Հա

Հասարակական

05/08/2014 - 11:20

ԶՐՈՅՑ - Թուրքիան, որի մասնիկն եմ ես, այս ֆիլմին պատրաստ էր

Գերմանիայում բնակւող թուրք ռեժիսոր Ֆաթիհ Աքընը «Ակօս»-ին տւած հարցազրոյցում պատմել է Հայոց Ցեղասպանութեանը նւիրւած իր «The cut» ֆիլմի մասին, որն առաջիկայում ներկայացւելու է Վենետիկի կինոփառատօնին, իսկ վերջերս Համբուրգեան կինոփառատօնի ընթացքում մրցանակի է արժանացել:
Հարցազրոյցը ներկայացնում ենք մասնակի կրճատումներով:

«Ակօս»-ի հարցազրոյցը՝ Հայոց Ցեղասպանութեան մասին ֆիլմի թուրք ռեժիսորի հետ


«tert.am» - Գերմանիայում բնակւող թուրք ռեժիսոր Ֆաթիհ Աքինը «Ակօս»-ին տւած հարցազրոյցում պատմել է Հայոց Ցեղասպանութեանը նւիրւած իր «The cut» ֆիլմի մասին, որն առաջիկայում ներկայացւելու է Վենետիկի կինոփառատօնին, իսկ վերջերս Համբուրգեան կինոփառատօնի ընթացքում մրցանակի է արժանացել:
Հարցազրոյցը ներկայացնում ենք մասնակի կրճատումներով:

 

Հ.- Չորս տարի առաջ ասացիք, որ հայերի մասին շատ քիչ բան գիտէք: Այժմ դա կարծես փոխւել է: 1915-ի եւ հայերի մասին ֆիլմ նկարելու գաղափարը որտեղի՞ց ծնւեց:
Պ.- Իրականում, պլանաւորել էի Հրանտ Դինքի մասին ֆիլմ նկարահանել: Սցենարը պատրաստ էր: Չգիտեմ՝ արդեօք լաւ ֆիլմ կը լինէ՞ր, սակայն ոչ մի թուրք դերասան չհամաձայնեց Հրանտ Դինքի դերը խաղալ, բոլորն էլ սցենարը շատ կոշտ էին համարում:
Այդ պատճառով՝ ստիպւած եղայ սառեցնել այդ նախագիծը: Չէի ուզում, որ որեւէ դերասան տուժի, սակայն Հրանտի մասին պատմող ֆիլմի «թուրքական լինելը» կարեւոր էր, եւ որեւէ ամերիկացի կամ ֆրանսիացի չէր կարող Հրանտի դերը խաղալ: Ուրեմն՝ ժամանակը չէր եկել...
Հրանտի 1915-ի մասին գրածները կախարդող էին: Հրանտի պատճառով՝ շատ էի կարդացել, ուսումնասիրել 1915-ի մասին: Մէկ այլ սցենար էլ կար, որ ուզում էի կեանքի կոչել. Ամերիկա մեկնած անատոլիացի փախստականների մասին պատմութիւն էր: Արդիւնքում՝ երկու սցենարները միացւեցին:


Հ.- Ֆիլմի սցենարը Մարտին Սկորսեզէի ֆիլմերում մասնակցութիւն ունեցած, իրաքահայ սցենարիստ Մարտիկ Մարթինի հետ էք գրել, եւ դա հետաքրքրական է: Ինչպէ՞ս որոշեցիք համագործակցել:
Պ.- Սցենարը գերմաներէն էի գրել: Երբ պարզ դարձաւ, որ այն անգլերէն է նկարահանւելու, գերմաներէնից թարգմանող եւ դրանից աւելին անել կարողացող մէկն էր պէտք: Ինձ ամերիկացի սցենարիստ էր պէտք, որը լաւ գիտէր թէ՛ թեման, թէ՛ դրա լեզուն, թէ՛ աւանդոյթները: Մարտիկ Մարթինին յիշեցի: Սկորսեզէի թիմում էր: Երբ զանգահարեցի նրան, մերժեց, ասաց՝ թոշակառու է, 30 տարի է՝ սցենար չի գրել, սակայն երբ կարդաց «The cut»-ը, սիրահարւեց: Ողջ կեանքում նման ֆիլմի երազանքով է ապրել: Բայց, նշեց, որ սցենարը թարգմանելուց բացի՝ ամերիկայնացւելու կարիք ունի: Այդպէս կերպարներն աւելի կենդանի դարձան, շտկումներ արեց: Նրա հետ աշխատելը շատ առումներով հարստացրեց կեանքս:


140805c02aՀ.- Դերասաններին ինչպէ՞ս ընտրեցիք:
Պ.- Ինչպէս միշտ, այս ֆիլմի համար էլ փորձեցի գտնել ամենալաւ դերասաններին: Հայերի դերերի համար ձգտեցի հայ դերասաններ գտնել, սակայն դրանով չսահմանափակւեցի:
Գլխաւոր հերոսին՝ Նազարէթին մարմնաւորել է Թահար Ռահիմը: Նա ալժիրեան արմատներով ֆրանսիացի է: Երբ տեսայ նրա խաղը, մտածեցի, որ գտել եմ այն, ինչ փնտրում եմ:


