Հա

Քաղաքական

31/07/2021 - 11:20

«Հայաստանի ղեկավարութիւնը նաեւ ՀՀ-ի անվտանգութեան երաշխաւորը լինելուց է հրաժարւում». քաղտեխնոլոգ

Ընդհանուր առմամբ, բանակցութիւններ ասւածը տարբեր խողովակներով ընթանում էին ու ընթանում են, այդ թւում՝ ոչ միայն պաշտպանութեան, այլ գուցէեւ արտաքին գործերի նախարարութիւնների, երկրի ղեկավարների ադմինիստրացիաների խողովակներով: «Փաստ»-ի հետ զրոյցում նման կարծիք յայտնեց քաղտեխնոլոգ Վիգէն Յակոբեանն՝ անդրադառնալով սահմանային լարւածութեան ֆոնին ՀՀ ՊՆ-ի կողմից յայտարարվւծ սպասւելիք բանակցութիւնների մասին, ինչն անակնկալ էր հանրութեան համար: Ըստ քաղտեխնոլոգի, իրականում ոչ մի արտառոց բան չկայ:

«alikonline.ir» - Ընդհանուր առմամբ, բանակցութիւններ ասւածը տարբեր խողովակներով ընթանում էին ու ընթանում են, այդ թւում՝ ոչ միայն պաշտպանութեան, այլ գուցէեւ արտաքին գործերի նախարարութիւնների, երկրի ղեկավարների ադմինիստրացիաների խողովակներով: «Փաստ»-ի հետ զրոյցում նման կարծիք յայտնեց քաղտեխնոլոգ Վիգէն Յակոբեանն՝ անդրադառնալով սահմանային լարւածութեան ֆոնին ՀՀ ՊՆ-ի կողմից յայտարարվւծ սպասւելիք բանակցութիւնների մասին, ինչն անակնկալ էր հանրութեան համար: Ըստ քաղտեխնոլոգի, իրականում ոչ մի արտառոց բան չկայ:

«Կարծում եմ՝ երկու կողմերի քաղաքական ղեկավարութեան՝ առաջին դէմքերի կողմից արդէն իսկ սեղանին որոշակի փաստաթուղթ կայ, եւ պաշտպանութեան նախարարներն արդէն եղած փաստաթղթի կոնկրետացմամբ են զբաղւում՝ գործն արդէն հասել է դետալների ճշտմանը: Որեւէ ակնառու բան չկայ այն առումով, որ դեռ աւելի վաղ գաղտնազերծւած փաստաթղթի վերաբերեալ Նիկոլ Փաշինեանը յայտարարել էր, որ այն կը ստորագրի, եթէ Ադրբեջանը դէմ չլինի: Բացի այդ, փաստաթուղթը հայանպաստ էր որակել: Ու հիմա էլ, ըստ էութեան, կառավարութեան նիստում բողոքում էր, որ Ադրբեջանն է տորպեդահարում ինչ-որ փաստաթղթեր ու պայմանաւորւածութիւններ»,- ասաց քաղտեխնոլոգը:

Անդրադառնալով Փաշինեանի յայտարարութիւններին՝ կապւած հայ-ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով ռուս սահմանապահների յենակէտերի, ինչպէս նաեւ ՀԱՊԿ մոնիթորինգային առաքելութեան տեղակայման հետ, որի անհնարինութեան պարագայում, ըստ Փաշինեանի, կարող են լինել միջազգային այլ ընդունելի ֆորմատներ, Վ. Յակոբեանը նշեց. «Փաշինեանը դեռ ընտրութիւններից առաջ իր վարած՝ իբր քաղաքականութիւնն է շարունակում: Ըստ էութեան, սա նշանակում է, որ Հայաստանի ղեկավարութիւնը ոչ միայն հրաժարւում է Արցախի, այլեւ աստիճանաբար սկսում է հրաժարւել նաեւ բուն ՀՀ-ի անվտանգութեան երաշխաւորը լինելուց՝ անվտանգութեան երաշխիքի լիազօրութիւնները փոխանցելով երկրորդ կողմին: Դա կը լինի ՌԴ-ն, ՀԱՊԿ-ը, թէ, ինչպէս Փաշինեանն է ասում, այլ միջազգային կառոյցներ, այլ հարց է: Բացի այդ, Ն. Փաշինեանը փորձում է այդ սահմանների հարցը աշխարհաքաղաքական սակարկութեան դնել. «առաջին գիշերւայ իրաւունքը» ձեւականորեն տալիս է Ռուսաստանին՝ ասելով՝ միեւնոյնն է՝ մէկը պիտի պահի մեր սահմանները, եթէ ուզում էք՝ առաջինը ձեզ ենք առաջարկում, բայց եթէ յանկարծ հրաժարւում էք, կը ներէք, բայց միեւնոյնն է՝ մէկին պիտի տանք, կը դիմենք միւս կողմերին:

