Հա

Քաղաքական

18/05/2020 - 13:20

«Իշխանութիւնը պէտք է հրաժարւի ուժային ճնշմամբ հարցեր լուծելու իր պատրանքներից ու խոհեմաբար վերադառնայ քաղաքական երկխոսութեան դաշտ». Աւետիք Չալաբեան

«Ազգային օրակարգ» կուսակցութեան ղեկավար Աւետիք Չալաբեանը ֆէյսբուքեան իր էջում գրառում է կատարել՝ նշելով, որ անցած ուրբաթ օրը գրել էր, որ համավարակային ճգնաժամի պայմաններում, հրամայական է դարձել չեղարկել հանրաքւէն, եւ փոխարէնը փորձել լայն հանրային համաձայնութիւն ձեւաւորել երկրի զարգացման առանցքային խնդիրների շուրջ՝ այն ճգնաժամից հնարաւորինս շուտ դուրս բերելու համար, եւ նշել, որ տառացիօրէն մէկ օր յետոյ, իր հերթական ասուլիսի ընթացքում, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը նշեց, որ իշխանութիւնները դիտարկում են հանրաքւէն չեղարկելու հնարաւորութիւնը, փոխարէնը ուղիներ են որոնում առկայ ճգնաժամը հանգուցալուծելու Ազգային ժողովի միջոցով։

«alikonline.ir» - «Ազգային օրակարգ» կուսակցութեան ղեկավար Աւետիք Չալաբեանը ֆէյսբուքեան իր էջում գրառում է կատարել՝ նշելով, որ անցած ուրբաթ օրը գրել էր, որ համավարակային ճգնաժամի պայմաններում, հրամայական է դարձել չեղարկել հանրաքւէն, եւ փոխարէնը փորձել լայն հանրային համաձայնութիւն ձեւաւորել երկրի զարգացման առանցքային խնդիրների շուրջ՝ այն ճգնաժամից հնարաւորինս շուտ դուրս բերելու համար, եւ նշել, որ տառացիօրէն մէկ օր յետոյ, իր հերթական ասուլիսի ընթացքում, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը նշեց, որ իշխանութիւնները դիտարկում են հանրաքւէն չեղարկելու հնարաւորութիւնը, փոխարէնը ուղիներ են որոնում առկայ ճգնաժամը հանգուցալուծելու Ազգային ժողովի միջոցով։ Այս կապակցութեամբ Չալաբեանը մի քանի միտք է արձանագրել.

«Այս կապակցութեամբ ես ցանկանում եմ արձանագրել մի քանի պարզ միտք՝

ա) Հանրաքւէի հնարաւոր չեղարկումը ողջունելի է։ Այն նոյնիսկ մինչեւ համավարակը երկու մասի էր բաժանել մեր հասարակութիւնը եւ դարձել էր փոխադարձ ատելութեան եւ անհանդուրժողականութեան լրացուցիչ աղբիւր։ Այժմ, համավարակից եւ նրա առաջացրած խորագոյն սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամից յետոյ, նրա անցկացումը պարզապէս կրկնակի արկածախնդրութիւն կը լինէր, ուստի այն իսկապէս պէտք է չեղարկել։ Մեր Սահմանադրութիւնը որոշ տարբերակներ դրա համար առաջարկում է՝ օրինակ, Հանրապետութեան նախագահը արտակարգ դրութեան աւարտից յետոյ կարող է այլեւս չստորագրել նոր հանրաքւէի անցկացումը, եւ այն յետ ուղարկել Ազգային ժողով վերը նշւած հիմնավորումներով՝ դրանով մեր ժողովրդին զերծ պահելով հերթական փորձութիւնից։

բ) Ազգային ժողովի եւ Սահմանադրական դատարանի միջեւ իսկապէս պահպանւում է ճգնաժամային վիճակ, բայց այդ ճգնաժամը ոչ այդքան Սահմանադրական դատարանում է, որն այս ամբողջ ընթացքում սառնասրտօրէն կատարում է իր պարտականութիւնները եւ հրաժարւեց գործող իշխանութեան առաջարկած պաշտօնական կաշառքից, որքան Ազգային ժողովի ներսում։ Ազգային ժողովի քաղաքական մեծամասնութիւնը այլեւս չի ներկայացնում հասարակութեան մեծամասնութեանը, եւ դա է ներկայիս ճգնաժամի հիմնական աղբիւրը։ Այն ընդունում է օրէնքներ եւ վաւերացնում կոնւենցիաներ, որոնք կոշտ հակազդեցութեան են արժանանում հասարակութեան տարբեր հատւածների կողմից։ Նրա կողմից ձեւաւորած կառավարութիւնը ձախողել է համավարակի դէմ պայքարը, եւ առերեւոյթ փակուղի է մտցրել արցախեան կարգաւորման բանակցութիւնները, դա արդէն հնարաւոր չի թաքցնել վարչապետի երկարաշունչ ելոյթների հետեւում։

