Հա

Հասարակական

26/12/2019 - 12:30

Անտեսուած մտահոգութիւն

Թրքալեզու երկիրներու վեհաժողովին, որ տեղի ունեցաւ Պաքուի մէջ հոկտեմբեր 15, 2019-ին, Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ Նախագահները կատարեցին հակահայ թշնամական յայտարարութիւններ: Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը յայտարարեց, որ Զանգեզուրը (Սիւնիքը) պատմականօրէն Ատրպէյճան է եւ անոր փոխանցումը Հայաստանին պատճառ դարձած է թրքական աշխարհի բաժանման: Իր կարգին, Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան յայտարարած է, որ Թուրքիան իր լաւագոյնը պիտի կատարէ ապահովելու Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութիւնը:

ԺԱՆ ԳՈՍԱԳԵԱՆ

 

Թրքալեզու երկիրներու վեհաժողովին, որ տեղի ունեցաւ Պաքուի մէջ հոկտեմբեր 15, 2019-ին, Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ Նախագահները կատարեցին հակահայ թշնամական յայտարարութիւններ: Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը յայտարարեց, որ Զանգեզուրը (Սիւնիքը) պատմականօրէն Ատրպէյճան է եւ անոր փոխանցումը Հայաստանին պատճառ դարձած է թրքական աշխարհի բաժանման: Իր կարգին, Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան յայտարարած է, որ Թուրքիան իր լաւագոյնը պիտի կատարէ ապահովելու Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութիւնը:

Այս զոյգ յայտարարութիւնները յատուկ զգայնութիւն չյառաջացուցին հայութեան մօտ: Հայաստանէն մինչեւ Սփիւռք, համայն հայութիւնը մնաց բազմազբաղ իր ներքին հարցերով: Ամուլսարի գործարկման իրավիճակ, Իսթանպուլեան Համաժողովի ընդունման տեսակէտներու բախում, Բարձրագոյն Ուսումնական Հաստատութիւններէն ներս Հայոց լեզուի պարտադիր կարգավիճակէն դուրս բերէլու բանավէճ, Երեւան քաղաքի աղբահաւաքման մեքենաներու նուիրատութեան ոչ-օրինական գործընթաց, եւ անշուշտ երկրորդ Նախագահի դատավարութիւն, Երրորդ Նախագահի ձերբակալման պահանջք, առաջին նախագահի սխալներու հանդէպ իշխանութեան ցուցաբերած անտեղի ներողամիտ վերաբերմունք:

Այս բոլորը, ինչպէս նաեւ ներքին մեծ ու փոքր այլ հարցեր, յաճախ արhեստական ու շինծու, գերակշռեցին Ալիեւի եւ Էրտողանի յայտարարութիւնները, որոնք միմիայն կը միտին Հայաստանի ու հայութեան գերեզմանի հորատման:

Երբ Ատրպէյճան անդադար կրակոցներու ճամբով պատերազմական իրավիճակ կը ստեղծէ հայ ատրպեճանական ամբողջ սահմանին երկարութեամբ, եւ Թուրքիան իր զօրքերով, արդէն իսկ գրաւման ենթարկած է հիւսիսային Սուրիան, իրաւունք չունինք չկասկածելու, որ թրքական զօրքերը պաշտօնապէս իր զինուրական հակակշիռին տակ պիտի չառնէ Նախիջեւանը եւ զօրակցի Ատրպէյճանին, որ ան գրաւէ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութենէն հսկայական տարածքներ: Չմոռնանք յիշելու, որ Թուրքիան իր յարձակողապաշտ ռազմավարութեամբ գրաւման տակ կը պահէ հիւսիսայի Կիպրոսը 1974-էն սկսեալ եւ յաճախակի կերպով կտրած է Իրաքի սահմանները «դաս» տալու Իրաքի Քիւրտերուն:

Այս իրողութեան դէմ հանդիման հայ պատմբանները, քաղաքագէտները եւ քաղաքական փորձագէտները յաճախակի հանդէս պէտք է գան բացատրելու եւ հաստատելու, որ Նախիջեւանը Հայաստան է, ինչպէս որ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնն ու Հայաստանի Հանրապետութիւնն են: Այս բացատրութիւններով պէտք է հրաւիրենք Ռուսիոյ եւ Իրանի ուշադրութիւնը Նախիջեւանի շատ կարեւոր ռազմաքաղաքական իրվիճակին ուղղութեամբ եւ ահազանգել Թուրքիոյ կողմէ Նախիջեւանի, եւ Ատրպէյճանի կողմէ Զանգեզուրի ուղղութեամբ կատարուող հողային նկրտումներու մասին:

Իրականութեան մէջ, Նախիջեւանի, Զանգեզուրի եւ Արցախի գաւումով Ատրպէյճանն ու Թուրքիան կը միտին միացեալ թրքաքան աշխարհի ճամբով շրջափակել Ռուսիան հարաւէն, իսկ Իրանը հիւսիսէն: Որքանով, որ Նախիջեւանը հայկական հակակշիռի տակ մնալը Հայութեան համար օգտակար է, այդ շատ աւելով օգտակար է Իրանի եւ Ռուսիոյ համար: Տեսնենք, երբ Իրանն ու Ռուսիան դաս առնելով Թուրքիայէն պիտի գիտակցին եւ տէր կանգնին երենց ազգային շահերուն:

Յ.Գ. Քանի մը ամիսներէ ի վեր մտատանջումի մէջ էի, որ Հայաստանին կը սպառնայ օրհասական արտաքին լուրջ վտանգ: Տարբեր առիթներով, որոշեցի բաժնեկից դարձնել ֆէյսպուքի ընկերներս իմ մտահոգութեանց, բայց միշտ ալ հետաձգած եմ զայն, ժամանակը անյարմար գտնելուս պատճառով: Այս անգամ, որոշեցի նոր տարին մուտք չգործած մտահոգութիւնս բարձրաձայնել: Ներողամիտ եղէք եթէ ձեր Նոր Տարուան ուրախ մթնոլորտը խանգարեցի:

Յարակից լուրեր

  • Թուրքագէտի կարծիքով՝ ՌԴ-ն չի հանդուրժի ԼՂ տարածքները սիրիացիներով բնակեցնելու Թուրքիայի քայլերը
    Թուրքագէտի կարծիքով՝ ՌԴ-ն չի հանդուրժի ԼՂ տարածքները սիրիացիներով բնակեցնելու Թուրքիայի քայլերը

    Թուրքիայի կողմից Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի վերահսկողութեան տակ անցած տարածքները սիրիացիներով՝ իրեն հաւատարիմ հասարակութեան շերտով բնակեցնելու մտադրութիւնը միանշանակ չի ընդունւի ոչ Ռուսաստանի, ոչ Իրանի կողմից. Ռուսաստանը կամ այն թոյլ չի տայ ի սկզբանէ, կամ հետագայում կը դիմի հակաահաբեկչական քայլերի:

  • «Հայաստանին մտածող մարդիկ են պէտք». Նայիրի Յոխիկեան
    «Հայաստանին մտածող մարդիկ են պէտք». Նայիրի Յոխիկեան

    Որպէս հեռուստամեկնաբան եւ առաջին հերթին որպէս հայ՝ ես միշտ հանդուրժող կերպով եմ վերաբերւում այլակարծութեանը, քանի որ կարծիքների բախումը կարող է մտածող մարդկանց յանգեցնել որեւէ ճշմարտութեան։

  • Ֆրանսիան Թուրքիայից պահանջել է սիրիացի վարձկաններին դուրս բերել Լեռնային Ղարաբաղից
    Ֆրանսիան Թուրքիայից պահանջել է սիրիացի վարձկաններին դուրս բերել Լեռնային Ղարաբաղից

    Ֆրանսիան Թուրքիայից ակնկալում է տեսնել քաղաքականութեան իրական փոփոխութեան ապացոյցներ, մասնաւորապէս՝ «սիրիացի վարձկանների դուրս բերում» Լեռնային Ղարաբաղից: 

  • Թագաւորը մերկ է
    Թագաւորը մերկ է

    Քրեմլինի նախանձախնդիր ու անհանդուրժող աչքը, ի վերջոյ, կրնայ միայն վասալներ եւ թշնամիներ տեսնել, եւ Ռուսիոյ դրացիները, եթէ չեն ուզեր մէկը դառնալ, պէտք է հաշտուին միւսը ըլլալու: Այս մասին յայտարարած է 1940-ական թուականներու ամերիկեան դիւանագիտութեան տիտաններէն պատմաբան Ճորճ Ֆ. Քենըն, որ ծանօթ է իբրեւ Պաղ պատերազմի շրջանին Խորհրդային Միութեան զսպման (քոնթէյնմընթ) քաղաքականութեան ջատագով:

  • Կապիտուլեացիայից մինչեւ պարենային անվտանգութեան խնդիրներ եւ հացի թանկացում
    Կապիտուլեացիայից մինչեւ պարենային անվտանգութեան խնդիրներ եւ հացի թանկացում

    Նոյեմբերի 10-ին Հայաստանի, Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից ստորագրւած «կապիտուլեացիայի» համաձայնագրից յետոյ ՀՀ-ն կանգնելու է պարենային անվտանգութեան լուրջ խնդրի առջեւ՝ յատկապէս հացահատիկային մշակաբոյսերի հետ կապւած։ Panorama.am-ի հետ զրոյցում նման կարծիք յայտնեց ՀՀ գիւղատնտեսութեան նախկին նախարար Արթուր Խաչատրեանը։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։