Հա

Քաղաքական

09/12/2020 - 12:15

Երկու տարի անց․ ԱԺ, որը յանձնեց Արցախը

Երկու տարի առաջ այս օրը՝ դեկտեմբերի 9-ին, տեղի ունեցան արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնց արդիւնքներով ձեւաւորւեց գործող Ազգային ժողովը։ Հայաստանի ամենալեգիտիմ խորհրդարանը՝ ինչպէս ներբողում էին յեղափոխականները երկու տարի առաջ ու մինչեւ օրս։ Հայաստանի ամենաանդէմ ու անգործունակ խորհրդարանը՝ ինչպէս զգուշացնում էին քչերը երկու տարի առաջ, ու ինչպէս ցոյց տւեց կեանքը։

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

 

Երկու տարի առաջ այս օրը՝ դեկտեմբերի 9-ին, տեղի ունեցան արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնց արդիւնքներով ձեւաւորւեց գործող Ազգային ժողովը։ Հայաստանի ամենալեգիտիմ խորհրդարանը՝ ինչպէս ներբողում էին յեղափոխականները երկու տարի առաջ ու մինչեւ օրս։ Հայաստանի ամենաանդէմ ու անգործունակ խորհրդարանը՝ ինչպէս զգուշացնում էին քչերը երկու տարի առաջ, ու ինչպէս ցոյց տւեց կեանքը։

Ազգային ժողովի սուպերլեգիտիմութեան մասին թեզը, սակայն, կեղծ էր ի սկզբանէ։ Խօսքը ոչ թէ բուն ընտրական ակտի, այլ ընտրութեանը նախորդած քաղաքական մթնոլորտի ու ընտրութեանը յատկապէս այդ օրը յանգեցրած գործընթացների մասին է։ Իսկ ընտրութիւնները յատկապէս դեկտեմբերի 9-ին նշանակւեցին այն բանից յետոյ, երբ հոկտեմբերի 2-ին տեղի ունեցաւ Ազգային ժողովի փաստացի գրաւումը։ Նիկոլ Փաշինեանը փողոցային յեղափոխութեան իրականացումից վեց ամիս անց օրէնսդիր իշխանութեան զաւթման ակտ իրականացրեց, որը, սակայն, դատապարտւեց քչերի կողմից, քանի որ այդ ժամանակներում հանրային փսիխոզն ու էյֆորիան այն աստիճանի էին, որ ցանկացած դատապարտողի կը դատապարտէին ֆէյսբուքեան եւ ոչ միայն ֆէյսբուքեան դատաստաններում։

Արդիւնքում՝ փաստացի իշխանութեան զաւթման արդիւնքում նշանակւեցին արտահերթ ընտրութիւններ, որոնք, եթէ անգամ արդար էին՝ որպէս բուն ընտրական գործողութիւն, ապօրինի էին իրենց գենեզիսի՝ ծագումնաբանութեան առումով։ Դրանք դարձան օրէնսդիր իշխանութեան զաւթման ֆորմալ լեգիտիմացման հիմքը, ինչի արդիւնքում Հայաստանում ձեւաւորւեց խորհրդարան, որի ընտրած վարչապետը 2.5 տարի անց պէտք է ստորագրէր Արցախի յանձնման ու Հայաստանի անվտանգութիւնը վտանգի տակ դնող կապիտուլեացիոն ակտը։

Կա՞ր արդեօք կապ այդ երկու իրադարձութիւնների՝ 2018 թւականի դեկտեմբերի 9-ի ընտրութիւնների ու 2020-ի նոյեմբերի 9-ի կապիտուլեացիայի միջեւ։ Ամենայն հաւանականութեամբ՝ այո։  Որովհետեւ, եթէ տեղի չունենար օրէնսդիր իշխանութեան զաւթումը 2018 թւականին, մեծ է հաւանականութիւնը, որ արտահերթ ընտրութիւններն այլ ժամկէտներում ու այլ մթնոլորտում անցնելու դէպքում կը ձեւաւորւէր այլ որակի ու այլ համամասնութիւնների խորհրդարան, որը եթէ ոչ՝ հաստատապէս, ապա՝ գոնէ որոշակի հաւանականութեամբ, կը կանխէր կապիտուլեացիոն ակտի ստորագրումը։ Բայց քանի որ պատմութիւնը «եթէ»-ներ չի հանդուրժում, ստիպւած ենք սահմանափակւել փաստերի արձանագրումով ու համադրմամբ․ 2018 թւականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրւեց Ազգային ժողով, որը թոյլ տւեց 2020 թւականի նոյեմբերի 9-ի կապիտուլեացիան։

