Իւրաքանչիւր տարի Հայ աշխարհը մեծ շուքով ու ակնածանքով է նշում Վարդանանց տօնը թէ՛ եկեղեցական արարողութիւններով, եւ թէ՛ մշակութային միջոցառումներով, որոնց միջոցով Վարդանանց խորհուրդը դարեր շարունակ վառ է մնացել հայ ժողովրդի հոգում:
Թւականիս փետրւարի 14-ի երեկոյեան՝ նախաձեռնութեամբ Հ. Մ. Մ. «Նայիրի» միութեան Արւեստից բաժանմունքի, միութեան կենտրոնատեղի «Սուքերեան» սրահում կազմակերպւել էր բանախօսական-գեղարւեստական յայտագրով յագեցած միջոցառում,որը նւիրւած էր թէ՛ Աւարայրի ճակատամարտին, եւ թէ՛ այդ ոգով տոգորւած դարեր անց Փետրւարի 18 ապստամբութեանը:
Աւարայրի ճակատամարտի մասին փաստագրական ֆիլմով մեկնարկած միջոցառմանը օրւայ հաղորդավարներն էին Հերմինէ Օրուջեանը եւ Գամեր Աբնուսեանը: «Մահ ոչ իմացեալ մահ է.Մահ իմացեալ անմահութիւն է» կարգախօսով մեկնարկած բացման խօսքի մէջ նշւած էր. «Վարդանանքը եւ 1920 թւականի Փետրւարի 18-ի ապստմբութիւնը հայոց պատմութեան երկու կարեւոր իրադարձութիւններ են, որոնց հիմնական դրդապատճառը հայի անզիջող նկարագիրն է եւ քաջութիւնը թշնամուն ոչ ասելու համար»: Այլ բաժնում նրանք նշեցին. «Մենք որպէս ներկայ ժառանգորդները մեր եկեղեցական ու ազգային արժէքների, կոչւած ենք պահպանելու մեր ժողովրդի ու ազգի ինքնութիւնը եւ գոյութիւնը»:
Օրւայ բանախօս էր հրաւիրւած Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Տ. Սեպուհ արք. Սարգսեանի օգնական՝ Տ. Առաքել աբեղայ Գատեհճեանը: Բանախօսը իր ելոյթի ընթացքում անդրադառնալով Վարդանանց ոգուն ընդգծեց. «Աւարայրի ճակատամարտը արտաքին առումով կարող է թւալ որպէս պարտութիւն։ Սակայն պատմութեան ընթացքին այն դարձաւ հայոց ամենախորքային յաղթանակներից մէկը։ Ինչո՞ւ։ Որովհետեւ այստեղ հայ ժողովուրդը գիտակցւած ընտրութիւն կատարեց: Պատմական իրադարձութիւնները յաճախ ներկայացւում են որպէս անխուսափելի ընթացք։ Բայց Աւարայրը անխուսափելի չէր։ Այն որոշում էր։ Այդ ընտրութիւնը պարզ էր իր ձեւակերպմամբ, բայց խիստ բարդ իր հետեւանքներով՝ կամ հնազանդւել հզօրին, եւ կամ դիմադրելով հաւատարիմ մնալ ինքնութեան ու արժէքներին եւ կրել նրանցից եկող հետեւանքների պատասխանատւութիւնը։ Վարդան Մամիկոնեանը իր զինակիցներին ասաց. «Եթէ այսօր զիջենք մեր հաւատքը, վաղը չենք ունենայ ոչ ազգ եւ ոչ էլ պատիւ»։ Վարդանը հասկանում էր, որ ձուլումը սկսւում է ոչ թէ զէնքից, այլ մտածողութիւնից։ Եւ այդ պատճառով, դիմադրութիւնը պէտք է լինէր սկզբունքային»։ Բանախօսը նշեց. «Վարդան Մամիկոնեանը իր զինակիցներին հաւաքելով, ասաց. «Եթէ թողնենք մեր հաւատքը, ապա թողած կը լինենք մեր ազգը»։ Սա առանցքային միտք է։ Վարդանի համար հաւատքը եւ ազգային ինքնութիւնը իրարից անբաժան էին։ Այդ գիտակցութիւնն էր, որ Աւարայրի դաշտ բերեց ո՛չ միայն զինւորական դասը, այլ մի ամբողջ ժողովրդի կամքը»։ Հայր Սուրբը իր բանախօսութիւնը այսպէս եզրափակեց. «Վերջապէս, Վարդանանցը մեզ յուշում է, որ պատմութիւնը թանգարան չէ։ Այն կենդանի ուսուցիչ է։ Եթէ մենք Աւարայրը միայն ծիսական օրով յիշենք, բայց չհասկանանք դրա պատգամը, ապա այն կը դառնայ դատարկ խորհրդանիշ։ Բայց եթէ ընկալենք այն որպէս պատասխանատւութիւն՝ ապա Վարդանանցը կը շարունակւի մեր կեանքում։ Այսօր Վարդանանցի ճամբով մեզ ուղղւած ուղերձը հետեւեալն է. «Լինել գիտակից, լինել ինքնութիւն ունեցող, լինել մտածող, եւ պատմութիւնը կրել ոչ թէ միայն յիշողութեան մէջ, այլ նաեւ մեր ընտրութիւնների եւ կեանքի մէջ»։
Միջոցառման գեղարւեստական բաժնում մեներգերով հանդէս եկան Էրիկա Դաւթեանը «Հայաստան» եւ Ժիլբերտ Կարապետեանը «Կեանքս Հայրենիքիս» մեներգերով, իսկ ասմունքով ելոյթ ունեցաւ Քելին Տէր Պետրոսեանը, արտասանելով Գէորգ Էմինի «Կամաց խօսիր Հայաստանում» բանաստեղծութիւնը:
Ծրագրին ներկայ էին՝ Թ. Հ. Թ. Թեմական խորհրդի ատենապետ Վարուժ Յովհաննիսեանը, «Ալիք» հաստատութեան, Թ. Հ. Թ. Պատգամաւորական ժողովի, ազգային մարմինների ու միութիւնների եւ Եկեղեցական խորհուրդների ներկայացուցիչներ, քահանայ հայրեր, միութենականներ եւ քաղաքամասի բնակիչներ:
Աւարտին ամբիոնի մօտ հրաւիրւեց միութեան վարչութեան նախագահ Ֆրէդ Աշուղեանը: Իր ելոյթի ընթացքում նա կարեւորութեամբ անդրադարձաւ Վարդանանց ոգուն, որը միշտ ուղեկցել է հայ ժողովրդին ինչպէս Փետրւարեան ապստամբութեան ժամանակ, այնպէս էլ Արցախեան գոյապայքրի տարիներին որոնց ընթացքում հայ ժողովուրդը յաղթանակներ է արձանագրել:
Վերջում կազմակերպւել էր ընդունելութիւն:
Հ. Մ. Մ. «Նայիրի» միութեան Հանրային կապ
