ԵՐԵՔ ՆՒԷՐՆԵՐԻ ՍՊԱՍՈՒՄՈՎ

Յոյսի ու լոյսի հետ անմիջական առնչութիւն ունեցող, եւ բարիով յաղթելու արդիւն­քով օծուն պահերի ակնկալիքով ենք սպասում Ամանորին:

Մանկահա­սակ երեխաների յուսալից սպասողականութիւնը նւէրների, առհասարակ նիւթեղէն բնոյթով է ներկայանում: Մինչ հասուն ու գիտակից մարդկանց սպասումը, անպայման շօշափելի նիւթեղէ­նը, կամ գու­մար­ներով չափւող նւէրը չէ, այլ այն՝ ինչ որ պակասում է ն­րանց անհատական կեանքից:

Ազգասէր, եկեղեցասէր ու հայրենասէր մեր հայոր­դիների այս տարւայ ամանորի նւէրը, դեռեւս ծածկւած է մնում Պանդորայի արկղում: Յունական դիցաբանութ­իւնից ժառանգւած առաջին կինը՝ Պանդորան, Զեւսից է ստանում կնքւած մի արկղ, եւ կանացի հետաքրքրութիւնից մղւած բացում այն, այդպիսով աշխարհ արձա­կելով բոլոր տեսակի չարիքները, տառապանքները եւ հիւանդութիւնները: Յատակում մնում է միայն յոյսը, մարդու համար անկանխատեսելի հետեւանքների խորհրդանիշը…:

Պարզ է ուրեմն, որ Պանդորայի արկղը բացւել է արդէն, յատկապէս նե­րազ­գային մեր կեանքում, որտեղից դուրս են եկել չարիքներն ու ազգադաւ եւ եկե­ղեցադաւ շարժումները: Երանի՜ այդ անցեալ օրերին, որովհետեւ մեր հայրենիքի վերան­կա­խութիւ­նից յետոյ, Պանդորայի մեր ազգային արկղը դեռ չէր բացւել…: Բայց այսօր, երբ արդէն գրեթէ դատարկւել է այն, յոյսի վերջին նշոյլին ենք մնացել, սպա­սողա­կան մեծ ակնկա­լիք­ներով:

Յաճախ հանդիպել ենք այնպիսի մարդկանց, որոնք հսկայ մի սնտուկ նւէրի թղթով պատած, նւիրաբերում են իրենց ամենասիրած անձին, դրա մէջ տեղադրելով թանկարժէք նւէրի մանր մի տուփ…: Ոսկեայ, ու ադամանդակուռ մի մատանի, զմրուխտեայ մի մանեակ պարունակող փոքր տուփ, եւ կամ այլ թանկարժէք հան­քային մի քար, տեղադրում են փոքր տուփի մէջ, իսկ տուփը տեղադրում՝ հսկայ սնտուկի յատակում:

Տարիներ առաջ, երբ այլ երկրում հոգեւոր ծառայութեան էի կանչւած, գրաւոր արտայայտւել եմ այն երեխու մասին, որը մի դատարկ տուփ նւէրի թղթով սի­րուն փաթաթում է, եւ իր հօրը սենեակում, նրա բացակայութեան տեղադրում, ու ապա քնում: Առաւօտ­եան, երբ հօրը մօտենում է եւ հարցնում, թէ տեսե՞լ էր նւէրը, հայրը ասում է, թէ բացել ու իմացել էր, որ այն դատարկ մի տուփ է, նւէրի թղթով փաթաթւած: Երեխան լա­ցելով ասում է, թէ ինչո՞ւ չի տե­սել այն հարիւրաւոր համբոյրները, որոնք դրոշմել էր այնտեղ, իր մանկական շրթներով…: Հայրը գրկախառնւում է երեխուն, ու բազմա­թիւ համբոյր­ներով իր շնորհակալութ­իւնն է յայտ­նում, չկարողանալով զսպել իր ար­­ցունքները…:

Տուփի դատարկ լինելը մեծապէս տարբերւում է այն սպասումներից, որոնք շօշափելի նիւթերով են ընկալւում այս կեանքում: Մարդկութեան մեծամասնութ­իւ­նը, Յիսուսի ծննդեան առիթով մոգերի միջոցով Նրան ընծայւած ոսկին, կնդրուկը եւ զմուռսը քննութեան է ենթարկում, առանց հասկանալու դրանց երկնային շնորհ­ներ՝ հաւատք, յոյս եւ սէր լինելը, եւ ո՛չ թէ երկրաւոր հարստութիւն: Ահաւասիկ երեք նւէրներ, որոնց կարիք ունի համայն մարդկութիւնը, ու մեր ազգը՝ յատկապէս:

Մարդկանց միջեւ փոխադարձ հասկացութիւնը, անսահման սէրը եւ նւիրեալ եղբայրութիւնը իբրեւ անհրաժեշտ նւէր­ներ, պակասում են այս կեանքի հար­թա­կում: Բարոյապէս այնքա՜ն է աղքատացել մեր ժողովուրդը, որ մուրացիկի ձեռ­նա­փայտով իսկ իրարու հարւածելու միջոցին է դիմում, ազգային ու հայրենական ապա­գայ անորոշութիւնը բոլորովին անտեսելով…: Բոլորի անմիջական հետաքրքրութիւնը ուղղւում է նիւթականի վրայ, ո՛չ թէ անպայման արդար ջանքով ու աշխատանքով շահելու այն, այլ կողոպտելով իր նմանի գրպանից: Անվերջ հա­ւաքելու, եւ մինչեւ կեանքի վերջին օրը, մահ­ւան անդունդի բերանին կանգնելու ատակ մարդը, իր հետ նիւթական հարստութիւն տանելու որոշմանը կառչած է մնում:

Կեանքում ուրիշներին տիրելու ցանկութիւնը, քաղաքական բարձր պաշտօններ ունեցողներից սկսեալ մինչեւ ամենախեղճ դիրք ունեցողները, ուրիշներին ենթարկելու մեծամտութեամբ են անցկացնում ժամանակը, եւ ո՛չ թէ այլոց կեանքը բարեկարգելու նւիրեալ ծառայութեան յատկացնելով այն: Ոխն ու ատելութիւնը իբրեւ ժառանգ փոխանցւե­լով սերնդից սե­րունդ, աւելի են տարածում դժբախտութիւնը մարդկային ա­ռօր­եայ կեանքում:

Հայաստանի վերանկախացման առաջին տարիներին, երբ նախկին Սովետական Միութեան ճնշումից նոր էին դուրս եկել մեր ժողովրդի զաւակները, արդարօրէն անկախութեան հասած լինելու գոհունակ սրտով եւ երախտագիտութեամբ, մեծ յար­գանք ցուցաբերեցին Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն, որը դարեր շարունակ պահ­պանել էր հայի ինքնութիւնը, լուսաւորչահաստատ Ս. Էջ­մի­ածնի դարաւոր արմատների վրայ հիմնւած:

 Համայն աշխարհի առջեւ, իր հայրենի պետութեան լեզւով կրած ամօթալի խծբծանքներից խարանւող մեր սուրբ եկեղեցին, ցաւ ի սիրտ, խայտառակւում է, որի աւելի քան 1700 տարւայ պատմու­թեամբ դեռեւս հպարտանում ենք օտար եկեղեցիների դիմաց: Ի՜նչ ամօթ աշխարհի առաջին քրիստոնեայ երկրի ժողովրդին, որի եկեղեցին, իր պետութեան անդուլ ջանքերով ոչ միայն պա­խարակւում է, այլեւ իր Սրբութիւն Սրբոցի Միաբանութիւնը պառակտւում է, կեր հանդիսանալով ա­րիւ­նարբու թշնա­­մու նորագոյն ախորժակին:

Ո՞վ է հետաքրքրւում ներկայ ազգային անբաղձալի օրերին լուծում բերելու խնդրով, կամ ո՞վ է նկատի առնում Ամանորի ու Սուրբծննդեան տօնական օրերի ընթացքին ազգային մեր հաւաքական կեանքում արդիւնաբեր բարու սուրբ գործը: Սեփական փառքը, Աստծու հետ մրցակցութեան առաջնորդող մի տխուր ձգտում է, որտեղից յետ դարձող մարդկանց քիչ է հանդիպել պատմութիւնը…:

Մարդկային կեանքի իւրաքանչիւր գիտակցական պահին ծնւում է յոյսի նոր ակնկալիք, որը բոլորին մղում է դէպի լաւն ու բարին առաջնորդւելու, եւ համերաշխութեամբ ապրե­լու այս կեանքը: Բայց առաջնահերթութիւնը տրւո՞ւմ է բարուն, թէ՞ անձնասիրութեամբ է խաթարւում աստւածապարգեւ կեանքը: Ինքնասիրութիւնը առաջին արգելքն է մարդկային փոխյարաբերութիւնները խաղաղ պայ­մաններում իրականացնելու, որը նաեւ փչացնում է հաւասարակշռւած կեանքի երեք նւէրները՝

– Ազգասիրութիւն,

– Եկեղեցասիրութիւն,

– եւ Հայրենասիրութիւն:

Սոյն երեք նւէրների սպասումով է լցւել մեր սիրտն ու հոգին, անհատական եւ հաւաքական մեր կեանքում: Աստծու օրհնութեամբ բացւող նոր՝ 2026 տարւայ համար այլ նւէր չենք ակնկալում, բայց միայն մեր ազգասիրութեան, եկեղեցասիրութեան եւ հայրենասիրութեան երկնապարգեւ շնորհքը:

ՇՆՈՐՀԱՒՈՐ ՆՈՐ ՏԱՐԻ ԵՒ ԲԱՐԻ ԿԱՂԱՆԴ

Աղօթաձայն օրհնութեամբ՝

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐՔ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ

ԱՌԱՋՆՈՐԴ ԱՏՐՊԱՏԱԿԱՆԻ ՀԱՅՈՑ ԹԵՄԻ

Նոր տարի՝ 2026,

Ազգային Առաջնորդարան, Թաւրիզ