Արցախի ի նպաստ հաւաք, լուռ երթ եւ մոմավառութիւն՝ Գլենդէլում

Նոյեմբերի 8-ի երեկոյեան, հայ համայնքի անդամները հաւաքւեցին Գլենդէլում՝ մասնակցելու «Միասնաբար՝ Արցախի համար» հաւաքին, լուռ երթին եւ մոմավառութեանը՝ վերահաստատելով իրենց յանձնառութիւնը Ադրբեջանում պահւող հայ բանտարկեալների ազատ արձակման, Արցախի բռնի տեղահանւած ժողովրդի վերադարձի իրաւունքի եւ Արցախի հայկական ինքնութեան ու ժառանգութեան պաշտպանութեան հարցերում։

Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Հայ Երիտասարդաց Դաշնակցութեան (ՀԵԴ) Արեւմտեան Ամերիկայի շրջանի վարչութեան կողմից կազմակերպւած հաւաքը տեղի ունեցաւ 2020 թւականի նոյեմբերի 9-ի զինադադարի եռակողմ համաձայնագրի 6-րդ տարելիցի նախօրէին։ Ադրբեջանական հետագայ շրջափակումը եւ 2023 թւականի սեպտեմբերին իրականացւած ռազմական յարձակումը յանգեցրին Արցախի հայաթափմանը։

Հաւաքը սկսւեց երեկոյեան ժամը 5:00-ին՝ Արցախի եւ Բրոդւէյ փողոցների խաչմերուկում, որտեղ մասնակիցները հաւաքւեցին՝ լսելու հայ համայնքային, քաղաքական եւ հոգեւոր ներկայացուցիչների ելոյթները, ապա լուռ երթով շարժւեցին դէպի Ս. Աստւածածին եկեղեցի՝ մոմավառութեան համար։

Արցախի պատմական Դադիվանքի նախկին հոգեւոր հովիւ Յովհաննէս քահանայ Յովհաննիսեանը աղօթքով բացեց հաւաքը։ Ներկայումս Հայաստանի Եռաբլուր զինւորական պանթէոնում ծառայող Տէր Յովհաննէսը իր հետ բերել էր Դադիվանքի Սուրբ Խաչը, որը Արցախի հայ քրիստոնէական ժառանգութեան եւ տեղահանւած ժողովրդի ու նրա պապենական հայրենիքի միջեւ անխզելի հոգեւոր կապի խորհրդանիշն է։

Սաթիկ Սէրայտարեանը ՀԵԴ-ի անունից արտասանեց բացման եւ փակման խօսքերը՝ ընդգծելով հայ երիտասարդութեան պատասխանատւութիւնը՝ շարունակելու պայքարը Արցախի համար եւ ապահովելու, որ նրա ժողովրդի ճակատագիրը չմատնւի անտեսման։

ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կենտրոնական կոմիտէի անունից Վիգէն Սոսիկեանը հանդէս եկաւ խիստ քննադատական ելոյթով՝ դատապարտելով Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի կառավարութեանը՝ Արցախի եւ նրա ժողովրդի հանդէպ ունեցած պատասխանատւութիւնից հրաժարւելու համար։ Նրա խօսքն ընդգծեց այն համոզմունքը, որ Արցախի համար հայ ազգային պայքարը չի կարող ստորադասւել որեւէ իշխանութեան քաղաքական առաջնահերթութիւններից։

Լոս Անջելէսի Արցախի պահպանման յանձնախմբի ներկայացուցիչ Ալեոշա Պետրոսեանը նոյնպէս ելոյթ ունեցաւ՝ փոխանցելով տեղահանւած արցախահայութեան ձայնը եւ արդարութեան, ճանաչման ու իրաւունքների վերականգնման համար նրանց անդուլ պայքարը։

Գլենդէլի քաղաքապետ Արտաշէս (Արտի) Քասախեանը իր զօրակցութիւնը յայտնեց Արցախի ժողովրդին։ Նրա խօսքը վերահաստատեց Սփիւռքի հայ համայնքների, յատկապէս Հայաստանից դուրս ամենամեծ հայաբնակ քաղաքներից մէկի՝ Գլենդէլի հայութեան հետեւողական պահանջատիրութեան կարեւորութիւնը։

Մովսէս քահանայ Շաննագեանը խօսք ասաց Ս. Աստւածածին եկեղեցու անունից՝ Հայ եկեղեցու ձայնը միացնելով զօրակցութեան եւ ազգային պատասխանատւութեան պատգամին։

Հաւաքից յետոյ մասնակիցները լուռ երթով շարժւեցին դէպի Ս. Աստւածածին եկեղեցի, որտեղ երեկոն աւարտւեց մոմավառութեամբ եւ աղօթքով՝ Ադրբեջանի կողմից պահւող հայ բանտարկեալների, Արցախի տեղահանւած ընտանիքների եւ հայրենիքի պաշտպանութեան համար իրենց կեանքը զոհաբերած նահատակների համար։

Եկեղեցու բակում Տէր Յովհաննէսը արտասանեց ազդեցիկ փակման խօսք՝ հաստատելով, որ նրանք, ովքեր չեն հաւատում եւ չեն պաշտպանում Արցախի հայ ժողովրդի իրաւունքները, չեն կարող իրենց հայ կոչել։ Նրա պատգամն ընդգծեց, որ Արցախի պաշտպանութիւնը պարզապէս քաղաքական դիրքորոշում չէ, այլ հիմնարար ազգային եւ բարոյական պատասխանատւութիւն։

Դադիվանքի Սուրբ Խաչի ներկայութիւնը յատուկ իմաստ հաղորդեց մոմավառութեանը՝ Գլենդէլի մասնակիցներին կապելով Արցախի ամենանւիրական հայկական սրբավայրերից մէկի հետ, որն այժմ անհասանելի է հայ հաւատացեալներին։

Հաւաքից առաջ՝ նոյեմբերի 5-ին, ՀԵԴ-ի եւ ՀՅԴ «Շանթ» Ուսանողական միութեան կողմից նամակ էր ուղարկւել Ադրբեջանի գլխաւոր հիւպատոսին։ Նամակով պահանջւում էր ադրբեջանական կալանքի տակ գտնւող բոլոր հայ պատանդների եւ ձերբակալւածների անյապաղ ազատ արձակումը, անկախ այցելութիւնների ապահովումը եւ միջազգային իրաւունքին համապատասխան վերաբերմունքի երաշխիքները։

Յղում կատարելով 2020 թւականի նոյեմբերի 9-ի զինադադարի համաձայնագրի 8-րդ կէտին, որը նախատեսում է ռազմագերիների, պատանդների եւ այլ ձերբակալւած անձանց փոխանակում, կազմակերպութիւնները նաեւ իրենց բողոքն էին յայտնում այն առնչութեամբ, որ համաձայնագրի ստորագրումից վեց տարի անց Ադրբեջանը շարունակում է գերութեան մէջ պահել հայ գերիներին։

Կիրակի օրւայ հաւաքը փաստեց Սփիւռքի անսասան վճռականութիւնը՝ Արցախը պահպանելու ազգային օրակարգի առաջնահերթութիւնների շարքում՝ անկախ Հայաստանի կամ տարածաշրջանի քաղաքական փոփոխւող հանգամանքներից։ Արցախի, նրա ժողովրդի եւ նրանց հիմնարար իրաւունքների համար պայքարը շարունակւում է։