«ԱԼԻՔ» – Արտաքին գործերի նախարար Սէյէդ Աբբաս Արաղչին Թաւրիզի համալսարանում կայացած «Ատրպատականը, դիւանագիտութիւնն ու Իրանի տարածքային ամբողջականութիւնը» ազգային համաժողովում յայտարարել է, որ Իրանի դիւանագիտութիւնը մշտապէս հիմնւել է բանականութեան, արժանապատւութեան եւ ազգային շահերի պաշտպանութեան վրայ։ Նրա խօսքով՝ այս սկզբունքները չեն փոխւել անգամ պատերազմի կրակի ներքոյ։
Ինչպէս հաղորդում է ԻՌՆԱ-ն՝ Արաղչին նշել է, որ համաժողովը յարգանքի տուրք է այն անձանց, ովքեր գործել են յանուն երկրի անկախութեան, ինքնիշխանութեան եւ տարածքային ամբողջականութեան՝ առանց անձնական փառքի ակնակլիքի։ Նա ընդգծել է, որ Իրանի բազմադաւան եւ բազմալեզու հասարակութիւնը դարեր շարունակ պահպանել է միասնականութիւնը՝ չնայած օտարների խանդին։
Խօսելով իրանցի դիւանագէտների դերի մասին՝ Արաղչին շեշտել է, որ նրանք բոլոր ժամանակներում պաշտպանել են երկրի ինքնութիւնն ու արժանապատւութիւնը եւ դիւանագիտութեան պատմութեան մէջ թողել են փառաւոր էջեր։ Նա նաեւ մեծարել է Մոհբեալլի խան Նազեմօլմոլք Մարանդիին՝ ղաջարների դարաշրջանի անւանի դիւանագէտին, որը 50 տարի ծառայել է երկրին եւ դժւար ժամանակներում յաջողութեամբ պաշտպանել Իրանի սահմանները։
ԱԳ նախարարն ընդգծել է, որ նոյն կամքն ու ոգին այսօր էլ պէտք է առաջնորդեն Իրանը ազգային ինքնութեան, անկախութեան եւ տարածքային ամբողջականութեան պաշտպանութեան գործում, յատկապէս այն պայմաններում, երբ երկիրը ենթարկւել է թշնամու յարձակման։ Նրա խօսքով՝ Իրանի պաշտպանական ու դիւանագիտական ջանքերը շարունակութիւնն են անցեալի հերոսների պայքարի։
Արաղչին կարեւորել է երկխօսութեան եւ դիւանագիտական ուղու դերը՝ ընդգծելով, որ իրանական աւանդոյթում բանակցութիւնը երբեք պարզապէս ճգնաժամից դուրս գալու միջոց չի եղել, այլ՝ մշտական բանականութեան արտայայտութիւն։ Նրա խօսքով՝ երկխօսութիւնը հիմնւած է երեք սկզբունքի վրայ՝ արժանապատւութիւն, համբերութիւն եւ հաւասարակշռութիւն, որոնք միաւորում են ազգային արժանապտւութեանը, սառնասրտութեանը եւ շահերի հաշւարկին։
Նա անդրադարձել է Իրանի հիւսիսարեւմտեան շրջանների դիւանագիտական պատմութեանը՝ նշելով, որ Ռաշտը, Թաւրիզը, Արդաբիլն ու Ուրմիան դարեր շարունակ եղել են Իրանի շփման կամուրջը Կովկասի, Անատոլիայի եւ Սեւ ծովի տարածաշրջանների հետ։ Ըստ նրա՝ այսօր էլ Արեւելեան ու Արեւմտեան Ատրպատականների, Գիլանի եւ Արդաբիլի նահանգները նոր ձեւաչափով շարունակում են նոյն դերը՝ զարգացնելով կապերը Ռուսաստանի, Վրաստանի, Ադրբեջանի, Հայաստանի եւ Թուրքիայի հետ։
Արաղչին յայտարարել է, որ արտաքին գործերի նախարարութիւնը իրականացնում է «նահանգային դիւանագիտութեան» ծրագիրը՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել տեղական կառոյցների եւ արտասահմանեան ներկայացուցչութիւնների կապերը։ Նա յաւելել է, որ Իրանի դիւանագիտութիւնը հիմնւած է պատմական փորձի վրայ, որտեղ սկզբունքներին նւիրւածութիւնը զուգորդւում է մեթոդների ճկունութեան հետ։ «Իրանի դիւանագիտութեան պատուհանը բաց է մնում նոյնիսկ ամենաթէժ օրերին»,– ասել է նա՝ ընդգծելով, որ բանակցութիւնը ոչ թէ թուլութեան, այլ՝ բանականութեան իշխանութեան նշան է։
Աւարտելով խօսքը՝ նախարարն ընդգծել է, որ բարձր պահել բանակցութեան դրօշը՝ արժանապատւութեամբ, իմաստութեամբ եւ շահաւէտութեամբ, այն ուղին է, որը սահմանել է Յեղափոխութեան առաջնորդը բոլոր կառավարութիւնների համար։ Արաղչին յաւելել է, որ Իրանը չի բանակցի այն ագրեսորի հետ, որը հրաժարւում է հաւասար եւ փոխշահաւէտ դիւանագիտութիւնից, քանի որ իրական բանակցութեան պայմանը փոխադարձ յարգանքն է։
