Հա

Քաղաքական

02/03/2021 - 11:30

«Ոչ միայն անվտանգային, այլեւ սուվերէնութեան խնդիր է առաջացել». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է․ Ակնյայտ է, որ այսօր ունենք յետպատերազմեան քաոս, յետպատերազմեան անիշխանութիւն եւ իշխանութեան կողմից այդ իրավիճակը որեւէ կերպ վերահսկողութեան տակ վերցնելու անկարողութիւն: Այս մասին ընդգծում է քաղտեխնոլոգ Վիգէն Յակոբեանն ու շեշտում, որ նշւածն օբիեկտիւ է: 

«alikonline.ir» - «Փաստ» օրաթերթը գրում է․ Ակնյայտ է, որ այսօր ունենք յետպատերազմեան քաոս, յետպատերազմեան անիշխանութիւն եւ իշխանութեան կողմից այդ իրավիճակը որեւէ կերպ վերահսկողութեան տակ վերցնելու անկարողութիւն: Այս մասին ընդգծում է քաղտեխնոլոգ Վիգէն Յակոբեանն ու շեշտում, որ նշւածն օբիեկտիւ է: «Ինչո՞ւ, որովհետեւ բազմիցս է ասւել. կապիտուլեացիա ստորագրած եւ, աւելին, երկրին բաւականին կասկածելի հանգամանքներում պարտութեան բերած իշխանութիւնը եւ վարչապետն օբիեկտիւօրէն չէին կարող վերահսկողութեան տակ վերցնել իրավիճակն ու սկսել երկրին ռեստարտ տալ: Եւ այս պայմաններում իշխանութիւնն իրական լուծումներ գտնելու փոխարէն փորձում է մեղաւորներ գտնել եւ վերջին շրջանում կա՛մ ակնարկներով, կա՛մ բացայայտ սկսել է մեղքը հիմնականում բանակի վրայ գցել: Նման պայմաններում պարզ է, որ երկրի ոչ միայն անվտանգային, այլեւ, ընդհանրապէս, երկրի գոյութեան, երկրի սուվերէնութեան խնդիր է առաջացել:

Աւելին ասեմ, երկիրն արդէն երկար ժամանակ է՝ բացայայտ արտաքին կառավարման տակ է գտնում: Ու այս պայմաններում ինձ համար անգամ զարմանալի է, որ բանակն այսքան ուշ է արձագանքել ստեղծւած իրավիճակին»,-«Փաստի» հետ զրոյցում նշեց քաղտեխնոլոգն՝ ադրադառնալով այն դիտարկումներին, թէ բանակը չպէտք է խառնւի ներքաղաքական հարցերին: «Բանակը մեր երկրի անվտանգութեան հիմնական երաշխաւորն է, իսկ հիմա այդ անվտանգութիւնը, եւ, ընդհանրապէս, երկրի ինքնուրոյնութիւնը, ըստ էութեան, զրոյական մակարդակի վրայ է: Մենք պէտք է խոստովանենք, որ ՀՀ իշխանութիւնները ոչ միայն Արցախի Հանրապետութեան, այլեւ, ըստ էութեան, նաեւ ՀՀ-ի անվտանգութեան երաշխաւորը չեն: Եւ այս պայմաններում բանակի յայտարարութիւնն ու դիրքորոշումը բնական է: Աւելին ասեմ՝ կարծում եմ՝ ինչ-որ տեղ ուշացած է, թէպէտ, ամէն դէպքում, լաւ է, որ բանակն իր ֆունկցիոնալ առաքելութիւնն արտայայտել է»,- ընդգծեց մեր զրուցակիցը:

Անդրադառնալով այս իրավիճակում ժողովրդի անունից հանդէս գալու փորձերին՝ քաղտեխնոլոգը նկատեց. «Քաղաքական որոշ ուժերի եւ, մասնաւորապէս, իշխանութեան համար «ժողովուրդ» եզրոյթն այս պահի դրութեամբ քաղաքական բլեֆի ժանրից է: Իրենք ապրիորի յայտարարում են, որ ժամանակին իրենք 800 հազարից աւելի ձայն են ստացել, եւ դա իրենց թոյլ է տալիս խօսել այն մասին, որ իրենք լեգիտիմ ընտրւած իշխանութիւն են: Մինչեւ պատերազմը ես նշում էի, որ ոչ թէ լեգիտիմութեան, այլ այսօրւայ իշխանութեան էֆեկտիւութեան խնդիրն էր կասկածի տակ դրւում: Մասնաւորապէս՝ այն հարցադրմամբ, թէ որքանո՞վ են իրենք կարողանում արձագանքել առկայ մարտահրաւէրներին: Պատերազմից յետոյ, կարծում եմ, արդէն լուրջ հարցեր կան՝ կապւած լեգիտիմութեան հետ, որովհետեւ իրեն քւէ տւած ժողովրդից չէր ստացել երկիրը պատերազմի հասցնելու ու յետոյ պարտւելու մանդատը:

