Հա

Քաղաքական

03/01/2022 - 13:15

Ինչպէս 4 տարում պետութիւնը վերածւեց տարածքի

Արցախեան 44-օրեայ պատերազմը, ի թիւս այլ գործոնների, իսկ գուցէ առաւելապէս Հայաստանի դիւանագիտութեան տապալման հետեւանքն էր։

2018 թւականին իշխանութեան գալուց յետոյ Նիկոլ Փաշինեանը սկսեց վարել այնպիսի ու այնքան հախուռն, հակասական ու չհաշւարկւած արտաքին քաղաքականութիւն, որը երաշխաւորւած աղէտ էր խոստանում, ինչը եւ տեղի ունեցաւ 2020 թւականին։

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

 

Արցախեան 44-օրեայ պատերազմը, ի թիւս այլ գործոնների, իսկ գուցէ առաւելապէս Հայաստանի դիւանագիտութեան տապալման հետեւանքն էր։

2018 թւականին իշխանութեան գալուց յետոյ Նիկոլ Փաշինեանը սկսեց վարել այնպիսի ու այնքան հախուռն, հակասական ու չհաշւարկւած արտաքին քաղաքականութիւն, որը երաշխաւորւած աղէտ էր խոստանում, ինչը եւ տեղի ունեցաւ 2020 թւականին։

Նիկոլ Փաշինեանին թւում էր ու գուցէ մինչեւ հիմա էլ թւում է, որ իր իրականացրած «յեղափոխութիւնն» այնպիսի դարակազմիկ ու աննախադէպ իրադարձութիւն էր, որ աշխարհը գլուխ էր խոնարհելու եթէ ոչ՝ Հայաստանի, ապա՝ գոնէ իր առաջ։

Արդիւնքում՝ ինքը ստիպւած եղաւ մի քանի հազար անգամ գլուխ խոնարհել 44-օրեայ պատերազմի զոհերի շիրիմների առաջ։

Բայց այնպէս չէ, որ Հայաստանի տապալւած արտաքին քաղաքականութեան ու դիւանագիտութեան միակ բացասական հետեւանքը 44-օրեայ պատերազմն էր։

Այո, դա ամենաողբերգականն էր, բայց ոչ միակը։

Իրականում 2018 թւականից յետոյ Հայաստանը ձախողումներ ու յետընթաց է գրանցել արտաքին քաղաքական գրեթէ բոլոր կարեւոր ուղղութիւններում։

Հայ-ռուսական յարաբերութիւնները վատթարացել են անթոյլատրելիութեան աստիճանի։ Ներքին քաղաքականութեան մէջ յաճախ արդարացւող մանր խորամանկութիւնը, ստանձնած պարտաւորութիւններից խուսանաւումը ընդհանուր առմամբ՝ արտաքին քաղաքականութեան մէջ ճղճիմութիւնը յանգեցրել են Հայաստանի ռազմավարական դաշնակցի հետ յարաբերութիւնների՝ վտանգաւորութեան հասնող մակարդակի։

Նոյնը գրեթէ հաւասարապէս վերաբերում է նաեւ այլ աշխարհաքաղաքական բեւեռների ու երկրների հետ Հայաստանի յարաբերութիւններին։

Իրեն իբրեւ թէ արեւմտամէտ հռչակած, իսկ իրականում որեւէ կողմնորոշում չունեցող Նիկոլ Փաշինեանն ըստ էութեան տապալել է Եւրոմիութեան հետ յարաբերութիւնների յագեցած օրակարգը, որը որպէս ժառանգութիւն՝ ստացել էր նախկին իշխանութիւնից։

2017 թւականի նոյեմբերին Բրիւսէլում ստորագրւած Խորը եւ համապարփակ գործընկերութեան մասին համաձայնագիրը` CEAP-ն, Եւրոմիութեան հետ յարաբերութիւնների հսկայական շրջանակ ու հնարաւորութիւններ էր պարունակում, որոնց անգամ չնչին մասը չի իրացւել անցած շուրջ չորս տարիներին։ Խօսքն ինչպէս քաղաքական երկխօսութեան մակարդակի բարձրացման, այնպէս էլ՝ տնտեսական յարաբերութիւնների ամրապնդման ու նիւթականացման հնարաւորութիւնների մասին է, որոնք ուղղակի մսխւել են գործող իշխանութիւնների կողմից։

Համանման պատկեր է նաեւ ԱՄՆ-ի հետ յարաբերութիւններում, որի հետ կապերն իջեցւել են գրեթէ արարողակարգային շփումների մակարդակի։

Իսկ Լիլիթ Մակունցին ԱՄՆ-ում դեսպան նշանակելով՝ Նիկոլ Փաշինեանը վերջնականապէս ցոյց տւեց այդ գերտէրութեան նկատմամբ Հայաստանի վերաբերմունքի լրջութիւնը, աւելի ճիշտ՝ դրա բացակայութիւնը։

Անցած մօտ չորս տարիներին էական յետընթաց է արձանագրւել նաեւ հարեւան ու բարեկամ Իրանի հետ յարաբերութիւններում, ինչի վկայութիւններից մէկն էլ վերջին շրջանում Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ իրանական քաղաքական ու տնտեսական կապերի խորացումն է՝ բնականաբար, Հայաստանին շրջանցելով։

Նոյն պատկերն է նաեւ մէկ այլ աշխարհաքաղաքական կենտրոնի ու խոշոր խաղացողի՝ Չինաստանի հետ յարաբերութիւններում. բովանդակային օրակարգերի ու շոշափելի որեւէ նախագծի բացակայութիւն, յարաբերութիւնների խորացման զուտ հռչակագրային յայտարարութիւններ։

Հայկական դիւանագիտութեան տոտալ տապալման հանրագումարն այն է, որ Հայաստանը՝ որպէս պետութիւն, դադարել է հետաքրքիր լինել որեւէ երկրի կամ աշխարհաքաղաքական կենտրոնի համար։ Բոլորին այլեւս հետաքրքրում է միայն Հայաստանի տարածքը, նրանով անցնող կոմունիկացիաները, բայց այլեւս ոչ պետութիւնը՝ որպէս միջազգային յարաբերութիւնների սուբիեկտ։

Հիմա բոլորը խօսում ու պայմանաւորւում են Հայաստանի մասին ու Հայաստանի շուրջ, բայց արդէն առանց Հայաստանի՝ վերջինիս սուբիեկտայնութեան գրեթէ լիակատար բացակայութեան պատճառով։

 

168.am

 

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։