Օրինակ՝ ֆրանսիացիներին, մի օր էլ գուցէ ասի՝ ՆԱՏՕ-ին: Այս մանեւրն է անում: Այստեղ ինչ-որ տեղ սակարկութիւնների, ինչ-որ տեղ նաեւ շանտաժային մարտավարութիւն է այն իմաստով, որ եթէ չհամաձայնէք, ուրիշներին ենք բերելու: Հայաստանն այլեւս ոչ միայն նաեւ ՀՀ-ի անվտանգութեան երաշխաւորը չէ, այլեւ անգամ չի ուզում լինել: Փաստացի ասւում է՝ չեմ ուզում սահմանները պահեմ, աճուրդի եմ դնում՝ ո՞վ աւելի լաւ պայմաններով կը գայ»: 

Հաշւի առնելով նոյեմբերի 9-ից յետոյ առկայ իրավիճակը, այս ընթացքում ստորագրւած փաստաթղթերն ու դրանցից բխող պարտաւորութիւնները՝ զրուցակիցը յաւելեց. «Բացի այդ, գոյութիւն ունեն նաեւ որոշակի բանաւոր պայմանաւորւածութիւններ, որոնց մասին բացայայտ խօսևել է: Դրանք պէտք է ի կատար ածւեն, եւ, ի վերջոյ, այդ բանաւորը նոր փաստաթղթերի, նոր համաձայնագրերի տեսք է ստանալու: Այդ պայմանաւորւածութիւնների շրջանակում այսօրւայ իշխանութիւնը, աւելի կոնկրետ՝ վարչապետի պաշտօնակատարն ունի որոշակի պարտաւորութիւններ, որոնք պէտք է կատարի: Այժմ այդ պարտաւորութիւնները կատարելու տեխնոլոգիական փուլում ենք: Հիմա ինչ-որ տեղ կիրառւում է 44-օրեայ պատերազմի տեխնոլոգիան: Այսինքն՝ սարսափի, վախի, կորուստների մթնոլորտ է ստեղծւում, որի պայմաններում մեր երկրի լրիւ կոտրւած բնակչութիւնը ցանկացած զիջում կարող է որպէս, այսպէս ասենք, փրկութեան հերթական դրսեւորում ընդունել:

Աւելին, կարող է նոյնիսկ իր «ընտրեալից» պահանջել դա, որ հարցը փակւի, ու էլ կորուստներ չլինեն: Իհարկէ, Փաշինեանը փորձում է հնարաւորինս ձգել գործընթացը, նաեւ փորձում է ներքին քաղաքական ասպարէզում պատասխանտւութիւնը կիսել այլ քաղաքական ուժերի հետ: Այդ նպատակով փորձում է նաեւ արտախորհրդարանական ինչ-որ նոր հարթակներ ձեւաւորել, որովհետեւ այդ գործընթացը միայնակ իրականացնելու ցանկութիւն չունի: Ուզում է արբանեակ քաղաքական ուժերի հետ իբր միասնական ճակատով կիսել այդ ամէնը: Մանեւրում է, ինչպէս նշեցի՝ նաեւ աշխարհաքաղաքական ինչ-որ սակարկութիւններ է փորձում անել:

Միեւնոյն ժամանակ նման՝ մանաւանդ աշխարհաքաղաքական խաղեր խաղալու համար երկիրը, իշխանութիւնը եւ ղեկավարը պէտք է համապատասխան ռեսուրսներ ունենան՝ սկսած անձնական ունակութիւններից, վերջացրած սակարկութիւն անելու ֆինանսատնտեսական, ռազմաքաղաքական, հասարակական ռեսուրսներով»:

Նա շեշտեց, որ չի կարծում, թէ ՀՀ-ն այսօր ունի նման խաղեր տալու ռեսուրսներ՝ մանաւանդ պատերազմում պարտութիւն կրելուց ու այն թղթի վրայ արձանագրելուց յետոյ: «Աշխարհաքաղաքական կենտրոնները, որոնց միջեւ ընտրական գործընթացների շուրջ աշխարհաքաղաքական կոնսենսուս էր ձեւաւորւել, իւրաքանչիւրն ունի իր շահը, որը ստացել ու ստանալու է: Այստեղ որեւէ շահ չի երեւում ՀՀ-ի, նաեւ Արցախի Հանրապետութիւնից մնացածի առումով: Մենք հիմա բոլոր գրաւոր եւ բանաւոր պայմանաւորւածութիւնների իմպլեմենտացիայի հերթական տեխնոլոգիական փուլում ենք: Այս կրակոցները, գրաւումները, երկու կողմերից հնչող ամպագոռգոռ եւ ոչ ամպագոռգոռ յայտարարութիւնները նշւածի նախապատրաստման առնւազն քարոզչական փուլի մասին են վկայում»,- յաւելեց Վ. Յակոբեանը:

