Հա

Քաղաքական

02/08/2020 - 12:30

«Ո՞վ է դէմ խաղաղասիրութեանը, մենք խաղաղութիւն չե՞նք սիրում՝ սիրում ենք, բայց ի՞նչ է նշանակում՝ ռազմաշունչ երկրի հետ խաղալ պացիֆիզմ՝ միմիայն պարտւողականութիւն». Աշոտ Մելքոնեան

Անդրադառնալով այն խօսակցութիւններին, որ, եթէ «Հայ գրականութիւն» կամ «Հայոց պատմութիւն» առարկաների մէջ չկայ «հայ» կամ «հայրենասիրութիւն» բառը, ապա դա չի նշանակում, որ երեխաներին վատ են կրթելու, պատմաբանը հարց բարձրացրեց՝ արդէն «հայրենասիրութիւն» բառը մարդկանց բառապաշարից դո՞ւրս է եկել, եւ հայրենասիրութիւնը, պատրիոտիզմը, որն ամբողջ աշխարհում գոյութիւն ունի, արդէն բացասական բովանդակութի՞ւն է իր մէջ պարունակում, որ մէկ-երկու տեղ գոնէ չի յիշատակւել։

«alikonline.ir» - «Դեռեւս վերջնական որոշում չենք կայացրել, սակայն արդէն տեղի է ունեցել տնօրինութեան նիստ, որի ժամանակ որոշւել է, որ պէտք է հրաւիրենք Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան ուշադրութիւնն այն խնդրի վրայ, որի մասին բարձրաձայնել ենք։ Խնդիրն այն է, որ Լիլիթ Մկրտչեանը, որը «Հայոց պատմութիւն», «Համաշխարհային պատմութիւն», «Հասարակագիտութիւն» առարկաների չափորոշիչները մշակող փորձագէտների թիմի ղեկավարն է, հեղինակել է «Պատմութեան ուսուցումը Թուրքիայի եւ Հայաստանի դպրոցներում. քննադատութիւն եւ այլընտրանքներ» աշխատութիւնը, որտեղ ներկայացւած է, թէ ինչ չափորոշիչներով պէտք է Հայաստանում եւ Թուրքիայում կազմւեն պատմութեան գրքերը։ Սա մտահոգիչ չէ՞»,- այս մասին 168.am-ի հետ զրոյցում ասաց ԳԱԱ Պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեանը։

Հարցին՝ ԱԱԾ-ից ի՞նչ ակնկալիքներ ունեն, Աշոտ Մելքոնեանը պատասխանեց, որ կառոյցի նկատմամբ միշտ վստահութեամբ է լցւած եղել, նախորդ տարիներին նախադէպ եղել է, որ ԱԱԾ-ն ցոյց է տւել անաչառութիւն։

«Երբ հայ-թուրքական արձանագրութիւնների ստորագրման ժամանակ հանդէս էի գալիս այդ օրւայ իշխանութիւնների դէմ՝ որպէս Պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն, պատկերացրէք, որ ԱԱԾ-ն պաշտպանեց ինձ, քանի որ համաձայն էր, որ հայ-թուրքական արձանագրութիւնները պրոհայկական բովանդակութիւն չունեն։ Կեանքը ցոյց տւեց, որ ես ճիշտ էի։ Այնպէս որ, կարծում եմ՝ քանի որ այստեղ պետականութեան խնդիր կայ, այդ ծառայութիւնը միշտ իր բարձրութեան վրայ պէտք է լինի, որպէս պետականակերտ կարեւոր մարմին։ Խորհրդային տարիներին ԱԱԾ-ին զանազան անուններ են դրել՝ որպէս բռնութիւնների միջոց, բայց դրանից յետոյ այդ կառոյցը միշտ էլ պետականութեան կողքին է եղել»,- շեշտեց Աշոտ Մելքոնեանը։

Անդրադառնալով այն խօսակցութիւններին, որ, եթէ «Հայ գրականութիւն» կամ «Հայոց պատմութիւն» առարկաների մէջ չկայ «հայ» կամ «հայրենասիրութիւն» բառը, ապա դա չի նշանակում, որ երեխաներին վատ են կրթելու, պատմաբանը հարց բարձրացրեց՝ արդէն «հայրենասիրութիւն» բառը մարդկանց բառապաշարից դո՞ւրս է եկել, եւ հայրենասիրութիւնը, պատրիոտիզմը, որն ամբողջ աշխարհում գոյութիւն ունի, արդէն բացասական բովանդակութի՞ւն է իր մէջ պարունակում, որ մէկ-երկու տեղ գոնէ չի յիշատակւել։