Եւ վերջապէս, եթէ մինչեւ հանրաքւէն Ազգային ժողովի իշխող մեծամասնութիւնը դեռ փորձում էր «բարոյականութեան» դիրքերից նշանակել Սահմանադրական դատարանը, ապա մայիսի 8-ի Ազգային ժողովի խայտառակ ծեծկռտուքից եւ դրան նախորդած դէպքերից յետոյ, այն ցոյց տւեց իր իրական դէմքը, եւ այլեւս իրաւունք չունի որեւէ մէկին որեւէ հարցում բարոյականութեան դասեր տալ։

գ) Բարոյական կողմից բացի, Ազգային ժողովը սահմանադրութեան ցանկացած փոփոխութիւն իրականացնելու համար պէտք է ստանայ Սահմանադրական դատարանի համաձայնութիւնը, դա յստակ նշւած է ՀՀ Սահմանադրութեան 168 յօդւածի երկրորդ կէտում։ Եթէ հանրաքւէի դէպքում իշխանութեան ներկայացուցիչները դեռեւս տարաբնոյթ յղումներ էին կատարում ժողովրդի գերագոյն կամքին, ապա այս դէպքում, առանց ժողովրդի անմիջական աջակցութեան, փորձելով շրջանցել Սահմանադրական դատարանը, Ազգային ժողովը պարզապէս կը գերազանցի իր սահմանադրական լիազօրութիւնները, եւ փաստացի կիրականացնի սահմանադրական կարգի բացայայտ տապալում, եւ ոչ մի Վենետիկի յանձնաժողով նրան այլեւս չի փրկի հետագայ իրաւական պատասխանատւութիւնից։ Միակ հնարաւորութիւնը՝ Սահմանադրութիւնը փոփոխելու, կայանում է նրանում, որ ոչ միայն Սահմանադրական դատարանը, այլեւ փաստացի հասարակութեան եւ հեղինակութիւն վայելող քաղաքական ուժերի մեծամասնութիւնը, ընդունի փոփոխութիւնների տրամաբանութիւնը եւ արդարացիութիւնը։ Դա կարելի է անել միայն լայն հանրային երկխօսութեան եւ փոխադարձ ընդունելի լուծումների համատեղ որոնման դէպքում, որոնք արդիւնքում պէտք է դրւեն հանրաքւէի համավարակի աւարտից յետոյ, եւ ի վերջոյ որոշվեն ժողովրդի վճռորոշ քւէով։

դ) Այսպիսի լուծումներ կարելի գտնել միան այն դէպքում, երբ գործող «սուպերվարչապետական» սահմանադրութիւնը համակարգային փոփոխութեան ենթարկւի՝ հաւասարակշռւեն իշխանութեան տարբեր մարմինների իրաւունքները եւ պատասխանատւութիւնը, ուժեղացւեն սահմանադրական հակակշիռները, նւազագոյնի հասցւի մէկ անձի կամ կառոյցի կողմից իշխանութեան գերկենտրոնացման հնարաւորութիւնները։ Այդ ընդհանուր տրամաբանութեան մէջ, Սահմանադրական դատարանի համար էլ կարելի է գտնել լուծումներ, որոնք կարող են որոշակիօրէն արագացնել նրա կազմի թարմացումը, միւս կողմից առանց խաթարելու նրա աշխատանքի շարունակականութիւնը, կամ ենթարկելու նրան որեւէ մէկ քաղաքական ուժի կամքին։ Այս տարբերակը լրիւ հնարաւոր է, եւ այն լաւագոյնն է՝ դուրս գալու իշխող քաղաքական ուժի անհեռատես գործողութիւնների արդիւնքում ստեղծւած իրաւական փակուղուց։

Մինչ այժմ, գործող իշխանութիւնը պարբերաբար փորձել է երկրի զարգացման բարդ խնդիրները լուծել պարզունակ ուժային ճնշման միջոցով, համոզւած լինելով հասարակութեան մեծամասնութեան աջակցութեան վրայ, սակայն այդ գործելաոճը աւելի շատ բերել է առկայ հակասութիւնների սրման, քան հանգուցալուծման։ Այսօր, երբ նաեւ այդ աջակցութիւնը կտրուկ նւազել է, եւ հասարակութեան տարբեր շերտերում ուժեղանում է ընդվզումը գործող իշխանութեան դէմ, վերջինս պէտք է հրաժարւի ուժային ճնշմամբ հարցեր լուծելու իր նախկին պատրանքներից եւ համեստօրէն ու խոհեմաբար վերադառնայ քաղաքական երկխօսութեան դաշտ։ Այդ դէպքում գուցէ եւ գտնւեն այնպիսի լուծումներ, որոնք բխեն մեր բոլորիս հաւաքական շահերից, եւ թոյլ տան մեզ հանգուցալուծել այս իսկապէս աննախադէպ ճգնաժամը»։

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։