ԱԿՆԱՐԿ. ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ «ԹԱՏՐՈՆ», ԹԷ՞ ՍԵՓԱԿԱՆ ՁԱԽՈՂՈՒՄՆԵՐԸ ՔՕՂԱՐԿԵԼՈՒ ՓՈՐՁ

ՀԱՏԻՍ

 

Դիմակաւորւած հինգ անձանց մասնակցութեամբ տեսանիւթը եւ դրա շուրջ հիւսւած քարոզչական արշաւը մեր քաղաքական իրականութեան հերթական տագնապալի դրսեւորումն են։ Արցախեան բարբառի թիրախաւորւած շեշտադրմամբ ատելութեան նոր ալիք հրահրելու այս ձախողւած փորձը բացայայտում է իշխող ուժի կառավարման գործիքակազմի աղքատութիւնը։ Ցաւալի է, որ Հանրային հեռուստաընկերութիւնը, որը գործում է Հայաստանի բոլոր քաղաքացիների հարկերի հաշւին, այսօր ծառայեցւում է հանրութեան մէկ հատւածի նկատմամբ թշնամանք սերմանելու նպատակին։ Սա արդէն վաղուց «ջուր ծեծել» չէ. սա աւելի շուտ ծարաւ մարդուն ծեծելու յիշեցնող դաժան ու անյաջող մարտավարութիւն է, որով ձախողւած քաղաքական ուժը փորձում է քօղարկել իր սեփական ծրագրերի ու կառավարման մեթոդների սնանկութիւնը։

Երբ քաղաքական ուժն արդէն ութ տարի է՝ իշխանութեան ղեկին է, բայց շարունակում է կրկնել նոյն թեզերը, որոնցով ժամանակին փորձում էր հասնել իշխանութեան, դա ինքնին սեփական չկատարածի մշտական խոստովանութիւն է։ Իշխանութեան մէջ գտնւողը խօսում է իր երբեմնի ընդդիմադիր բառապաշարով՝ ասես այդ տարիների ընթացքում երկրի ղեկին եղել է մէկ ուրիշը։ Սա ընտրազանգւածի բանականութիւնն արհամարհելու փորձ է. հանրութիւնը յստակ յիշում է խոստումները, մինչդեռ այսօր նոյն մարդը կրկին բողոքում է նոյն խնդիրներից, որոնք պարտաւոր էր լուծել։

Այս վերաբերմունքը, փաստացի, ընտրազանգւածի հասկացողութիւնը արհամարհելու մի ձեւ է. հանրութիւնը յստակ յիշում է՝ ինչ էր խոստացւած, եւ այսօր ո՞վ է կրկին բողոքում նոյն խնդիրներից։ Աւելին՝ այն, ինչ երէկ ինքնին ազգային ու հայրենասիրական էր հնչում, այսօր յանկարծ ներկայացւում է, որպէս հակահայաստանեան, այդ թւում՝ Ղարաբաղի հարցին վերաբերող մտահոգութիւնները։ Սա այլեւս միայն քաղաքական դիրքորոշման փոփոխութիւն չէ, այլ արժէքային չափանիշերի վերադասաւորում՝ ըստ պահի պահանջի։

Հայաստանի ընտրական փորձը եւս մէկ կարեւոր իրողութիւն է բացայայտում: Այստեղ ընտրութիւններում յաճախ յաղթում է, ոչ թէ գաղափարը կամ համախմբւած կուսակցութիւնը, այլ անհատի հեղինակութիւնը։ Այս իրականութիւնը պէտք է դառնայ խորքային հասարակագիտական ուսումնասիրութեան նիւթ, որովհետեւ մինչ այդ քաղաքական համակարգը շարունակելու է մնալ անձակենտրոն ու անտարբեր՝ համակարգային զարգացման հանդէպ։

Առանց նման ուսումնասիրութեան դժւար է ակնկալել, որ ընտրական գործընթացը կը դառնայ իրական քաղաքական մրցակցութեան դաշտ։ Իսկ քանի դեռ այդ փոփոխութիւնը չի եղել, շարունակելու ենք ականատես լինել միեւնոյն պատկերին՝ տարիներով իշխանութեան եղած ուժը կրկին կը խօսի որպէս ընդդիմութիւն, կը դժգոհի որպէս դիտորդ, կը մեղադրի որպէս անմասն մասնակցող, եւ նոյնիսկ կը փորձի հասարակութեանը համոզել, թէ իր իսկ չկատարածը դեռեւս ինչ-որ մէկի խանգարած երազանքն է։

Սակայն պետութիւնը չի կարող անվերջ ապրել այս քաղաքական թատրոնի կանոններով։ Ժամանակի ընթացքն ինքնին պահանջում է մէկ պարզ բան՝ իշխանութիւնը պէտք է խօսի իր կատարածով, ոչ թէ իր չկատարածի արդարացումներով։ Իսկ ընտրողը, ի վերջոյ, պէտք է դադարի դիտւել որպէս լսարան, որին կարելի է ամէն ընտրութեան նոյն խօսքն ասել՝ յոյսով, թէ նա մոռացել է երէկւայ ասւածն ու այսօրւայ իրականութիւնը։