Հա

Քաղաքական

12/03/2022 - 10:10

«Ադրբեջանն Իրանին մրցակից է համարում ռուսական էներգակիրներին փոխարինելու հարցում՝ Հայաստանը պէտք է լինի Իրանի կողքին». Արամ Շահնազարեան

Ստեղծւած ռուս-ուկրայինական ճգնաժամից յետոյ Արեւմուտքը կարիք ունի այլընտրանքային գազային եւ նաւթային աղբիւրների, եւ Իրանի նաւթն ու գազը կարող են դառնալ այլընտրանքային այս առումով՝ փոխարինելով ռուսական էներգակիրներին՝ Yerkir.am-ի հետ հարցազրոյցում ասաց Իրանի «Ալիք» օրաթերթի կայքի գլխաւոր խմբագիր Արամ Շահնազարեանը։

 

«alikonline.ir» - Ստեղծւած ռուս-ուկրայինական ճգնաժամից յետոյ Արեւմուտքը կարիք ունի այլընտրանքային գազային եւ նաւթային աղբիւրների, եւ Իրանի նաւթն ու գազը կարող են դառնալ այլընտրանքային այս առումով՝ փոխարինելով ռուսական էներգակիրներին՝ Yerkir.am-ի հետ հարցազրոյցում ասաց Իրանի «Ալիք» օրաթերթի կայքի գլխաւոր խմբագիր Արամ Շահնազարեանը։

Այդ այլընտրանքը կարող է դառնալ Իրանի, կարող է դառնալ Ադրբեջանի նաւթը եւ գազը, հէնց պատերազմի նախօրէին նրանք նաեւ բանակցում էին Կատարի հետ, որպէսզի կատարական գազը փոխարինի ռուսականին։

«Ադրբեջանը, միանշանակ, Իրանը դիտարկում է որպէս իր մրցակիցը թէ՛ քաղաքական, թէ՛ Հարաւային Կովկասում ներկայութեան առումով, եւ թէ՛, մանաւանդ, միջազգային էներգետիկ շուկայում դերակատարութեան առումով։ Եւ կարող են, այո՛, Արցախի ու Հայաստանի սահմանին կրակոցները պայմանաւորւած լինել այդ հարցով։ Բայց մի բան պէտք է նկատի ունենալ. Հայաստանով նաւթի եւ գազի փոխադրումը ենթադրում է ենթակառուցւածքների գոյութիւն, որոնք բացակայում են, եւ այդ ենթակառուցւածքները կէս տարում կամ մէկ տարում հնարաւոր չէ կառուցել, բայց ես անձամբ չեմ տեսնում Հայաստանի գործող իշխանութիւնների կողմից քաղաքական կամք՝ գնալու այդ քայլին, որպէսզի Հայաստանը դառնայ այդ առումով գոնէ տարածաշրջանային խաղացող»,- ասաց Արամ Շահնազարեանը։

Եթէ անգամ կրակոցները նրա համար են, որ Ադրբեջանն Արեւմուտքին ցոյց տայ, որ տարածաշրջանում ինքն է որոշում կայունութիւնն ու խաղաղութունը, Արամ Շահնազարեանը վստահ է, որ Հայաստանը պէտք է լինի Իրանի կողքին, քանի որ Ադբեջանն ու Թուրքիան միշտ ձգտել են վերացնել Հայաստանը եւ ոչ մի մոտիւացիա չունեն հաշտւելու, մանաւանդ որ, վերջին պատերազմից յետոյ Հայաստանն արդէն առաջարկելու բան էլ չունի։

«Ցաւօք սրտի, Հայաստանն այս պահին այլեւս ոչինչ չունի առաջադրելու. այս ձախաւեր իշխանութիւնները եւ նրանք, ովքեր վստահեցին այս իշխանութիւններին, չկարողացան հասկանալ այն պարզ իրողութիւնը, որ Արցախն ապահովում էր Հայաստանի թիկունքը, Հայաստանն Արցախով էր ամուր, երբ նրանք դաւաճանաբար յանձնեցին Արցախը՝ Հայաստանը զրկւեց իր թիկունքից, բացւեցին բոլոր դարպասները։ Ադրբեջանը քայլ առ քայլ առաջ է գալիս եւ վերցնում է այն, ինչ ուզում է»,- ասաց նա։

Այս պարագայում կորցնել Իրանի ու Ռուսաստանի աջակցութիւնը՝ ինքնասպանութիւն կը լինի Հայաստանի համար։

«Այսինքն, դա վերջին քայլը կը լինի. կորցնելով Արցախը մենք կրակել ենք մեր ոտքին, հիմա միայն մնում է, որ կրակենք մեր գլխին»,- ասաց Արամ Շահնազարեանը։

Նա նաեւ ուշադրութիւն հրաւիրեց, որ Իրանի ու Ադրբեջանի աշխարհաքաղաքական կշիռները տարածաշրջանում անհամեմատելի տարբեր են. Ադբեջանը նոյն կշիռը չունի, ինչ Իրանը։