Չէր ստացել նաեւ այդ պատերազմից յետոյ իրավիճակը սթափ չգնահատելու եւ երկիրը, ըստ էութեան, համակարգային ճգնաժամի հասցնելու մանդատը: Որեւէ մէկն իրենց լեգիտիմ մանդատ չէր տւել, որ, ըստ էութեան, երկիրը բերեն ու արտաքին կառավարման հասցնեն: Էլ չեմ խօսում այն մասին, որ իրենք երկիրը ստացել են մի տարածքային չափերով ու սահմաններով, բայց հիմա երկիրն ունի այլ տարածքներ: Կայ այլ կարգավիճակ նաեւ ռեգիոնալ առումով: Բացի այդ, Արցախի անվտանգութեան երաշխաւորից ՀՀ-ն լաւագոյն դէպքում դիտորդի է վերածւել, երբ նաեւ չեն վերահսկւում սեփական սահմանները: Այսինքն, այստեղ լեգիտիմութեան շատ յստակ խնդիր կայ: Նշւածից է բխում այն իրողութիւնը, ըստ որի՝ այս իշխանութիւնները պէտք է հաշտւեն այն մտքի հետ, որ իրենք առնւազն ոչ էֆեկտիւ իշխանութիւն են: Հիմա դա միտումնաւոր ոչ էֆեկտիւութիւն է, թէ, այսպէս ասենք, ոչ պրոֆեսիոնալ ունակութիւններից է, հետագայում արդէն քննութեան հարց է լինելու: Մեծ հաշւով, ժողովուրդը մանիպուլեացիայի առարկայ է դարձել»:

Վ. Յակոբեանը նշեց՝ այնպէս չէ, որ ընդդիմութեանը յաջողւում է իր բոլոր կողմնակիցներին փողոց հանել: «Կարծում եմ՝ ընդդիմութեան հանրահաւաքին, եթէ ոչ 10, ապա, հնարաւոր է, մի քանի անգամ աւելի քիչ մարդ է հաւաքւում, քան գոյութիւն ունեցող ընդդիմադիր ընտրազանգւածն է, որն ընտրութեան պարագայում կը գայ ու, յամենայն դէպս, կը քւէարկի ոչ իշխանութեան օգտին: Բայց, ամէն դէպքում, փաստն այն է, որ երբ իշխանութիւնը փորձում է ցոյց տալ, որ ժողովուրդն իր կողմն է, իրադարձութիւնները ցոյց տւեցին, որ այդ աջակցութիւնը բաւականին համեստ է: Ի դէպ, փողոցում առկայ ժողովրդով ամէն ինչ չափելն օբիեկտիւ չէ: Այդ ցուցանիշն օբիեկտիւ չէ, բայց, ամէն դէպքում, կարող ենք ասել, որ երբ Նիկոլ Փաշինեանը կոչով է հանդէս գալիս՝ տասն անգամ աւելի քիչ մարդ է հաւաքւում փողոցներում»,- ասաց նա՝ ընդգծելով, որ ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ յայտարարութիւնից յետոյ հանրահաւաքները կազմակերպւում են կոշտ վարչական ռեսուրսի միջոցով, բայց անգամ այդ դէպքում չի յաջողւում մարդկանց հաւաքել:

Ինչ վերաբերում է պետական ինստիտուտների նկատմամբ իշխանութեան քայլերին՝ Վիգէն Յակոբեանը շեշտեց. «Չեմ ուզում ասել, որ ինստիտուտները, որոնք ժառանգեց Ն. Փաշինեանը, կատարեալ էին: Բայց համաձայն չեմ, որ միակ կայացած ինստիտուտը, ինչպէս Փաշինեանն է վերջերս պնդում, կոռուպցիան էր: Պարզ է, որ այն կար, բայց փաստ չէ, որ այդ ինստիտուտն իր օրօք վերացել է: Ընդամենը ձեւափոխւել է՝ կոռուպցիայի մի մոդելը փոխւած է միւս մոդելով՝ կը լինի պարգեւավճարների, տենդերների, թէ մէկ աղբիւրից գնման կամ այլ ձեւով: Այսինքն, անգամ կոռուպցիան չեն կարողացել վերացնել: Իսկ հիմա՝ մնացած ինստիտուտների մասին, որոնք չի նկատում, եւ որոնք աստիճանաբար վերացնում են: Փաստն այն է, որ եթէ անգամ թոյլ ինստիտուտները քանդում ես ու դրա տեղը ոչ մի էֆեկտիւ բան չես դնում, նշանակում է՝ կա՛մ միտումնաւոր ես քանդում երկրի պետական ինստիտուտները, կա՛մ ուղեղդ այդքան չի հասնում, որ կարողանաս պետութիւն կառավարել:

Երկու տարբերակն էլ, կարծում եմ, շատ բացասական է Նիկոլ Փաշինեանի համար, երկուսն էլ հետագայում, ըստ իս, ամէն դէպքում, պատասխանատւութիւն են ենթադրելու: Մեր գնահատականը կախւած է նրանից, թէ մենք այս ինստիտուտների վերացման հիմքում որ կանխավարկածն ենք դնում. որ միտումնաւոր քանդւում էին այդ ինստիտուտները, որպէսզի պետութիւնը թուլանայ ու արտաքին քաղաքական հարցերում երկիրն անպատրաստ լինի՞ մարտահրաւէրներին, թէ՞ դա, պարզ ասած, ապուշութեան կամ յիմարութեան կանխավարկած է: Բայց, մեծ հաշւով, ինչ վերաբերում է միւս համակարգերին, որոնք հիմնաւոր քանդւում են, հիմնական մոտիւացիան սեփական իշխանութիւնն ինչ-որ ձեւով ամրապնդելն է:

Բայց ամենահետաքրքիրն այն է, որ դա էլ չի ստացւում: Հիմա մէկ-մէկ ասում են՝ դիկտատուրա եւ այլն: Բայց դիկտատոր լինելու համար էլ է ռեսուրս պահանջւում: Խօսքը թէ՛ մտաւոր, թէ՛ համակարգային, թէ՛ թիմային, թէ՛ ֆինանսական եւ թէ՛ արտաքին քաղաքական ռեսուրսի մասին է: Այս բոլոր ռեսուրսները իրար կողքի որ դնէք, երեւի թէ, առանձնապէս շատ բան չէք յայտնաբերի այդ շարքում: Ամէն պատահական քայլող, փողոցից եկած մարդ չի կարող Ստալին կամ Մուսոլինի լինել»:

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։