Կեանքը՝ ինչպէս «Սեւ հայելիում». պէ՞տք է վախենալ ռոբոտների յեղափոխութիւնից
![](/wp-content/uploads/2024/07/2853-780x470.jpg)
ՍԻՐԱՐՓԻ ԱՂԱԲԱԲԵԱՆ
«Սեւ հայելի» (Black Mirror) սերիալը ֆանտաստիկ եւ թրիլլեր ժանրերի միաձուլումն է, որը յաճախ պատկերում է ապագայի տեխնոլոգիական զարգացումները եւ դրանց հնարաւոր բացասական ազդեցութիւնները մարդկային կեանքի վրայ։ Շատերը վստահ են, որ մօտ ապագայում մեր կեանքը ամբողջովին կը նմանւի այս սերիալին: Եթէ մեր կեանքը նմանւի «Սեւ հայելի» սերիալին, ապա հնարաւոր են հետեւեալ հիմնական առանձնայատկութիւնները.
1. Տեխնոլոգիաների գերակշռում: Կեանքի գրեթէ բոլոր ոլորտներում կը տեղադրւեն առաջադէմ տեխնոլոգիաներ՝ սկսած վիրտուալ իրականութիւնից՝ մինչեւ արհեստական բանականութիւն:
2. Մասնաւորութեան բացակայութիւն: Մեր անձնական կեանքը յաճախ վերահսկւելու եւ մոնիտորինգի է ենթարկւելու՝ շնորհիւ տարբեր սարքաւորումների եւ յաւելւածների:
3. Սոցիալական վերահսկում: Կը բարձրանայ սոցիալական մեդիայի ազդեցութիւնը մեր վարքագծի եւ որոշումների վրայ, հնարաւոր է նոյնիսկ սոցիալական վարկանիշների համակարգի ներդրումը:
4. Անմարդկային փորձարկումներ: Յանուն տեխնոլոգիական զարգացումների՝ հնարաւոր են շատ անմարդկային փորձարկումներ ու էքսպերիմենտներ: Հիմա փորձարկումները յաճախ արւում են կենդանիների վրայ, ապագայում դրանք կարող են արւել մարդկանց վրայ:
5. Բնականութիւն կորուստ: Յանուն տեխնոլոգիաների՝ բնական եւ մարդկային արժէքները կարող են կորչել:
Այսպիսի ապագան յաճախ զգուշացում է հանդիսանում մեր ժամանակի տեխնոլոգիական առաջընթացների ռիսկերի վերաբերեալ:
Տեխնոլոգիաներն ապագայում կը փոխեն մեր կեանքը բազմապիսի ձեւերով, ընդլայնելով մեր հնարաւորութիւնները եւ փոփոխելով մեր առօրեան: Ահա մի քանի հիմնական ուղղութիւններ, որոնցում տեխնոլոգիաները կարող են ազդեցութիւն ունենալ.
1. Արհեստական բանականութիւն (ԱԲ):
– Աւտոմատացում: Աւտոմատացման մակարդակը կը բարձրանայ աշխատատեղերը կը փոխւեն, եւ շատ աշխատանքներ կը կատարւեն ռոբոտների եւ ԱԲ-ի միջոցով:
– Անձնական օգնականներ: ԱԲ-ը կօգնի մեր ամենօրեայ կեանքին՝ առաջարկելով անձնական օգնականներ, որոնք կը կառավարեն մեր ժամանակը, ֆինանսները եւ առողջութիւնը:
2. Առողջապահութիւն:
– Անհատականացւած բժշկութիւն: Տւեալների վերլուծութիւնը եւ գենոմային տեխնոլոգիաները հնարաւորութիւն կը տան անհատականացւած բուժման եւ կանխարգելիչ միջոցառումների:
– Հեռաբժշկութիւն: Հեռաբժշկութեան զարգացումն աւելի մատչելի կը դարձնի բժշկական ծառայութիւնները՝ անկախ աշխարհագրական վայրից:
3. Վիրտուալ եւ լրացւած իրականութիւն (VR եւ AR):
– Կրթութիւն: Կրթական գործընթացները կը դառնան աւելի ինտերակտիւ եւ մատչելի, ինչը թոյլ կը տայ ուսանողներին սովորել տարբեր միջավայրերում եւ իրականացնել վիրտուալ փորձեր:
– Ժամանց: VR եւ AR տեխնոլոգիաները կը փոխեն խաղերը, ֆիլմերը եւ համերգները՝ դարձնելով դրանք աւելի ներգրաւող եւ ինտերակտիւ:
4. Տրանսպորտ:
– Ինքնավար մեքենաներ:
Ինքնավար մեքենաները կը կրճատեն աւտովթարների թիւը եւ կը բարձրացնեն տրանսպորտային համակարգերի արդիւնաւէտութիւնը:
– Հիպերլուպ եւ էլեկտրական տրանսպորտ: Աւելի արագ եւ էկոլոգիական տրանսպորտային համակարգերը կը փոխեն ճանապարհորդութիւնների ձեւերը:
5. Կապ եւ տեղեկատւութիւն:
– 5G եւ աւելի արագ ցանցեր: Արագ ինտերնետային կապերը կօգնեն աւելի լաւ կապի ապահովման, ինչը թոյլ կը տայ հեռակառավարման, հեռավար աշխատանքի եւ հեռավար ուսուցման զարգացմանը:
