Հա

Քաղաքական

11/05/2020 - 13:00

«Արտաքին քաղաքականութեան հիմնական խնդիրը ՀՀ իշխանութիւնների անհետեւողական լինելն է՝ սեփական ուժերի եւ կարեւորութեան գերագնահատմամբ, նաեւ՝ անտակտութեան ակնյայտ դրսեւորումներով». Աւետիք Չալաբեան

«Ազգային օրակարգ» կուսակցութեան համահիմնադիր Աւետիք Չալաբեանը ֆէյսբուքեան իր էջում գրառում է կատարել՝ անդրադառնալով ՀՀ իշխանութիւնների վարած արտաքին քաղաքականութեանը, Նիկոլ Փաշինեանի վերջին յայտարարութիւններին:

«alikonline.ir» - «Ազգային օրակարգ» կուսակցութեան համահիմնադիր Աւետիք Չալաբեանը ֆէյսբուքեան իր էջում գրառում է կատարել՝ անդրադառնալով ՀՀ իշխանութիւնների վարած արտաքին քաղաքականութեանը, Նիկոլ Փաշինեանի վերջին յայտարարութիւններին:

Գրառումն ամբողջութեամբ ներկայացնում ենք ստորեւ.

«Անցած շաբաթ Ազգային ժողովում տեղի ունեցած խայտառակ ծեծկռտուքը ստւերեց այն բովանդակային քննարկումները, որոնք շաբաթւայ ընթացքում տեղի էին ունենում կառավարութեան 2019 թ․ ծրագրի կատարողականի շրջանակներում, այնինչ դրանցից ոմանք շատ աւելի կարեւոր են իրենց էութեամբ, եւ յատուկ անդրադարձ են պահանջում։ Մասնաւորապէս, մեր երկրի համար առանցքային նշանակութիւն ունի արտաքին քաղաքականութիւնը, քանի որ առանց նրա, շատ դժւար է զուտ ռազմական միջոցներով անվտանգութիւն եւ խաղաղութիւն ապահովել մեր գերլարւած տարածաշրջանում։

Ելոյթ ունենալով այս թեմայով, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը յայտարարեց, որ նախորդած ժամանակաշրջանում, իր գլխաւորած կառավարութիւնը ոչ թէ պարզապէս զարգացրել է Հայաստանի արտաքին քաղաքականութիւնը, այլ փաստացի նոր արտաքին քաղաքականութիւն է ստեղծում, յենւելով Հայաստանի ինքնիշխանութեան եւ շահերի նորովի գիտակցութեան վրայ։ Կարելի էր եզրակացնել, որ այդպիսի քաղաքական նորարարութիւնը պէտք է մեզ շօշափելի դրական արդիւնքներ բերած լինէր, բայց իրականում, ոչ միայն այդ արդիւնքերը այդքան էլ տեսանելի չեն, այլեւ որոշ ուղղութիւններով ուղիղ հակառակն է տեղի ունենում։ Ռուսաստանի Դաշնութեան հետ մեր յարաբերութիւններում լարւածութեան մասին արդէն բազմիցս է խօսւել, Յաղթանակի տօնակատարութեան ընթացքում երկրների ղեկավարների միջեւ շփման բացակայութիւնը եւս մէկ անգամ դա հաստատեց, բայց այնպէս չէ, որ յարաբերութիւնները մեր այլ աւանդական գործընկերների հետ էապէս բարելաււել են, կամ նոր ազդեցիկ գործընկերներ են յայտնւել։

ԱՄՆ հետ յարաբերութիւններում վիճակը առկախւած է։ Մի կողմից, ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալութիւնը աւելացրել է Հայաստանի Հանրապետութեանը յատկացւող օժանդակութեան ծաւալը, միւս կողմից դադարեցրել է Արցախի Հանրապետութեանը աւանդաբար տրամադրւող օժանդակութիւնը։ Մի կողմից, անցեալ տարի ԱՄՆ Կոնգրեսի երկու պալատները Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանաչող եւ դատապարտող բանաձեւեր ընդունեցին, միւս կողմից, գործադիր իշխանութեան մակարդակով, շփումը պրակտիկօրէն բացակայում է, եւ որեւէ համատեղ քաղաքական օրակարգ մինչեւ հիմա չի ձեւաւորւել։ Չինաստանի հետ, որը խոշորագոյն խաղացողն է մեր մայրցամաքում, անցեալ տարի մայիսին ստորագրւեց մուտքի արտօնագրերի ազատականացման պայմանագիրը, սակայն քաղաքական երկխօսութիւնը դրանից յետոյ փաստացի կանգ է առել։ Մեր աւանդական գործընկեր համարւող Իրանի դէպքում, որի հետ մենք մշտապէս ունեինք տնտեսական եւ քաղաքական համագործակցութեան ծաւալուն օրակարգ, անցած տարի պրատիկօրէն եւս որեւէ առաջընթաց չի գրանցւել։ Ցանկը կարելի է շարունակել, բայց թերեւս բացառութեամբ Եւրոպական Միութեան, որն անցեալ տարի որոշակիօրէն ընդարձակել է Հայաստանին յատկացւող ֆինանսական օժանդակութիւնը, որեւէ այլ ուղղութեամբ տարւայ ընթացքում շօշափելի առաջընթաց չկայ, եւ դա նոյնիսկ ակնյայտ է դառնում կառավարութեան 2019 թ․ ծրագրի կատարողականի ուսումնասիրութիւնից։