Այնպէս որ, այսօր՝ 2020 թւականի դեկտեմբերի 9-ին, երկու տարւայ վաղեմութեան քաղաքական այդ իրադարձութեան մասին խօսելիս տեղին է օգտագործել «տարելից» բնորոշումը, որովհետեւ երկու տարւայ վաղեմութեան այդ քաղաքական իրադարձութեամբ ինստիտուցիոնալացւեցին պետութեան քանդման հիմքերը՝ փողոցից վարչապետի աթոռին յայտնւած Նիկոլ Փաշինեանը զաւթեց նաեւ օրէնսդիր իշխանութիւնը, որին հետեւելու էին նաեւ դատարանների շրջափակման հակասահմանադրական քայլերն ու Սահմանադրական դատարանի ուզուրպացիայի ակտը։ Դեկտեմբերի 9-ը կարեւոր օր է Հայաստանում պետութեան զաւթման սեւ տօնացոյցում։

 

168.am

Յարակից լուրեր

  • Մենք դեռ կը վերադառնանք
    Մենք դեռ կը վերադառնանք

    ՅԴ Արցախի երիտասարդական միութեան անդամները, մայիսի 9-ին՝ Շուշիի ազատագրման օրւայ առթիւ այցելել են Շուշիի տանկ-յուշարձան, ծաղիկներ խոնարհել, տեղադրել Արցախի Հանրապետութեան պետական դրօշն ու «Մենք դեռ կը վերադառնանք» գրառմամբ պաստառ. տեղեկացնում է «Ապառաժ»-ը:

  • «Դաշնակցութեան յուսահատիլ արտօնուած չէ». Յակոբ Տէր-Խաչատուրեան
    «Դաշնակցութեան յուսահատիլ արտօնուած չէ». Յակոբ Տէր-Խաչատուրեան

    «Արեւելք»-ի «Անկեղծ Զրոյց» ծրագրի շրջանակներուն մէջ Սագօ Արեան հարցազրոյց մը ունեցած է ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ՝ Յակոբ Տէր-Խաչատուրեանին հետ։

  • Մայիսի 9-ի դաժան սիմւոլիզմը
    Մայիսի 9-ի դաժան սիմւոլիզմը

    Պատմութիւնը դաժան է նաեւ խորհրդանիշներով, որոնք, որպէս կանոն, լինում են ոչ պատահական։ Ուղիղ երեք տարի առաջ այս օրը՝ մայիսի 9-ին, պսեւդոզինւորական շապիկը վարչապետի փողկապով փոխարինած Նիկոլ Փաշինեանը Ստեփանակերտում յայտարարեց, որ Արցախը պէտք է վերադառնայ բանակցային գործընթաց, որ առանց Արցախի մասնակցութեան՝ բանակցութիւններ չեն կարող լինել։

  • Պետութեան ու ժողովրդի ապագայով մտահոգ իւրաքանչիւր մարդ մայիսի 9-ին կը լինի Ազատութեան հրապարակում
    Պետութեան ու ժողովրդի ապագայով մտահոգ իւրաքանչիւր մարդ մայիսի 9-ին կը լինի Ազատութեան հրապարակում

    Արցախի առաջին ու Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարեանը հակիրճ, բովանդակալի, վստահութիւն ներշնչող «Կհանդիպենք վաղը» գրառմամբ մայիսի 9-ին բոլորիս, ազատամիտ ու հայրենասէր ողջ հայութեանը, պետութեան ու ժողովրդի ապագայով մտահոգ իւրաքանչիւր քաղաքացու հրաւիրել է Ազատութեան հրապարակ` ներկայ լինելու ու մասնակցելու իր նշանակած հանրահաւաքին։

  • «Դրօշակ»-ի առաջնորդող. Մեր լինելիութեան ընտրութիւնը
    «Դրօշակ»-ի առաջնորդող. Մեր լինելիութեան ընտրութիւնը

    ՀՀ վարչապետի պաշտօնից հրաժարականի մասին սոյն թւականի ապրիլի 25-ի տեսաուղերձով Նիկոլ Փաշինեանը կարծես թէ վերջ դրեց խորհրդարանական առաջիկայ ընտրութիւնների կայանալ-չկայանալու վերաբերեալ խօսակցութիւններին:

    Չբացառելով քաղաքականութեան անկանխատեսելիութիւնը, մանաւանդ մեզանում եւ մեր օրերում, այնուամենայնիւ ցանկանում ենք հաւատալ, որ ընտրութիւնների անցկացման որոշումը որեւէ պատճառով կամ պատճառաբանութեամբ չի բեկանւի, եւ մեր ասելիքը բխեցնում ենք այս իրողութիւնից:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։