– Ինտերնետային անվտանգութեան բարելաւում: Արդիացւելու են կիբեռանվտանգութեան միջոցները՝ կանխելու տւեալների գողութիւնը եւ կիբեռյարձակումները:
6. Անձնական կեանք:
– Խելացի տներ: Տներում տեղադրւող խելացի սարքերն ու համակարգերը կը հեշտացնեն կենցաղային գործերը, ինչպէս, օրինակ՝ լուսաւորութեան, ջերմութեան եւ անվտանգութեան աւտոմատացւած կառավարումը:
– Սոցիալական մեդիա: Սոցիալական մեդիայի ազդեցութիւնն աւելի մեծ կը լինի մեր փոխյարաբերութիւնների եւ հաղորդակցութեան վրայ:
Այս ամէնը, սակայն, նաեւ կարող է ունենալ որոշ մարտահրաւէրներ եւ ռիսկեր, ինչպիսիք են տւեալների գաղտնիութեան խնդիրները, աշխատատեղերի կրճատումը եւ էթիկական հարցեր, որոնք կարիքն ունեն կարգաւորման եւ վերահսկման:
Հարց է առաջանում` հնարաւո՞ր է ֆիլմերից մեզ յայտնի ռոբոտների յեղափոխութիւնը:
Այո, ապագայում հնարաւոր է ռոբոտների յեղափոխութիւնը, ինչը կարող է բերել հիմնովին փոփոխութիւնների կեանքի տարբեր ոլորտներում: Ահա թէ ինչպէս կարող են ռոբոտներն ազդել մեր ապագայի վրայ.
1. Արդիւնաբերութիւն եւ արտադրութիւն:
– Աւտոմատացում: Ռոբոտները կարող են կատարել ֆիզիկապէս ծանր եւ վտանգաւոր աշխատանքներ՝ բարձրացնելով արտադրութեան արդիւնաւէտութիւնը եւ նւազեցնելով աշխատողների վնասւածքների թիւը:
– Խելացի գործարաններ: Աւտոմատացւած եւ ռոբոտացւած արտադրական գծերը կօգնեն բարձրացնել արտադրանքի որակը եւ նւազեցնել արտադրական ժամանակը:
2. Առողջապահութիւն:
– Վիրաբուժական ռոբոտներ: Ռոբոտները կօգնեն վիրաբոյժներին կատարել բարդ վիրահատութիւններ աւելի ճշգրիտ եւ անվտանգ:
– Հոգատարութեան ռոբոտներ: Ռոբոտները կարող են օգնել տարեցներին եւ հաշմանդամութիւն ունեցողներին, տրամադրելով հոգատարութիւն եւ աջակցութիւն առօրեայ կեանքում:
3. Տրանսպորտ:
– Ինքնավար տրանսպորտային միջոցներ: Ռոբոտացւած աւտոմեքենաները, անօդաչու թռչող սարքերը եւ նաւերը կը փոխեն մարդկանց եւ բեռների փոխադրման եղանակները՝ բարձրացնելով անվտանգութեան եւ արդիւնաւէտութեան մակարդակը:
– Տրանսպորտային համակարգերի կառավարում: Ռոբոտները կարող են օգնել տրանսպորտային համակարգերի կառավարման եւ երթեւեկութեան հսկման մէջ:
4. Սպասարկման ոլորտ:
– Ռոբոտացւած սպասարկողներ: Ռոբոտները կարող են աշխատել ռեստորաններում, հիւրանոցներում եւ խանութներում՝ բարձրացնելով սպասարկման արագութիւնն ու որակը:
– Անձնական օգնականներ: Ռոբոտները կարող են օգնել տնային գործերում, ինչպէս նաեւ ապահովել զւարճութիւն եւ հաղորդակցութիւն:
5. Կրթութիւն:
– Ուսուցանող ռոբոտներ: Ռոբոտները կարող են օգտագործւել որպէս ուսուցիչներ կամ ուսուցանող գործիքներ՝ ապահովելով անհատական մօտեցում ուսուցանման գործընթացում:
– Լաբորատոր ռոբոտներ: Ռոբոտները կարող են իրականացնել լաբորատոր փորձեր եւ ուսումնասիրութիւններ՝ թոյլ տալով ուսանողներին սովորել աւելի ինտերակտիւ եւ անվտանգ միջավայրում:
6. Տնային տնտեսութիւն:
– Խելացի տնային ռոբոտներ: Տնային ռոբոտները կարող են կատարել տարբեր տնային գործեր, ինչպէս, օրինակ՝ մաքրում, եփում եւ այլ գործողութիւններ, հեշտացնելով մարդկանց առօրեայ կեանքը:
Ռոբոտների յեղափոխութիւնը, չնայած իր բազմաթիւ առաւելութիւններին, առաջացնում է նաեւ որոշակի վախեր եւ մտահոգութիւններ: Ահա մի քանի պատճառ, թէ ինչու մարդիկ կարող են վախենալ ռոբոտների յեղափոխութիւնից, եւ ինչպէս դրանք կարող են վնաս հասցնել.
