Հա

Քաղաքական

28/11/2021 - 11:30

Հայաստանը կարող է զրկւել նաւթամթերքների եւ իրանական այլ ապրանքների ներկրւող պաշարների քառորդ մասից

Պաշտօնական տւեալներով՝ յունւար-հոկտեմբերին արտահանման ծաւալը տարեկան կտրւածքով աճել է 16.9%-ով, իսկ ներմուծմանը՝ 11.8%-ով։ Չնայած աճի գերազանցող տեմպերին, արտահանումը ծաւալային առումով, այնուամենայնիւ, զգալիօրէն զիջում է ներմուծմանը։ Միեւնոյն ժամանակ, ըստ ընթացիկ տարւայ ամիսների, արտաքին առեւտրում աճում է դիսբալանսը (տե՛ս գծապատկերը): 

«alikonline.ir» - Պաշտօնական տւեալներով՝ յունւար-հոկտեմբերին արտահանման ծաւալը տարեկան կտրւածքով աճել է 16.9%-ով, իսկ ներմուծմանը՝ 11.8%-ով։ Չնայած աճի գերազանցող տեմպերին, արտահանումը ծաւալային առումով, այնուամենայնիւ, զգալիօրէն զիջում է ներմուծմանը։ Միեւնոյն ժամանակ, ըստ ընթացիկ տարւայ ամիսների, արտաքին առեւտրում աճում է դիսբալանսը (տե՛ս գծապատկերը): Գրում է News.am-ը:

Մեր արտահանման լուրջ թերութիւնների մասին քիչ չի խօսւել։ Սակայն վերջին ժամանակներս ծանր խնդիրներ են առաջացել ներմուծման ոլորտում՝ երկրի տնտեսութեան համար կենսական նշանակութիւն ունեցող ռազմավարական ապրանքների հարցում։

Մեր ներմուծման զգալի մասը աւանդաբար կազմում են բնական գազը եւ նաւթամթերքները (հիմնականում աւտոմոբիլային վառելիքը՝ բենզինը եւ դիզվառելիքը): Այսպէս, առաջին կիսամեակում ներմուծման ընդհանուր ծաւալի գրեթէ 17%-ը բաժին է ընկել հէնց այդ ապրանքներին։ Հայաստանում աւտոմոբիլային տրանսպորտն աշխատում է կամ սեղմւած գազով (արտադրւում է ներմուծւող ռուսական բնական գազից) կամ բենզինով եւ դիզվառելիքով։ Մենք չափազանց քիչ էլեկտրամոբիլներ ունենք՝ բնական գազի եւ աւտոմեքենաների վառելիքի ներկրումից մեր կախւածութիւնը նւազեցնելու համար։

Ներքին ցանցում բաշխւող բնական գազն ամբողջութեամբ ներկրւում է Ռուսաստանից։ Իրանական գազը Հայաստանին է մատակարարւում բարտերային հիմունքներով՝ դրանից արտադրւող էլեկտրաէներգիայի դիմաց։ Բենզինի եւ դիզվառելիքի ներմուծման աշխարհագրութիւնը շատ աւելի լայն է, քան բնական գազինը։ Բայց, այնուամենայնիւ, Հայաստանին այդ ապրանքների առաջատար մատակարարներն են Ռուսաստանն ու Իրանը։

Առաջին կիսամեակում Հայաստան ներկրւած նաւթամթերքի ընդհանուր ծաւալից Ռուսաստանի մասնաբաժինը 71% է, իսկ Իրանինը՝ 24%-ը։ Չնայած մեր հարաւային հարեւանի հետ սահմանին ճանապարհային դժւար պայմաններին, տրանսպորտային լոգիստիկան դեռեւս ունէր իր առաւելութիւններն այս ուղղութեամբ։ Բացի այդ, Իրանից ներկրւող աւտոմոբիլային վառելիքը (բենզին եւ դիզվառելիք) որոշ չափով աւելի էժան էր, քան Ռուսաստանից ներկրւածը։