«Մէկ-երկու տեղ նշւում է՝ ազգային ինքնութիւն, բայց այդ նոյն տրամաբանութեամբ կարող էին այդ բառն էլ հանել, մենք ենթատեքստով հասկանայինք, որ այդ ամէնը այդուամենայնիւ կայ։ Բայց երբ խօսում են ֆեմինիզմի կարեւորութեան մասին, չպէտք է մոռանան, որ մենք պատրիարխալ հասարակութիւն ենք, որի մէջ որեւէ բացասական բան չկայ, եւ սա բոլորովին էլ չի ենթադրում կնոջ դերի նսեմացում։ Հայ ընտանիքում կնոջ դերը միշտ էլ ծանրակշիռ է եղել՝ երեխայի դաստիարակութիւն, ընտանիքի յենարան, այս ամբողջը կապւում է հայ կնոջ հետ։

Հայ ազգային-ազատագրական պայքարի մէջ հայ կինն այնքան վճռական դեր է ունեցել, որ այդ ինչպէ՞ս եղաւ, որ մենք անտեսել ենք կնոջ դերը, եւ ֆեմինիզմը յանկարծ դարձաւ կարեւոր բան։ Պատմաբան Էդիկ Մինասեանը երկու գիրք է գրել «Հայ կանայք, հայ ազգային-ազատագրական շարժման մէջ», եթէ ֆեմինիզմի բացակայութեան մասին են խօսում, թող ասէին՝ պարոն Մինասեան, այդ երկու հատոր գիրքը ներառէք նաեւ դպրոցական դասագրքերի մէջ։ Բայց այսօր այնպիսի մարդիկ են գրում կրթութեան չափորոշիչները, որոնք այդ խնդրով երբեւէ չեն զբաղւել։ Տարօրինակ է, չէ՞»,- յաւելեց Աշոտ Մելքոնեանը։

Թէ ինչո՞ւ կրթութեան չափորոշիչները մշակող փորձագիտական թիմում չեն ներառել Պատմութեան ինստիտուտի տնօրէնին, կամ գոնէ փարձագիտական կարծիք հարցնէին, Աշոտ Մելքոնեանն ասաց, որ Պատմութեան ինստիտուտից երիտասարդ սերունդը պէտք է մասնակցէր նոր չափորոշիչները կազմելուն, ինստիտուտից Լիլիթ Յովհաննիսեանը, որ նշւած խնդիրներով երկար տարիներ զբաղւել է, յայտ էր ներկայացրել, որը մերժել էին, թէ ինչ պատճառաբանութեամբ՝ պարզ չէ։

«Առհասարակ ուրիշ մարդիկ էլ, որոնք ցանկութիւն են ունեցել ընդգրկւելու փորձագիտական խմբում՝ նրանց յայտերը եւս մերժւել է։ Նախապատւութիւն են տւել այն մարդկանց, որոնք 2017 թւականից, գուցէ աւելի վաղ՝ սկսել են ֆեմինիզմի, ժողովուրդների բարեկամութեան, խաղաղութեան, խաղաղասիրութեան ոգով խօսել։ Ո՞վ է դէմ խաղաղասիրութեանը, մենք խաղաղութիւն չե՞նք սիրում՝ սիրում ենք, բայց երբ մեր ռազմաշունչ հարեւանն այսօր չի էլ ճանաչում Արեւելեան Հայաստանի գոյութիւնը եւ այն համարում է Արեւմտեան Ադրբեջան, ի՞նչ է նշանակում՝ այդ երկրի հետ խաղալ պացիֆիզմ՝ միմիայն պարտւողականութիւն։ Մենք, լինելով 3 մլն, 8-10 միլիոնանոց Ադրբեջանի հետ պայքարում յաղթանակ ենք արձանագրել, գաղտնիքը ո՞րն է․ գաղտնիքը հէնց կրթական համակարգի, դաստիարակութեան, ազգային ինքնութեան ձեւաւորման մէջ էր»,- ընդգծեց Աշոտ Մեքոնեանը։

Նա միաժամանակ նշեց, որ դէմ չեն բարեփոխումներին, սակայն մինչեւ դրանք չքննարկւեն, հանրային հաւանութեան չարժանանան՝ խիստ կասկածում է, որ դրանց կիրառութիւնը կարող է օգտակար լինել։

 

Զւարթ Խաչատրեան

Յարակից լուրեր

  • Ես հոգու պարտք ունիմ, եւ պիտի պայքարիմ այս չափորոշիչներուն դէմ
    Ես հոգու պարտք ունիմ, եւ պիտի պայքարիմ այս չափորոշիչներուն դէմ

