Հա

Հասարակական

28/07/2022 - 12:10

Ալպերում սառցադաշտերը ռեկորդային արագութեամբ անհետանում են արտակարգ շոգի պատճառով

Ալպերում սառցադաշտերն իրենց ամենամեծ զանգւածային կորուստների ճանապարհին են գոնէ վերջին 60 տարւայ հաշւառման ընթացքում:

Դիտելով ձմռանը տեղացող ձեան քանակի եւ ամռանը հալւող սառոյցի քանակի տարբերութիւնը, գիտնականները կարող են չափել, թէ որքան է փոքրացել սառցադաշտը կոնկրետ տարում:

«alikonline.ir» - Ալպերում սառցադաշտերն իրենց ամենամեծ զանգւածային կորուստների ճանապարհին են գոնէ վերջին 60 տարւայ հաշւառման ընթացքում, ըստ News.am-ի՝ յայտնում է Reuters-ը։

Դիտելով ձմռանը տեղացող ձեան քանակի եւ ամռանը հալւող սառոյցի քանակի տարբերութիւնը, գիտնականները կարող են չափել, թէ որքան է փոքրացել սառցադաշտը կոնկրետ տարում:

Անցեալ ձմեռւանից յետոյ, երբ համեմատաբար քիչ ձիւն տեղաց, Ալպերը ամռան սկզբին երկու ուժեղ շոգ ալիքներ ապրեց, այդ թւում՝ յուլիսին շւէյցարական Զերմատ լեռնային գիւղում մօտ 30 աստիճան Ցելսիուսի պայմաններում:

Աշխարհի լեռնային սառցադաշտերի մեծ մասը՝ վերջին սառցէ դարաշրջանի մնացորդները, հալւում են կլիմայի փոփոխութեան պատճառով: Բայց եվրոպական Ալպերում գտնւողները յատկապէս խոցելի են, քանի որ դրանք աւելի փոքր են եւ համեմատաբար քիչ սառցէ ծածկ ունեն: Միեւնոյն ժամանակ, Ալպերում ջերմաստիճանը բարձրանում է մօտ 0,3°C-ով մէկ տասնամեակի ընթացքում՝ մօտաւորապէս երկու անգամ աւելի արագ, քան համաշխարհային միջինը:

Եթէ ջերմոցային գազերի արտանետումները շարունակեն աճել, ապա սպասւում է, որ Ալպերի սառցադաշտերը մինչեւ 2100 թւականը կը կորցնեն իրենց ներկայիս զանգւածի աւելի քան 80 տոկոսը:

Այս տարի ստեղծւած ծանր իրավիճակը մտավախութիւն է առաջացնում, որ Ալպերի սառցադաշտերը կարող են սպասւածից շուտ անհետանալ։ Ըստ Շւէյցարիայի սառցադաշտերի մոնիտորինգի կազմակերպութեան ղեկավար Մատիաս Հուսի՝ դա կարող է տեղի ունենալ, եթէ 2022-ի նման աւելի շատ տարիներ լինեն:

Reuters-ը զրուցել է Աւստրիայի, Ֆրանսիայի եւ Իտալիայի սառցադաշտաբանների հետ, ովքեր հաստատել են, որ այնտեղ սառցադաշտերը ռեկորդային կորուստների ճանապարհին են: Աւստրիայում «սառցադաշտերը զերծ են ձիւնից մինչեւ գագաթը» - ասում է Աւստրիայի գիտութիւնների ակադեմիայի սառցադաշտագէտ Անդրեա Ֆիշէրը։

Սակայն Իտալիայի հիւսիս-արեւմուտքում գտնւող Grand Étre սառցադաշտում անցած ձմռանը կուտակւել է ընդամէնը 1,3 մետր ձիւն, ինչը 2 մետրով պակաս է 20 տարւայ միջին տարեկանից:

Տւեալները, որոնք ներկայացւել են բացառապէս Reuters-ին, ցոյց են տալիս, որ Morterach-ն այժմ կորցնում է օրական մօտ 5 սանտիմետր եւ արդէն սովորականից աւելի վատ վիճակում է, քան սովորաբար լինում է միջին ամառւայ վերջում։

Մօտակայ Սիլւրետա սառցադաշտը կորցրել է մօտ 1 մետր աւելի, քան 1947 թւականի նոյն ժամանակահատւածում, ինչը նրա տւեալների բազայում 1915 թւականից ի վեր ամենավատ տարին է:

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։