Սա չի կարող պարզապէս զուգադիպութիւններով բացատրւել։ Հաշւի առնելով, որ արտաքին քաղաքական գերատեսչութեան անձնակազմը անցած տարւայ ընթացքում մեծ փոփոխութիւնների չի ենթարկւել, յետընթացի պատճառները այլ տեղ է պէտք փնտրել։ Իմ տպաւորութեամբ, հիմնական խնդիրը Հայաստանի իշխանութիւնների վարած անհետեւողական քաղաքականութիւնն է, զուգորդւած սեփական ուժերի եւ կարեւորութեան գերագնահատմամբ, իսկ որոշ դէպքերում նաեւ՝ անտակտութեան ակնյայտ դրսեւորումներով։ Վերջինի օրինակները բազմաթիւ են՝ գեներալ Իւրի Խաչատուրովի սկանդալային յետկանչը ՀԱՊԿ Գլխաւոր քարտուղարի պաշտօնից, ՌԴ նախագահի անպատճաշ ընդունելութիւնը ԵԱՏՄ Երեւանի հոկտեմբերի գագաթնաժողովում, մինչ այդ Պեկինում ապրիլին տեղի ունեցած «Մէկ գօտի մէկ ճանապարհ» կարեւորագոյն գագաթնաժողովում Հայաստանի մասնակցութեան անլուրջ մակարդակը, Իրանի հասցէին «Իմ քայլի» պատգամաւոր Հայկ Կոնջորեանի հնչեցրած անպատասխանատու մեղադրանքները, Վենետիկի յանձնաժողովի հասցէին արդէն վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հնչեցրած մեղադրանքները, եւ այդպէս շարունակ։

Այս ամէնը կարելի է հիմա խրոխտ տեսքով անւանել Հայաստանի ինքնիշխանութեան դրսեւորումներ, սակայն դրանց արդիւնքում մեր ինքնիշխանութիւնը դոյզն ինչ չի ամրապնդւել, փոխարէնը Հայաստանի իշխանութիւնները ձեռք են բերել կամակոր եւ անբարեյոյս գործընկերների հեղինակութիւն, եւ վերջերս դրա մասին խօսակցութիւնները արդէն բացայայտ բնոյթ են ստացել։ Իրականում, գործող իշխանութիւնը, յստակ ռազմավարութեամբ, նպատակասլաց եւ նախաձեռնող արտաքին քաղաքականութիւն կառուցելու փոխարէն, արտաքին յարաբերութիւններում պրոյեկտում է իր վիճելի եւ խնդրայարոյց ներքաղաքական օրակարգը, եւ դա տարբեր ուղղութիւններով բերում է հակասութիւնների եւ խնդիրների կուտակման։ Հաշւի առնելով, որ երկկողմ յարաբերութիւնները հիմնական գործընկերների հետ անմիջականօրէն ազդում են նաեւ Արցախեան կարգաւորման բանակցութիւնների վրայ, զարմանալի չի, որ վերջին շրջանում մենք այնտեղ ոչ միայն որեւէ առաջընթաց չենք տեսնում, այլեւ տեղի են ունենում մեր համար ակնյայտօրէն անբարենպաստ զարգացումներ։

Եթէ չլինէր Արցախի հարցը եւ համավարակով պայմանաւորւած աննախադէպ ճգնաժամը, այս ամէնին կարելի կը լինէր դիմանալ, եւ այս իշխանութեան բնականոն փոփոխութիւնից յետոյ, ապագայում աստիճանաբար բարելաւել յարաբերութիւնները մեր գործընկերների հետ, որոնք, ի վերջոյ, անկախ պահի իշխանութիւններից, արժեւորում են յարաբերութիւնները Հայաստանի եւ հայութեան հետ։ Արցախի հարցը եւ համավարակը, սակայն, այս ամէնին լրացուցիչ սրութիւն են հաղորդում, եւ պահանջում են աւելի կտրուկ քայլեր՝ կանխելու հնարաւոր անշրջելի կորուստները։ Այս իշխանութիւնը արդէն սպառել է թէ ներսում, թէ դրսում իր քաղաքական «մեղրամիսը», ուստի կամ առաջիկայում իր մէջ ուժ ու կարողութիւն կը գտնի շտկելու իր արտաքին քաղաքական ուղեգիծը, կամ էլ հասարակութիւնը ստիպւած կը լինի հրաժարւել նրա հետագայ ծառայութիւններից եւ ձեւաւորել այնպիսի իշխանութիւն, որը համարժէք կը լինի երկրի առջեւ ծառացած իրական մարտահրաւէրներին։

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։