Վարդան Օսկանեան. «Փաշինեանը խոստովանում է, որ կայ վտանգ, որ Հայաստանը կարող է գոյութիւն չունենալ»

Չգիտեմ, այն անհաւանական արտայայտութիւնը, որ օրերս հնչեց Նիկոլ Փաշինեանի բերանից միայն ի՞մ ականջն է ծակել։ Փաշինեանն ասում է. «Աշխարհի թիւ մէկ գերտէրութիւնն ասում է՝ Հայաստանը 99 տարի որպէս ինքնիշխան, անկախ պետութիւն գոյութիւն է ունենալու»։ Ինչ ասեմ։ Նախ՝ նման «երաշխիք» իրեն ոչ ոք չի տւել։ Դա իր երեւակայութեան արգասիքն է, գրել է ԱԳ նախկին նախարար Վարդան Օսկանեանը։

Բայց անկախ նրանից Փաշինեանը ինչ է հասկացել, այս յայտարարութիւնը ապացոյցն է Հայաստանի ցաւալի ու խղճուկ կագավիճակի, որին մեզ հասցրել է այս իշխանութիւնը։ Այս յայտարարութիւնը նաեւ մատնում է օր ու գիշեր խաղաղութեան ու ինքնիշխանութեան մասին խօսացող Փաշինեանի իրական մտքերը. ենթագիտակցութիւնն ընդունում է ու իրենից անկախ բարձրաձայն յայտարարում, որ իրականում իրենք Հայաստանը հասցրել են այն վիաճկին, որ կասկածի տակ է նոյնիսկ Հայաստանի գոյութիւնը՝ որպէս անկախ պետութիւն, եւ ինչ-որ երրորդ կողմ պէտք է «ասի» որ Հայաստանը ինչ-որ ժամկէտով կարող է գոյութիւն ունենալ։ Ինչ է սա, եթէ ոչ՝ խղճալի վիճակ։

Հայաստանի անկախութեան 30 տարւայ ընթացքում՝ ընթացիկ, յետոյ՝ սառեցւած կոնֆլիկի պայմաններում Հայաստանի՝ որպէս անկախ պետութեան գոյութեան հարցը երբեք քննարկման, կասկածի, կամ առեւտրի առարկայ չի եղել։ Քնարկւել է բացառապէս Արցախի կարգավիճակի հարցը։ Հայաստանի գոյութեան իրաւունքի դիմաց Սիւնիքի միջանցքը այլոց յանձնելու այլընտրանքը օրակարգային է դարձել Փաշինեանի բերած «խաղաղութեան» արդիւնքում։ Ընդ որում՝ այդ գոյութեան իրաւունքն էլ ժամկէտով է։ Ու սա ներկայացւոմ է որպէս ձեռքբերում։

Փաստօրէն կարող էր աւելի վատ լինել՝ ենթադրենք 50 տարւայ գոյութեան խոստման դիմաց զիջէինք Սիւնիքի միջանցքը։ Կամ միգուցէ եւս մի 20 տարի աւելանայ մեր երկրի «գոյութեան հնարաւորութեանը»՝ մի կտոր էլ Տաւուշից զիջելու հաշւին։ Դիւանագիտական ու քաղաքական ֆիասկոները այլեւս չեն զարմացնում։ Անկեղծօրէն զարմացնում է այս բարձրաձայն խոստովանութիւնը որ խաղաղութիւն իրականում չկայ, կայ վտանգ, որ Հայաստանը կարող է գոյութիւն չունենալ։

Եւ դա, անկախ իրականում չտրւած որեւէ երրորդ կողմի խոստման, այս իշխանութեան չգնալու պարագայում շատ շօշափելի վտանգ է։ Այնքան շօշափելի, որ նոյնիսկ իրենք են խոստովանում։

Yerkir.am