Սակայն իրավիճակը այս ոլորտում բառացիօրէն աղէտալի վատթարացել է։ Ինչպէս յայտնի է, Ադրբեջանը «մաքսակէտեր» է տեղադրել Գորիս-Կապան միջպետական ճանապարհի՝ Հայաստանը Իրանին կապող առանձին հատւածներում։ Այս «մաքսակէտերի» աշխատակիցները սկսել են իրանական բեռնատարների վարորդներից ուղեվարձ պահանջել։ Սա արդէն իսկ յանգեցրել է իրանական բենզինի ու դիզվառելիքի թանկացման, որն այժմ աւելի թանկ է, քան ռուսականը։

Տաթեւով անցնող շրջանցիկ ճանապարհը պիտանի չէ խոշոր բեռնատարների եւ բենզատարների համար։

Գալիք ձմռանը բնական պայմանների վատթարացման պատճառով այս հատւածում տրանսպորտի երթեւեկութիւնը կարող է կաթւածահար լինել։ Այդ դէպքում Հայաստանը կը զրկւի նաւթամթերքների, ինչպէս նաեւ Իրանից բերւող այլ ապրանքների ներկրւող ռեսուրսների քառորդ մասից։ Սա իր հերթին Հայաստանի տնտեսութիւնում կը յանգեցնի քաոսի, բենզինի եւ դիզվառելիքի (ինչպէս նաեւ մի շարք այլ ապրանքների) առեւտրում՝ խափանումների, եւ դրանց մանրածախ գների կտրուկ աճի։

 

Յարակից լուրեր

  • Հայաստանը դառնում է մէկ մարդու կամքից, քաղաքական քիմքից, արժեհամակարգից ու պատկերացումներից կախւած երեւոյթ
    Հայաստանը դառնում է մէկ մարդու կամքից, քաղաքական քիմքից, արժեհամակարգից ու պատկերացումներից կախւած երեւոյթ

    «alikonline.ir» - «Այո, ԵՊՀ կառավարման խորհրդի նախագահը ՔՊ վարչութեան նախագահ Սուրէն Պապիկեանն է: Այդ որոշումը ե՛ս եմ կայացրել, բայց Սուրէն Պապիկեանը չի գնացել այնտեղ, ոչ էլ Տիգրան Աւինեանը՝ այնտեղ ՔՊ-ացնելու, այլ գնացել են՝ բուհերին պաշտպանեն կուսակցականացումից: Սա է գործիքը: Գնացել են, որ բուհերից արմատախիլ անեն բոլոր կուսակցական, խմբային, կոռուպցիոն եւ ենթակոռուպցիոն երեւոյթները, դրա համար մանդատ ենք ստացել»,- այսպիսի յայտարարութիւն արեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը իր վերջին առցանց ասուլիսում: Մինչդեռ 2018-ի ապրիլին յայտարարել էր, թէ՝ բուհերը պէտք է ապաքաղաքականացւեն ու որեւէ կուսակցական չպէտք է բուհ կառավարի:

    Aravot.am-ը ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ անդամ, «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր, ԱԺ գիտութեան, կրթութեան, մշակոյթի, սփիւռքի, երիտասարդութեան եւ սպորտի հարցերի յանձնաժողովի անդամ Լիլիթ Գալստեանին հարցրեց՝ Փաշինեա՞նը պէտք է որոշի ԵՊՀ կառավարման խորհրդի նախագահին, թէ՞ դրա համար հոգաբարձուների խորհուրդ կար ու խորհուրդը պէտք է որոշէր:

    Նա պատասխանեց. «Արդէն 3 տարի է՝ մենք հասկացել ենք, որ ՔՊ-ն ու Նիկոլ Փաշինեանը իրենց նախկին էութեան, իրենց հաստատումների, համոզումերի 180 աստիճանով խեղւած իրականութիւնն են պարտադրում հայ ժողովրդին: Աւելի քան տրագիկոմիկ էր Նիկոլ Փաշինեանի շուրթերից լսելը, թէ՝ Հայաստանի բրենդային պատկերը ժողովրդավարութիւնն է: Նրանք դեռ հաւատում են, որ Հայաստանը ժողովրդավարութեան բաստիոն է»:

    Երբ փոխանցեցինք՝ Գագիկ Մելքոնեանն ասում է՝ Բրիւսէլ են կանչում, մեզ մարդատեղ են դնում, նշանակում է՝ ժողովրդավար ենք՝ Գալստեանը արձագանգեց. «Չգիտեմ ինչպէս կառուցեմ խօսքս, որ անձնական վիրաւորանքի դաշտ չտանեմ, բայց պարոն Մելքոնեանին, որ յայտնւել է խորհրդարանում ՔՊ ցուցակով, երեւի ինչ-որ առիթով եւրոպական կառոյցների, արժեհամակարգերի, կանոնադրութիւնների նաեւ մեր անդամակցութեան վերաբերեալ որոշակի նիւթեր կը տամ ու կը հասկանայ, որ Երեւան-Բրիւսէլ, Երեւան-Ստրասբուրգ տոմսի գոյութիւնը, կամ նոյնիսկ ժողովրդավարութեան, պառլամենտարիզմի մայրաքաղաք Լոնդոն մեկնելը դեռ չի նշանակում, որ դու այդ ինստիտուտի բաժնեկից եւ ժողովրդավար ես»:

    Ինչ վերաբերում է բուհերի քաղաքականացմանը, Լիլիթ Գալստեանը նշեց, որ այս իշխանութիւնները «զոռբայութեամբ» «Կրթութեան մասին» օրէնքում փոփոխութիւնները բերեցին ու անցկացրեցին արագընթաց. «Բուհերի կառավարման թափանցիկ ու ժողովրդավարական մեխանիզմներ ունէինք: Ըստ էութեան, բուհերի կառավարման խորհուրդը դարձրեցին 5 եւ 3-ը նշանակւում են լիազօր մարմնի կողմից: Սա եւս զաւթման մասին է խօսում: Այն Փաշինեանը, որն իբրեւ ընդդիմադիր պատգամաւոր այստեղ բոցաշունչ ելոյթներ էր ունենում կրթութեան համակարգի քաղաքականացման եւ իշխող քաղաքական ուժերի ձեռք տակ պահելու մասին էր խօսում, այսօր ոչ միայն բուհերն են քաղաքականացւում Պապիկեանի, Տիգրան Աւինեանի նշանակումով: Այստեղ խօսում են բարոյականութեան մասին, բայց երկրորդ վայրկեանին հակառակն են ապացուցում: Գլխիվայր այսօր էլ շրջում են դպրոցի կառավարման մոդելը եւ, ըստ էութեան, նոյնը վերաբերում է դպրոցի տնօրէններին, այլեւս տնօրէնի համար նախատեսել են նշանակովիութեան ինստիտուտը: Հայաստանը դառնում է մէկ մարդու կամքից, քաղաքական քիմքից, արժեհամակարգից ու պատկերացումներից կախւած երեւոյթ»:

    Դիտարկմանը, որ իրենք էլ ձեզ են քննադատում, որ դպրոցների տնօրէններին կուսակցականացրել էիք, դուք էլ ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիոն գործընկեր էիք՝ Լիլիթ Գալստեանը պատասխանեց. «Ներողութիւն, շատ յաճախ անպատասխանատու գնահատականներ ենք շպրտում: Եթէ հանրակրթութեան մէջ խնդիրներ կան, գնում ենք ամէն ինչ ոչնչացման ճանապարհով, չենք գնում լուծման ճանապարհով: Սրանք մերժումն ու ուրացումը բերեցին հաւասարեցրեցին: Նախ, վերջին իշխանութիւնների օրօք մենք ընդամէնը մէկ տարի եւ մի քանի ամիս ենք եղել իշխանութեան մաս, բայց դա չի նշանակում, որ ես մերժում եմ դա: Հայրասպանութեան վերածւող ուրացումի են գնացել սրանք՝ կուզի կրթական համակարգին վերաբերի, արտաքին քաղաքականութեանը, բանակին: Դրա համար ունենք պարտւած, նւաստացած, զգետնւած Հայաստանը, Եռաբլուրն է նրանց կնիքը: Տկլոր, սին մեղադրանքները երբեւէ տեսե՞լ էք, որ փաստերով ամրագրեն: Այո, ունեցել ենք խնդիրներ, 3 տարի դուք եկել էք Հայաստանը նորովի կառուցելու, բայց որտեղ ձեռք տւեցին, այնտեղ աւեր եւ քանդում»:

