Հա

Քաղաքական

20/01/2021 - 12:58

Պատերազմը եւ «դուխի գործօնը»

Մեր պետութեան կրած պարտութիւնից եւ ազգային նւաստացումից յետոյ «հաճելի» եւ «ոգեւորիչ» բաներ խօսելը նշանակում է՝ դասեր չքաղել կատարւածից եւ գնալ հետագայ պարտութիւնների ճանապարհով:

ԱՐԱՄ ԱԲՐԱՀՄԵԱՆ


Մեր պետութեան կրած պարտութիւնից եւ ազգային նւաստացումից յետոյ «հաճելի» եւ «ոգեւորիչ» բաներ խօսելը նշանակում է՝ դասեր չքաղել կատարւածից եւ գնալ հետագայ պարտութիւնների ճանապարհով:

Նախեւառաջ, պէտք է ընդունել, որ այն, ինչ տեղի է ունեցել, պարտութիւն էր եւ նւաստացում, ինչը մեր այսօրւայ իշխանութիւնը չի ընդունում, որովհետեւ, եթէ ընդունի, հարց կը ծագի՝ բա այդ դէպքում ինչո՞ւ էք դեռեւս նստած ձեր աթոռներին:

Իսկ երկրորդ քայլը պէտք է լինի՝ ընդունել դառը ճշմարտութիւնները՝ ճշմարտութիւններ, որոնք, մասնաւորապէս, ինձ համար տհաճ է արտաբերել:

Մինչեւ 2020 թւականը, մինչեւ կորոնավիրուսը եւ պատերազմը, շատերն աշխարհում (այդ թւում՝ ես) համոզւած էինք, որ ժողովրդավարութիւնը, ազատական արժէքները դաւանող երկրները բոլոր պարագաներում առաւելութիւններ ունեն բռնապետական, մարդու իրաւունքները ճնշող պետութիւնների հանդէպ: Մեր այդ համոզմունքը հիմնւած է այն «կանխաւարկածի» վրայ, որ մարդը, անհատը՝ իր ներաշխարհով, իր արժէքային համակարգով, իր հմտութիւններով բոլոր հարցերում ամենակարեւոր գործօնն է: Բայց այսօր իմ հաւատն առնւազն սասանւել է, եւ պատճառը տեխնոլոգիաների զարգացումն է:

Բերեմ մի պարզ օրինակ. տաքսու վարորդն, անշուշտ, ունի իր ներաշխարհը, բայց ձեզ՝ որպէս ուղեւորի, չի հետաքրքրում, թէ ինչ ծխախոտ է նա ծխում, ինչ երաժշտութիւն է լսում եւ ինչ քաղաքական հայեացքներ ունի՝ ձեզ պէտք է, որ նա արագ եւ անվտանգ հասցնի ձեզ տնից աշխատավայր: Եւ եթէ համակարգչով ղեկավարւող մեքենան առանց վարորդի ձեզ տեղ հասցնի աւելի անվտանգ, աւելի արագ եւ աւելի էժան, դուք, բնականաբար, կը գերադասէք այդ տիպի փոխադրումը:

Եթէ արդիւնաւէտութեան առումով ներաշխարհը, հայեացքները, ազատ կամքը՝ այն ամէնը, ինչին մենք՝ ազատականներս, հաւատում ենք, պակաս կարեւոր են, քան տեխնոլոգիաները, ուրեմն եկէք եւս մէկ անգամ մտածենք, թէ ինչպիսի աշխարհում ենք մենք ապրում:

Հիմա այդ դատողութիւնները տեղափոխենք ռազմական ոլորտի վրայ. մի՞թէ նոյն օրինաչափութիւնը չի գործում: Գուցէ հէնց այդ օրինաչափութեան պատճառով ոտից գլուխ կոռումպացւած բռնապետ Էրդողանը իր համար բարենպաստ արդիւնքների է հասնում տարածաշրջանում (նաեւ Արցախում), եւ այսպէս կոչւած «քաղաքակիրթ աշխարհը», որը ղեկավարւում է ազատական գաղափարներով, դրան ոչինչ չի կարող հակադրել:

Նիկոլ Փաշինեանը, գալով իշխանութեան, համոզւած էր, որ եթէ պատերազմ սկսւի, ապա մարդկանց, անհատների, ժողովրդի «դուխի» միջոցով հնարաւոր է յաղթել եւ նոր տարածքներ գրաւել՝ չնայած մասնագէտները, այդ թւում ԶՈՒ շտաբի պետը, նրան զգուշացնում էին, որ դա այդպէս չէ: Այդ համոզմունքով պայմանաւորւած նա, ըստ էութեան, տապալեց բանակցութիւնները եւ անմիտ, խելայեղ յայտարարութիւններ էր անում: Աւելին՝ անգամ պատերազմի ընթացքում նրան թւում էր, թէ ինչ-որ հրաշքով, «թասիբի եռալու» շնորհիւ հնարաւոր է «բեկում մտցնել» եւ յաղթել:

Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ այս՝ վերջին պատերազմը առաւելապէս տեխնոլոգիական էր, եւ աշխարհի հետ «դուխով խօսելու» համար պէտք է ունենալ տեխնոլոգիաներ, որոնք եռակի, քառակի կը գերազանցեն Թուրքիայի ունեցած տեխնոլոգիաները (եթէ բոլոր մնացած քաղաքական գործօնները հաշւի չառնենք): Իսկ ամենակարեւորը՝ պէտք է հաշւի առնել, որ յաջորդ պատերազմը (որն, իմ կարծիքով, անխուսափելի է) կը լինի աւելի տեխնոլոգիական: Դրան պատրաստւելու համար մեզ պէտք են սթափ՝ իրենց քթից եւ «մեսիական» ամբիցիաներից այն կողմ տեսնող լիդերներ:


«Առաւօտ»

Յարակից լուրեր

  • «Կասկածում եմ, որ վարչապետը հասկանում է՝ ինչ են նշանակում Ալեւի ելոյթները Զանգեզուրի մասին, հասկանում եմ, թէ ինչու են Թուրքիայի եւ Ադրրբեջանի ղեկավարները Փաշինեանի ջերմեռանդ «բալեշչիկները»»․ Ա․ Աբրահամեան
    «Կասկածում եմ, որ վարչապետը հասկանում է՝ ինչ են նշանակում Ալեւի ելոյթները Զանգեզուրի մասին, հասկանում եմ, թէ ինչու են Թուրքիայի եւ Ադրրբեջանի ղեկավարները Փաշինեանի ջերմեռանդ «բալեշչիկները»»․ Ա․ Աբրահամեան

    «Առաւօտ» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Արամ Աբրահամեանը ֆէյսբուքեան գրառում է արել, որում անդրադառնում է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի երէկւայ յայտարարութիւններին։ 

  • Սովորելու ունակութիւնը՝ պետական գործչի որակ
    Սովորելու ունակութիւնը՝ պետական գործչի որակ

    Ամէն մի ժամանակաշրջան, ամէն մի հասարակութիւն իր առաջնորդներին է առաջ քաշում: 1990 թւականին «Ղարաբաղ» կոմիտէն եւ 2018 թւականին Փաշինեանն ու մնացած «քայլողները» իշխանութեան եկան «փողոցի» միջոցով: Հապա ի՞նչն է պատճառը, որ Երրորդ Հանրապետութեան հիմնադիրներն (իրենց սխալներով հանդերձ) կարողացան սովորել, ըմբռնել պետական կառավարման եւ միջազգային յարաբերութիւնների էութիւնը, եւ, մասնաւորապէս, Արցախի հարցը չափազանց ծանր վիճակից հասցնել համեմատաբար բարւոք մակարդակի՝ ապահովելով ռազմական յաղթանակներ, իսկ «քայլողները», հակառակը՝ համեմատաբար բարւոք վիճակից բերեցին տապալման ու պարտութիւնների:

  • Նահատակների յիշատակը յարգելու լաւագոյն ձեւը կը լինէր ներողութիւն խնդրելը եւ հեռանալը
    Նահատակների յիշատակը յարգելու լաւագոյն ձեւը կը լինէր ներողութիւն խնդրելը եւ հեռանալը

    ՀՀ վարչապետը եւ Արցախի նախագահը երէկ հանրութեանը տեղեկացրին իրենց ազգօգուտ գործունէութեան կարեւոր արդիւնքներից մէկի մասին՝ դեկտեմբերի 19-ին եռօրեայ սուգ է յայտարարւում, որն ազդարարւելու է նաեւ երթով: Չնայած վերը նշւած երկու պաշտօններն այժմ շատ առումներով նոմինալ են, այդ անձանց իշխանութիւնը միանգամայն բաւարար է՝ սգոյ երթ կազմակերպելու համար:

  • Կրկին առաջացաւ գազի խնդիրը
    Կրկին առաջացաւ գազի խնդիրը

    Մենք ասում ենք՝ «Ռուսաստան», հասկանում ենք՝ «Գազպրոմ» եւ «Ռոսնեֆտ», ասում ենք՝ «Գազպրոմ» եւ «Ռոսնեֆտ», հասկանում ենք՝ «Ռուսաստան», համարեա Լենինի եւ կուսակցութեան նման: Այդ երկիրը չի կարող պարծենալ իր համակարգչային ծրագրերով, բջջային հեռախօսներով, նորմալ աւտոմեքենաներով կամ որակեալ կրթութեամբ (ռուսաստանցի մեծահարուստներն ու բարձրաստիճան պաշտօնեաներն իրենց երեխաներին սովորելու են ուղարկում «հոգեւոր արժէքներից զուրկ» Արեւմուտք): 

  • Խափանման միջոցի շեմը
    Խափանման միջոցի շեմը

    Սամուէլ Բաբայեանի խափանման միջոցը փոխելը եւ գործը լրացուցիչ քննութեան ուղարկելը խնդրի «չոր» իրաւական լուծում էր, որն ուղղակիօրէն կապւած չէ յեղափոխութեան հետ: Նրա առնչութիւնը «Իգլա»-ի տեղափոխման ու եւրոյի «լւացման» հետ առաջին ատեանի դատարանը չի ապացուցել, մնացել են կասկածներ, որոնք պէտք է մեկնաբանւեն հօգուտ մեղադրեալի:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։