Քաղտեխնոլոգի հետ զրոյցում անդրադարձանք նաեւ օգոստոսի 2-ին սպասւելիք ԱԺ առաջին նստաշրջանին ու ընդդիմութեան անհրաժեշտ դիրքաւորմանը:«Եթէ ընդդիմութիւնն իրեն որպէս արմատական է դիրքաւորել, ապա իրենց մօտեցումները եւ գործիքակազմը պէտք է համապատասխանեն այդ քաղաքական դիրքաւորմանը: Այսինքն, եթէ խօսքը, ենթադրենք, կոնկրետ երկրի անվտանգութեան խնդիրներին, տարածաշրջանային զարգացումներին, նաեւ, օրինակ՝ առանց Արցախի խնդրի կարգաւորման ինչ-որ խաղաղութեան պայմանագրեր ստորագրելու գաղափարի մասին է, ապա պարզ է, որ այդ ընդդիմութիւնը պէտք է հանդէս գայ ամենակտրուկ եւ կոշտ դիրքորոշմամբ, որովհետեւ ինքն է իրեն արմատական ընդդիմութիւն յայտարարում: Կարծում եմ՝ ամէն դէպքում, արմատական ընդդիմութեան երկու դաշինքներն էլ լաւ հասկանում են, որ հասարակութեան կողմից կան նաեւ արմատական ու կոշտ գործունէութեան սպասումներ:

Ընդ որում, համապարփակ գործունէութիւն, երբ խորհրդարանական ամբիոնն ու փողոցն իրար հետ փոխկապակցւած են գործում: Հարկ է ընդգծել նաեւ քարոզչական դաշտի մասին՝ հաշւի առնելով այն հանգամանքը, որ այս ընդդիմութիւնն ունի նաեւ քարոզչական բաւականին ազդեցիկ ռեսուրսներ: Այդ քաղաքական ուժերը, իմ կարծիքով, իրենց գործողութիւններով պէտք է բաւարարեն արմատական ընդդիմադիր ընտրազանգւածի այդ սպասումները: Բացի այդ, օգտւելով իշխանութեան թուլութիւնից մասնաւորապէս արտաքին քաղաքական դաշտում ու օգտագործելով նաեւ նոր ճգնաժամերը՝ պէտք է փորձեն իրենց գործողութիւններով ընտրութիւններին չմասնակցածների 50 տոկոսի մի մասին էլ դէպի իրենց կողմ ներգրաւել»,- ասաց քաղտեխնոլոգը:

Քաղտեխնոլոգի հետ զրոյցում անդրադարձանք նաեւ դեռ գործող ԱԺ-ին, որը երէկ արտահերթ նիստ էր հրաւիրել եւ սահմանային իրավիճակին զուգահեռ երրորդական, եթէ չասենք տասներորդական ու զաւեշտալի նախագծեր էր քննարկում՝ փորձելով վերջին օրով ամէն գնով «սղացնել» դրանք: «Ես նոյնիսկ բովանդակութեան մասին չեմ խօսում: Երբ սահմաններին կրակում են, ու յանկարծ արտահերթ նիստ են անում ու որոշում, որ, ենթադրենք, իրենց գրպանի ծախսը պէտք է 500 դոլար դարձնեն, պարզ է, որ այնտեղ նստած զանգւածն առնւազն ոչ ադեկւատ է: Ամենազաւեշտալի նախագծերը հարմար, երկրի բարգաւաճման ֆոնին կարող են անցողիկ լինել, բայց երբ կրակում են, ու նման նախագծեր են բերւում, պարզ է, որ դրանով էլ աւելի է արժեզրկւում գործող իշխանութիւնն ու գործող խորհրդարանը:

Միւս կողմից, ըստ էութեան, մարդիկ, ովքեր շատ պատահական այս իշխանութեան հետ եկան խորհրդարան, եւ ոմանց համար ԱԺ-ն իրենց աշխատատեղն էր, որեւէ եկամուտ չունենալուց յետոյ սկսեցին բիւջէից բաւականին բարձր աշխատավարձ ու պարգեւավճար ստանալ: Տեսան, թէ ինչ է արտասահմանը, ոմանք իմացան՝ ինչ բան է ծառայողական մեքենան, փողը եւ շատ դժւար են հրաժարւում այդ բարիքներից: Պարզ է նաեւ, որ նման նախագծերն աւելի դժւարուեամբ են անցնելու յաջորդ խորհրդարանում: Իհարկէ, կարող են անցնել, բայց հանրային մեծ աղմուկով: Նոր խորհրդարանում լրիւ ուրիշ որակի ընդդիմութիւն է լինելու՝ այլ գործիքակազմով, այլ տրամաբանութեամբ, այլ դուխով: Նշւած հանգամանքներով պայմանաւորւած՝ այդ ամէնը հանրային շատ մեծ ռեզոնանս կարող է ունենալ, որովհետեւ այնտեղ կայ ե՛ւ փողոց, ե՛ւ բոլոր առումներով աւելի մարտունակ ընդդիմութիւն: Ի տարբերութիւն նախորդի՝ այս ընդդիմութեան հնարաւորութիւնները, ունակութիւնները եւ տրամադրւածութիւնները շատ աւելի են»,- նշեց Վիգէն Յակոբեանը:

 

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։