: Եւ ես համարում եմ, որ դա ճիշտ մօտեցում է: Ես կը շարունակեմ ուշադիր հետեւել իրավիճակին:

 

- Միասնական կարծիքում նշւած է, որ մի քանի դատաւորների համաժամանակեայ կենսաթոշակի հնարաւոր անցումը կարող է ազդել Սահմանադրական դատարանի արդիւնաւէտ գործունէութեան վրայ: Ինչպէս էք գնահատում պոտենցիալ մտահոգութիւնը: Արդեօ՞ք կարող էք մէկ այլ նման օրինակ մատնանշել:

- Մենք չգիտենք, թէ քանի դատաւոր կը որոշի ընդունել այդ «ոսկեայ ձեռքսեղմումը», եթէ այդպիսիք լինեն, ուստի ցանկացած կանխատեսում սպեկուլիատիւ է, սակայն եթէ բոլոր 7 դատաւորները, որոնք նշանակւած են հին օրէնքով, որոշեն գնալ, սա կարող է որոշ ժամանակով կաթւածահար անել դատարանի աշխատանքը: Կառավարութիւնը պէտք է մտածի, թէ ինչպէս խուսափել դրանից: Ինչ վերաբերում է այլ օրինակներին, ես կարող եմ յիշել Ռումինիայի օրինակը, որտեղ վաղ կենսաթոշակի անցման մեխանիզմը տարածւեց մեծ թւով բարձրաստիճան դատաւորների վրայ, որը վնասակար եղաւ Ռումինիայի ողջ դատական համակարգի որակի ու արդիւնաւէտութեան համար: Հայաստանում այս ռիսկն այդքան մեծ չէ, քանի որ միայն Սահմանադրական դատարանի վրայ կը տարածւի, սակայն դարձեալ կարեւոր է, որ այս ինստիտուտը գործի առանց ընդհատումների:

 

- Այդ դէպքում, Ձեր կարծիքով ո՞րն է լուծման այն լաւ առաջարկը, որով հնարաւոր կը լինի խուսափել մտահոգութիւններից:

- Այս հարցում ես ենթադրութիւններ չեմ անի, քանի որ դրան հասնելու բազմաթիւ եղանակներ կան: Գնդակը իշխանութիւնների դաշտում է, եւ ես ձեռնպահ կը մնամ որեւէ կարծիք յայտնելուց, մինչեւ չտեսնեմ՝ ինչ են նրանք առաջարկում:

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։