Հ.- Նկարահանումները որտե՞ղ են տեղի ունեցել:
Պ.- Ֆիլմի հիմնական մոտիւը հերոսի ճանապարհորդութիւնն է: Ֆիլմի այդ ճանապարհորդութիւնը ես կատարեցի սկզբից մինչեւ վերջ. Թուրքիա, Սիրիա, Լիբանան, Կուբա, Ֆլորիդա, Մինէապոլիս, Դակոտա: Այդ շրջաններում հազարաւոր լուսանկարներ ու նշումներ արեցի: Նկարահանման ճիշտ վայր գտնելը դժւար էր: Ի վերջոյ, որոշեցինք նկարահանել Յորդանանում, Կուբայում, Կանադայում, Մալթայում եւ Գերմանիայում:


Հ.- «Ակօս»-ում երկար ժամանակ քննարկում ենք, որ 1915 թւականի մասին պատմող ֆիլմ չկայ: Սակայն, օրինակ, Հոլոկոստի մասին պատմող շատ մեծ ֆիլմեր կան: Սակայն, ձեզ մօտ Հայոց Ցեղասպանութեան մասին պատմող ֆիլմեր տպաւորւե՞լ են:
Պ.- Ֆիլմը Ցեղասպանութեան մասին նկարահանւած ֆիլմ չեմ համարում: Ցեղասպանութեան մասին ֆիլմն ինչպիսի՞ն է լինում: Արդեօք «ցեղասպանութեան ֆիլմ» ժանր կայ:


Հ.- Այս ֆիլմն անելու ընթացքում Ձեզ համար ի՞նչն էր կարեւոր: Ֆիլմի թրէյլերում Թահար Ռահիմը մի հարցին լուռ հայեացքով է պատասխանում: «Ո՞վ արեց»: Ձեր պատասխանն ի՞նչ է:
Պ.- Երբեմն մտածում եմ, որ ոչ թէ ես ընտրեցի այդ թեման, այլ՝ ինքն ինձ: Որտեղ արգելւած, տաբու դարձած, վտանգաւոր թեմա տեսնեմ, ինձ հետաքրքրում է: Որտեղ արգելք կայ, այնտեղ վախ կայ: Այս ֆիլմը վախի հետեւանքներն է մէջտեղ բերում: Ծեր Թահարի տւած հարցին իմ պատասխանն է՝ «Վախը»:


140805c02bՀ.- Այս ֆիլմը դիտող թուրք հանդիսատեսը 2015 թւականին ընդառաջ իր անցեալի ամենամութ էջին է առերեսւելու: Ֆիլմին հետաքրքրութեամբ սպասողներ էլ կան, վախով սպասողներ էլ: Նրանց ասելու ինչ-որ բան ունէ՞ք:
Պ.- Մայքըլ Ջեքսոնի «Thriller» երգի տեսահոլովակի վերջում մի տեսարան կայ՝ Ջեքսոնի ընկերուհին վախից բղաւում է, Ջեքսոնը նրան ասում է. «Սա ընդամէնը ֆիլմ է»: Ֆիլմից վախեցողներին ես էլ նոյն պատասխանը կը տամ:
Սակայն, վստահ եմ, որ թուրք հասարակութիւնը, որի մի մասնիկն էլ ես եմ, այս ֆիլմին պատրաստ է: Անշուշտ, նման ֆիլմը պէտք է կոշտ լինի, որ դրա լրջութիւնը հասկանանք: Ամէն երեկոյ մեր դիտած լրատւական թողարկումներն աւելի կոշտ են: Դրանից անհանգստացողներ լինելու են: Սակայն, ես ուզում եմ, որ ֆիլմը կառուցողական քննարկման պատճառ դառնայ, 1915-ի վերաբերեալ աւելի շատ բան սովորելու դրդի եւ նման բանի կրկնութիւնը կանխի:


Հ.- Չորս տարի առաջ մեր հարցազրոյցն այսպէս էր աւարտւել. «Իմ գործը միշտ մի բան է նշանակում. որտեղ սահման կայ, քանդենք: Եթէ չքանդւի, կամուրջ կառուցենք: Միշտ նախ մշակոյթը, սպորտը, ապա ժողովուրդն են լուծում խնդիրները, եւ դրան հետեւում է քաղաքականութիւնը»: Այս ֆիլմը պատի դէմ քայլ կամ կամո՞ւրջ է: Այն, ինչ չի կարողանում լուծել քաղաքականութիւնը, կարողանալո՞ւ էք լուծել:
Պ.- Այս ֆիլմն ինչ-որ տեղից այլ տեղ գնալու դրդապատճառով չեմ արել: Քաղաքական նպատակ հետապնդող խմբի անդամ չեմ: Միայն ցանկանում եմ, որ մարդիկ դիտեն ֆիլմս: Յոյս ունեմ, որ այս ֆիլմը Թուրքիայում ցուցադրւի ինչպէս հարկն է՝ մեծ եւ արդիական կինոթատրոններում: Եթէ դա կարողանանք, ուրեմն հասուն, լուսաւոր, գիտակից եւ ժողովրդավար հանրութիւն ենք: Իսկ եթէ ոչ, ուրեմն մեզ դեռ վախը, սատանան են «մատների վրայ խաղացնում»:

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։