Թէեւ ռուսական նաւթն ու գազն իրանականով փոխարինելու համար, Արամ Շահնազարեանի դիտարկմամբ, տարակարծութիւնները շատ մեծ են Իրանի եւ Արեւմուտքի միջեւ. դրանք չեն սահմանափակւում միայն Իրանի միջուկային ծրագրով, կա Իրանի ազդեցութիւնը Մերձաւոր Արեւելքի տարածաշրջանում՝ յատկապէս Իրաքում, Սիրիայում եւ Լիբանանում, կայ Եմէնի պատերազմը, կայ Իրանի դերակատարութիւնը ընդհանրապէս Մերձաւոր Արեւելքում, կայ, մասնաւորապէս, Իրանի հրթիռային ծրագիրը, որը խիստ մտահոգում է Արեւմուտքին, առիւծի բաժինը վերաբերում է Իսրայէլի անվտանգութեանը, կայ նաեւ Իսրայէլի եւ Իրանի հակամարտութիւնը, այնպէս որ խնդիրները շատ են, սակայն ակնյայտ է, որ Արեւմուտքը փորձում է ռուսական նաւթի եւ գազի հնարաւոր բացակայութիւնը կոմպենսացնել իրանական կամ այլ աղբիւրների նաւթով եւ գազով։

Ինչպէս էլ ընթանան Հարաւային Կովկասի գործընթացները, ասում է նա, կայ փաստ, որ դրանք ընդամէնը խմորման փուլում են։ Արամ Շահնազարեանը հաւատացած է, որ հիմնական խաղը կը սկսւի 2025 թ-ին, երբ աւարտւի ռուսական խաղաղապահ մանդատը Հարաւային Կովկասում եւ Արցախի Հանրապետութիւնում, եւ կողմերը հիմա փորձում են պատրաստւել դրան։

Իրանը ռուս-ուկրայինական պատերազմը դիտարկում է իբրեւ Արեւմուտքի եւ ԱՄՆ-ի առաւելապաշտական քաղաքականութեան հետեւանք, որի զոհն է դարձել Ուկրայինան՝ ասաց նա։ Նրանք գիտակցում են, որ եթէ ՆԱՏՕ-ն ամրապնդւեց Ուկրայինայում, յաջորդ քայլը լինելու է Հարաւային Կովկասը, որը բնաւ չի բխում Իրանի աշխարհաքաղաքական անվտանգային շահերից։ Պաշտօնական Իրանն այս պատճառով ուղղակի ու կամ անուղղակի պաշտպանում է ռուսական քաղաքականութիւնը։

«Սակայն մի երեւոյթ կայ, որ Ռուսաստանը տանուլ է տւել քարոզչական պատերազմը. ամբողջ աշխարհում, մանաւանդ սոցցանցերում, հակառուսական քարոզչութիւն է ընթանում։ Իրանում եւս արւեստագէտների, մտաւորականների շրջանում կայ հակառուսական մի ալիք։ Պարզապէս ակնյայտ է, որ այդ ալիքը եկել եւ տանում է նաեւ Իրանի հասարակութիւնը։ Աւելի պարադոքսալ է Իրանի մամուլը. մանաւանդ առաջին օրերին չափազանց հակասական բաներ կային՝ մէկն իր առաջին վերնագիրը դարձնում էր «Ուկրայինացիները մարտնչում են ռուս զաւթիչների դէմ», միւսը խօսում էր ռուսական զօրքի յաջողութեան մասին եւ դատապարտում ԱՄՆ-ի կամ Արեւմոտքի սադրանքը։ Բայց յեղափոխութեան առաջնորդի ելոյթից յետոյ, բնականաբար, դադարեց դա»,- նշեց Արամ Շահնազարեանը։

Իրանական բեռնատարները, Գորիս-Կապան ճանապարհին խոչընդոտների հանդիպելուց յետոյ, հիմա արդէն աւելի մեծ քանակով են ուղղութիւնը փոխել եւ տեղաշարժւում են ոչ թէ Հայաստանով, այլ Ադրբեջանով՝ վկայեց Արամ Շահնազարեանը։ Նա վստահեցրեց, որ Իրանի իշխանութիւնները յստակօրէն տեսնում են, որ Հայաստանի գործող իշխանութիւնները չունեն քաղաքական կոնկրետ գիծ։

«Եթէ գնաք Աստարայի սահմանը՝ կը տեսնեք բեռնատարների երկար այն շարքը, որը կանգնած է՝ անցնելու դէպի Ադրբեջան, ուղեւորւելու դէպի հիւսիս՝ Ռուսաստան, եւ Վրաստանի վրայով դէպի Սեւ ծով եւ այլ տարածքներ»,- վստահեցրեց նա։