    Փոխանցեցինք՝ ՔՊ պատգամաւոր Յակոբ Ասլանեանն ասում է, որ Եռաբլուրը ձեր մեղքն է, քանդեցիք երկիրը՝ Լիլիթ Գալստեանը հակադարձեց. «Մենք պետականութիւն ենք կառուցել, մենք երկիր ու հայրենիք ենք ազատագրել, ՀՅԴ-ն մասնակցել է հայոց պետականաշինութեանը: Կարելի՞ է այդպէս մերկապարանոց յայտարարութիւն անել, ո՞նց արձագանգենք, ասենք՝ տգիտութիւն է, չեմ պատասխանում այդ տգէտ յայտարարութիւններին: Իսկապէս տգէտ է, ո՞նց կարելի է: Եւ այդ յայտարարողը պատմութեան ուսուցիչ է, ո՞նց կարելի է այդքան սնամէջ լինել»:

     

  • Արցախի Հանրապետութեան հռչակումը տեղի է ունեցել մինչեւ Ադրբեջանի կողմից իր անկախութեան հռչակումը
    Արցախի Հանրապետութեան հռչակումը տեղի է ունեցել մինչեւ Ադրբեջանի կողմից իր անկախութեան հռչակումը

    Lragir.am-ի զրուցակիցն է ՀՅԴ անդամ, Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Արթուր Խաչատրեանը։

  • Թուրքիայի համար հիմա շատ կարեւոր է աշխարհում բարձրացնել իր հեղինակութիւնը
    Թուրքիայի համար հիմա շատ կարեւոր է աշխարհում բարձրացնել իր հեղինակութիւնը

    Նիկոլ Փաշինեանն իր առցանց ասուլիսի ժամանակ, անդրադառնալով հայ-թուրքական յարաբերութիւնների կարգաւորմանը, ասել է, որ Հայաստանը երբեք Հայ Դատի քաղաքականութիւն չի վարել եւ որ երբեք Հայաստան-Թուրքիա սահմանը կասկածի տակ չի առել։ Վերջերս էլ Թուրքիան Հայաստանին հրաւիրել է Անթալիայի դիւանագիտական ֆորումին, իսկ Նիկոլ Փաշինեանը հնարաւոր համարեց, որ առաջարկը չեն մերժի։

  • ««Այս պահին առկայ օրակարգը միայն ի վնաս Հայաստանի է». դէ ֆակտօ իշխանութիւնները չեն պաշտպանում երկրի շահը». «Փաստ»
    ««Այս պահին առկայ օրակարգը միայն ի վնաս Հայաստանի է». դէ ֆակտօ իշխանութիւնները չեն պաշտպանում երկրի շահը». «Փաստ»

    Այսպէս կոչւած՝ հայ-թուրքական յարաբերութիւնների կարգաւորման գործընթացում «Կովկաս» ինստիտուտի փորձագէտ, քաղաքագէտ Հրանտ Միքայէլեանը միանգամից մի քանի կողմերի ներգրաււածութիւն է տեսնում:

  • «Փորձ է արւում մեղաւորի գտնել անցեալ եւ ապագայում անխուսափելի պարտութիւնների համար. ի՞նչ է նշանակում ՀՀ նախագահի հրաժարականը». Regnum  
    «Փորձ է արւում մեղաւորի գտնել անցեալ եւ ապագայում անխուսափելի պարտութիւնների համար. ի՞նչ է նշանակում ՀՀ նախագահի հրաժարականը». Regnum  

    Հայաստանի նախագահի հրաժարականի յայտարարութիւնը սենսացիա չդարձաւ: Իրական իշխանութիւնն ու լիազօրութիւնները մի քանի տարի է, ինչ պատկանում են կառավարութեանը, որը, չնայած ներքին քաղաքականութեան տապալումներին եւ անգամ 2020 թւականին պատերազմում կրած պարտութեանը, գլխաւորում է Նիկոլ Փաշինեանը: Այս մասին գրում է Regnum գործակալութեան յօդւածագիր Ալեքսանդր Սաւելեւը՝ վերլուծելով նախագահի հրաժարականի ենթատեքստը:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։