Հա

Քաղաքական

13/05/2020 - 13:25

«Ո՛չ, դուք ինչ ուզէք՝ չպիտի բանակցէք». Աւետիք Իշխանեանը՝ Նիկոլ Փաշինեանին

168.am-ի «Ռեւիւ» ծրագրի հյուրը Հայաստանի Հելսինկեան կոմիտէի նախագահ, իրաւապաշտպան Աւետիք Իշխանեանն է:

«alikonline.ir» - 168.am-ի «Ռեւիւ» ծրագրի հյուրը Հայաստանի Հելսինկեան կոմիտէի նախագահ, իրաւապաշտպան Աւետիք Իշխանեանն է:

 

- ՄԻՊ-ն Ազգային ժողովում տարեկան զեկոյցն է ներկայացնում: Նախ՝ ինչպէ՞ս էք գնահատում մարդու իրաւունքների վիճակն այժմ երկրում: Եւ ինչպէ՞ս կը մեկնաբանէք այսօր ԱԺ-ում իմքայլական պատգամաւոր Վաղարշակ Յակոբեանի ելոյթը՝ ուղղւած ՄԻՊ Արման Թաթոյեանին, ու վերջինիս պատասխանը:

- Որեւէ երկրում մարդու իրաւունքների մասին խօսելիս շատ կարեւոր է գնահատական տալ այդ երկրի կառուցւածքին, այսինքն՝ ինչպիսի՞ն է դատաիրաւական համակարգը, արդեօ՞ք այն գտնւում է քաղաքական իշխանութեան ազդեցութեան ներքոյ, թէ՞ ոչ: Հայաստանում յեղափոխութիւնից յետոյ որեւէ կառուցւածքային փոփոխութիւն չի եղել: Աւելին, եթէ նախկին իշխանութիւնները ձեւականօրէն պահում էին անմեղութեան կանխավարկածի դրոյթը, հիմա ճնշումներն առաւել բացայայտ են դարձել: Յատկանշական է, որ աննախադէպ շատացել են ՄԻՊ-ին ուղղւած դիմումները: Ողջունում եմ, որ իր զեկոյցում ՄԻՊ-ը նշել է անմեղութեան կանխավարկածի խախտման մասին...

2018-ից յետոյ անմեղութեան կանխավարկածի խախտումը ոչ միայն առաջին դէմքի շուրթերից է ամենօրեայ ռեժիմով հնչում, այլեւ նրան հաճոյացող պատգամաւորների, իրաւապահ մարմինների եւ Հանրային հեռուստաընկերութեան եթերով:

Հայաստանում նախկինում էլ չի եղել ժողովրդավարութիւն, բայց երբեք չի եղել այդպիսի վախի մթնոլորտ, ինչպիսին հիմա է: Այնպիսի մեխանիզմներ ստեղծէիք, որ այդքան դիմումներ չլինէին ՄԻՊ-ին, իսկ դուք ստեղծել էք ձեր իշխանութիւնը ամրապնդելու մեխանիզմներ:

 

- Յիշո՞ւմ էք էլի դէպքեր, երբ ՄԻՊ-ն իր տարեկան զեկոյցը ներկայացներ ԱԺ-ում, եւ նրա հետ նման տոնով խօսէին, ցուցումներ տային:

- Հայաստանում մարդու իրաւունքների բոլոր պաշտպանների նկատմամբ, երբ նրանք ինքնուրոյնութիւն են ցուցաբերել, միշտ էլ բացասական վերաբերմունք է եղել: Դա նոր երեւոյթ չէ: Ես նոյնիսկ յիշում եմ այն պատգամաւորի անունը, ով ՄԻՊ Կարէն Անդրէասեանի զեկոյցի ներկայացման ժամանակ ծաղրեց նրան: Ուզում եմ արձանագրել այն փաստը, որ Հայաստանում ՄԻՊ ինստիտուտը չներմուծւեց ոչ թէ գիտակցաբար, այլ ԵԽ պահանջով:

Ինչ վերաբերում է այսօրւայ դէպքին, այն փոքր-ինչ տարբերւում է: Այն, որ իշխանութիւնը երբեք հանդուրժող չի եղել ընդդիմութեան հանդէպ, փաստ է, բայց այսպիսի անհանդուրժողական վերաբերմունք ցանկացած քննադատութեան նկատմամբ իշխող ուժի կողմից, անկեղծ ասած, ես չեմ յիշում: Այդ պատգամաւորը հաւանաբար իրեն ցուցադրելու խնդիր ունէր: Երեւի նա փոշմանել է, որ Մարուքեանին խփողներից մէկը չի եղել, եւ հիմա է ուզում աչքի ընկնել՝ ՄԻՊ-ի վրայ յարձակւելով: Եվ ՄԻՊ-ը շատ արժանապատիւ պատասխանեց:

 

- Իշխանութիւնները ցանկացած քննադատութիւն սադրանք են համարում: Որտե՞ղ է այդ սահմանը, եւ իսկապէ՞ս սադրում են իշխանութիւններին:

- Բացարձակապէս: Ուղղակի չեմ էլ ուզում խօսել դրա մասին. դա քաղաքականութեան այբուբենն է, որ ընդդիմութեան դերը քննադատելն է, իսկ ինչ վերաբերում է սադրանքին, ապա այն նոյնպէս Հայաստանի քաղաքական դաշտում շատ մեծ դեր է ունեցել, եւ հէնց սադրանքն է այսօրւայ իշխանութեան համար՝ որպէս ընդդիմութիւն, եղել գործիք:

Ինչ վերաբերում է խորհրդարանական ընդդիմութեանը, պէտք է ասեմ, որ այնպիսի քաղաքակիրթ ընդդիմութիւն, ինչպիսին «Լուսաւոր Հայաստանն» է, պէտք է երազեն ունենալ իշխանութիւնները, բայց անգամ նրանց չեն հանդուրժում:

Այդ անհանդուրժողականութիւնը գալիս է վարչապետից, եւ բոլորն ուզում են ցոյց տալ իրենց նւիրւածութիւնը վարչապետին, եւ այդ սադրանքները գալիս են հէնց նրանցից:

 

- Ռոբերտ Քոչարեանի գործով 3 ամիս դատական նիստ տեղի չէր ունենում: Այս ամբողջ գործընթացի մէջ Երկրորդ նախագահի իրաւունքների խախտում տեսնո՞ւմ էք:

- Մեծագոյն ցաւով պէտք է նշեմ, որ այս 30 տարիների ընթացքում Հայաստանի հասարակական ուժերը, որոնք բազմիցս մասնակցել են մարդու իրաւունքների վերաբերեալ տարբեր դասընթացների, ուր շեշտւել է, որ շատ կարեւոր է արդար դատաքննութեան սկզբունքը, որ մարդու իրաւունքները պէտք է կիրառւեն ցանկացած անձի նկատմամբ՝ անկախ այն բանից, թէ ինչպէս ենք նրան վերաբերւում, Ռոբերտ Քոչարեանի նկատմամբ վերաբերմունքը բացարձակապէս այդ սկզբունքներից չի ելնում: Նրան դիտարկում են՝ որպէս յանցագործ, եւ նրա իրաւունքների մասին ընդհանրապէս չեն խօսում: Եւ ցաւալին այն է, որ այդպէս են վարւում շատ իրաւապաշտպաններ:

Ես չեմ ուզում խօսել քրէական գործի մասին, աւարտին ես դրա վերաբերեալ իմ կարծիքը կասեմ, բայց այն, ինչ կատարւում է այս 2 տարում՝ Ռոբերտ Քոչարեանի հետ կապւած, կարող եմ ասել, որ խախտւած է նրա արդար դատաքննութեան իրաւունքը:

 

- Ազգային ժողովում, պատասխանելով պատգամաւորների՝ Արցախեան բանակցութիւններին վերաբերող հարցին, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանն ասաց. «Չի լինելու այնպէս, որ ինչ-որ ուժեր մեզ վախեցնեն, որ մենք գնանք բանակցային սեղանի շուրջ նստենք, ու ձեռներս դողայ՝ վայ, յանկարծ սխալ չփռշտանք, որ դա չդառնայ պատմութիւն: Մենք ունենք մեր ժողովրդի լիազօրութիւնը՝ բանակցել հարցի շուրջ: Թող ոչ ոք մեզ չասի՝ էդ ի՞նչ էք բանակցում։ Ինչ որ պէտք է, դա էլ բանակցում ենք»: Ինչպէ՞ս կը մեկնաբանէք այս յայտարարութիւնը:

- Արցախի հարցն ինձ համար, եւ ես շատ կուզենայի, որ իւրաքանչիւրիս համար լինէր առանցքայինը: Եթէ հայ ժողովուրդն ունի ապագայ, ապա այն անցնում է Արցախով: Կարո՞ղ ենք մենք Արցախը՝ որպէս Հայաստան, պահել-պահպանել, ուրեմն Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը կունենան ապագայ, եթէ ոչ, ապա մենք կարճ ժամանակ անց, իմ ամբողջ յարգանքով դէպի այդ ազգը, կը վերածւենք ասորիների, ովքեր յիշում են իրենց փառապանծ անցեալը: Եւ այդ առումով ինձ համար բացարձակապէս անընդունելի է վարչապետի խօսքը, թէ ինչ ուզենք՝ այն էլ կը բանակցենք:

Ոչ, դուք ինչ ուզէք՝ չպիտի բանակցէք: Դուք պիտի բանակցէք այնպէս, այնպիսի դիրքորոշում պէտք է ունենաք, որ որեւէ մէկի մտքով աշխարհում չանցնի, որ Արցախը երբեւէ կարող է լինել Ադրբեջանի կազմում: Ժողովրդի անունը մի բերէք: Ես էլ եմ ժողովուրդ, եւ շատ աւելի ժողովուրդ կայ, Արցախում էլ կայ: Դուք մեր ներքին լսարանի համար ասէք այնպէս, որ մենք հանգիստ լինենք: Վարչապետի շուրթերից պէտք է հնչի հետեւեալ խօսքը, որ ես պայմանական հանգիստ լինեմ՝ Արցախը երբեք չի լինելու Ադրբեջանի կազմում, եւ վերջ:

 

Գոհար Սաւզեան

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։