Երբ Հայաստանի կողմից շարժ չկայ, երբ չկան ենթակառուցւածքներ, երբ յայտնի չէ, թէ երբ են կառուցւելու, եւ, մանաւանդ, յայտնի չէ, թէ այս իշխանութիւններն ինչ քաղաքականութիւն են վարում, նշեց Արամ Շահնազարեանը, բնականաբար, այդ ռիսկերը հաշւի առնելով՝ Իրանը կը զարգացնի դէպի Ադրբեջան ուղղութիւնը։

 

Աննա Բալեան

 

Յարակից լուրեր

  • Նիկոլ Փաշինեանը հեռացել է Հայաստանից
    Նիկոլ Փաշինեանը հեռացել է Հայաստանից

    Հոգեբանական արտագաղթը միգրացիայի ամենաքայքայիչ տեսակներից է, երբ մարդը՝ ֆիզիկապէս գտնւելով սեփական երկրում, մտովի իրեն համարում է այլ երկրի բնակիչ։ Այդ հոգեվիճակում հիմա ապրում են Հայաստանի տասնեակ, գուցէ հարիւր-հազարաւոր քաղաքացիներ, որոնց մի մասը դեռեւս չի արտագաղթում տեխնիկական անհնարինութեան պատճառով, որոշ հատւածն էլ, այդուհանդերձ, յոյս ունի, որ այս մղձաւանջը կաւարտւի։

  • «Բերձորը յանձնելով՝ թշնամին կը յայտնւի Տեղ գիւղի սահմանին, որտեղ առաջնագիծ չկայ». Իշխան Սաղաթելեան
    «Բերձորը յանձնելով՝ թշնամին կը յայտնւի Տեղ գիւղի սահմանին, որտեղ առաջնագիծ չկայ». Իշխան Սաղաթելեան

    Նոյեմբերի 9-ի եռակողմ յայտարարութեան մէջ յստակեցում չկայ, որ Բերձոր եւ Աղաւնոյ բնակավայրերը պէտք է յանձնւեն Ադրբեջանին, այնտեղ գրւած է, որ երեք տարւայ ընթացքում կողմերի համաձայնութեան դէպքում պէտք է հաստատւի այլընտրանքային երթուղու նախագիծը, սակայն Ադրբեջանը շտապում է, քանի որ վախենում է, որ Հայաստանում իր գործընկերոջը կորցնելուց յետոյ իր հայադաւ ծրագրերը չի կարող աւարտին հասցնել: «Փաստինֆօ»-ի հետ զրոյցում յայտարարեց ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելեանը:

  • Կանադան Հարաւային Կովկասում իր առաջին դեսպանատունը բացում է Հայաստանում
    Կանադան Հարաւային Կովկասում իր առաջին դեսպանատունը բացում է Հայաստանում

    Հայ-կանադական միջպետական յարաբերութիւնների զարգացմանը էապէս նպաստելը մշտապէս եղել է Հայ Դատի Կանադայի յանձնախմբի քաղաքական առաջնահերթութիւններից մէկը։ Այս համատեքստում Հայ Դատի յանձնախմբի կողմից մշտապէս կարեւորւել է Հայաստանի Հանրապետութիւնում Կանադայի դեսպանատան հիմնումը՝ որպէս միջպետական յարաբերութիւնների նոր որակի ցուցիչ եւ հեռանկարային համագործակցութեան երաշխիք։  

  • «Ռեսուրս կայ». «Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»
    «Ռեսուրս կայ». «Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

    Չորս ամիս է, ինչ սկսել ենք «Հայկական օրակարգ» նախագիծը։ Քննարկւել են ներքին եւ արտաքին բազմաթիւ խնդիրներ։ Դրել ենք սկզբունքներ. չենք խուսափում որեւէ բարդ հարցից, յարգում ենք միմեանց տեսակէտները, չենք վիրաւորում եւ չենք փառաբանում որեւէ մէկին։ Քննարկում ենք հարցեր ու փորձում ձեւակերպել լուծումներ։ Այս մասին յայտարարութիւն է տարածել «Այլընտրանքային նախագծեր խումբը»:

  • Ակնարկ. 6-րդ կէտը չէ նախատեսած տարածքներու յանձնում
    Ակնարկ. 6-րդ կէտը չէ նախատեսած տարածքներու յանձնում

    Հայաստանի վարչապետը մամլոյ ասուլիսի ընթացքին պարզ դարձուց, որ Հայաստան-Արցախ կապող Լաչինի միջանցքի փոփոխութեան կը նախապատրաստուին կողմերը: Իր այս հաստատումը հիմնաւորելու համար ան յղում կատարեց 9 նոյեմբերի յայտարարութեան ներառած համապատասխան կէտին` այլընտրանքային երթուղիի կառուցման համաձայնութեան: Ըստ իրեն, նոր կառուցուող երթուղային ճանապարհը պիտի ըլլայ աւելի յուսալի, եւ անիկա նպատակ ունի ամուր կապ, աւելի որակեալ ճանապարհ ապահովելը: 

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։