    Վերջերս պարզուեցաւ, որ Հայաստանի կրթական նիւթերու «Հայոց պատմութիւն», «Համաշխարհային պատմութիւն», «Հասարակագիտութիւն» առարկայական չափորոշիչները մշակող փորձագէտներու խումբի ղեկավարը Լիլիթ Մկրտչեանը, մի քանի այլ անձերու հետ 2017-2019 թուականներուն թուրքերու հետ համատեղ հեղինակած են “History Education in Schools in Turkey and Armenia. A Critique and Alternatives” («Պատմութեան ուսուցումը Թուրքիոյ եւ Հայաստանի դպրոցներուն մէջ. քննադատութիւն եւ այլընտրանքներ») աշխատութիւնը, որտեղ մանրամասն ներկայացուած է, թէ ի՞նչ չափորոշիչներով պէտք է առաջնորդուին Հայաստանի եւ Թուրքիոյ կրթական ոլորտի պատմութեան դասագիրքերը կազմելու ընթացիքն։

  • ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան ինստիտուտը հրաւիրում է ԱԱԾ-ի ուշադրութիւնը. յայտարարութիւն է նախապատրաստւում
    ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան ինստիտուտը հրաւիրում է ԱԱԾ-ի ուշադրութիւնը. յայտարարութիւն է նախապատրաստւում

    Առաջիկայ օրերին ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան ինստիտուտը հանդէս կը գայ պաշտօնական յայտարութեամբ, որտեղ «Հայոց պատմութիւն», «Համաշխարհային պատմութիւն», «Հասարակագիտութիւն» առարկաների դասաւանդման համար ներկայացւած նոր չափորոշիչների եւ օրինակելի ծրագրերի նախագիծի առնչութեամբ կը հրաւիրի Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան ուշադրութիւնը։ Այս մասին «Փաստինֆօ»-ի հետ զրոյցում յայտնել է ինստիտուտի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեանը:

  • Սիրիայի խորհրդարանի բանաձեւի երեք կարեւոր կէտերը
    Սիրիայի խորհրդարանի բանաձեւի երեք կարեւոր կէտերը

    ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն, ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնեանն իր ֆէյսբուքեան էջում անդրադարձել է Սիրիայի խորհրդարանի՝ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանաչող եւ դատապարտող բանաձեւին եւ առանձնացրել երեք կարեւոր կէտեր։ Ակադեմիկոսը, մասնաւորապէս, նշել է.

  • Ախալքալաքի պատւաւոր քաղաքացի, ակադեմիկոս Մելքոնեանին վրացիներն առաջարկել են վերադառնալ Թուրքիա եւ դիմել այդ երկրում գործող դիւանագիտական մարմիններին
    Ախալքալաքի պատւաւոր քաղաքացի, ակադեմիկոս Մելքոնեանին վրացիներն առաջարկել են վերադառնալ Թուրքիա եւ դիմել այդ երկրում գործող դիւանագիտական մարմիններին

    Յունիսի 6-ի ուշ երեկոյեան Վրաստանի սահմանային ծառայութեան աշխատակիցները արգելել են Վրաստան մտնել ծնունդով Ախալքալաքից` ակադեմիկոս, ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն, Ախալքալաքի պատւաւոր քաղաքացի Աշոտ Մելքոնեանին։ 

  • «Միասնականութեան գաղափարը կարեւորելով` գիտաժողովը տեղին եմ համարում». Աշոտ Մելքոնեան
    «Միասնականութեան գաղափարը կարեւորելով` գիտաժողովը տեղին եմ համարում». Աշոտ Մելքոնեան

    Ճակատագրի բերումով, դեռեւս 4-րդ դարից սկսած, մեր ժողովուրդը բաժանւած է եղել Արեւմտեան ու Արեւելեան Հայաստանների: Ցաւօք, դա նաեւ 16-րդ դարում կրկնւեց, ու 17-ում Հայաստանը կրկին վերաբաժանւեց, այս անգամ` Սեֆեան Պարսկաստան ու Օսմանեան կայսրութեան միջեւ. ՀՅ Դաշնակցութեան եւ ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի կողմից նախաձեռնւած «Միացեալ Հայաստանի անկախութեան` 1919 թ. մայիս 28-ի ակտը. պատմութիւն եւ արդիականութիւն» գիտաժողովի ժամանակ «Yerkir.am»-ի հետ զրոյցում ասաց ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն, ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնեանը:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։