1. Աշխատանքի կորուստ:
– Աւտոմատացում: Ռոբոտները կարող են փոխարինել բազմաթիւ աշխատանքներ, որոնք այժմ կատարւում են մարդկանց կողմից, ինչը կարող է յանգեցնել զանգւածային գործազրկութեան:
– Անհաւասարութիւն: Աւելի քիչ որակաւորւած աշխատողները կարող են առաւելապէս տուժել, քանի որ ռոբոտները կարող են փոխարինել նրանց աշխատանքում:
2. Անվտանգութեան եւ հսկողութեան խնդիրներ:
– Հաքերութիւն: Ռոբոտները կարող են դառնալ հաքերների թիրախ, ինչը կարող է առաջացնել անվտանգային խնդիրներ:
– Հսկողութեան կորուստ: Եթէ ռոբոտները դառնան չափազանց անկախ կամ վերահսկողութիւնից դուրս, հնարաւոր է՝ առաջանան վտանգաւոր իրավիճակներ:
3. Էթիկական եւ իրաւական հարցեր:
– Պատասխանատւութիւն: Բարդ կը լինի սահմանել, թէ ով է պատասխանատու, երբ ռոբոտները սխալ են գործում կամ վնասում են մարդկանց:
– Էթիկական խնդիրներ: Ռոբոտների օգտագործման հետ կապւած կարող են առաջանալ էթիկական հարցեր, ինչպէս, օրինակ՝ արդեօք ճի՞շտ է, որ ռոբոտները կատարեն որոշակի գործեր, որոնք ունեն էմոցիոնալ կամ բարոյական ազդեցութիւն:
4. Մարդկային փոխյարաբերութիւնների փոփոխութիւն:
– Կոնտակտի պակաս: Ռոբոտների աւելացումը կարող է նւազեցնել մարդկային փոխյարաբերութիւնները եւ շփումը, ինչը կարող է ազդել մարդկանց սոցիալական հմտութիւնների եւ բարեկեցութեան վրայ:
– Հոգեբանական ազդեցութիւն: Ռոբոտների հետ կապւած աշխատանքի եւ առօրեայ կեանքի փոփոխութիւնները կարող են ազդել մարդկանց հոգեբանական վիճակի վրայ:
5. Տեխնոլոգիական կախւածութիւն:
– Խոցելիութիւն: Մարդկանց կախւածութիւնը ռոբոտներից եւ տեխնոլոգիաներից կարող է ստեղծել խոցելիութիւն՝ տեխնոլոգիական անսարքութիւնների կամ յարձակումների դէպքում:
– Ինքնուրոյնութեան կորուստ: Մարդիկ կարող են կորցնել որոշակի հմտութիւններ եւ ինքնուրոյնութիւն, եթէ ռոբոտները կատարեն նրանց գործերը:
Այս բոլոր խնդիրները պէտք է լուծւեն՝ ռոբոտների յեղափոխութիւնը դարձնելու համար անվտանգ եւ արդար հասարակութեան համար: Անհրաժեշտ է մշակել համապատասխան քաղաքականութիւններ, օրէնքներ եւ անվտանգութեան միջոցառումներ՝ ապահովելու համար, որ ռոբոտները կը ծառայեն մարդկանց բարօրութեան եւ առաջընթացի համար:
168.am