Farsnews. Ադրբեջանը կամաւոր կերպով վերածւել է Իսրայէլի էներգետիկ եւ լոգիստիկ վահանի

Ադրբեջանը կամաւոր կերպով վերածւել է Իսրայէլի էներգետիկ եւ լոգիստիկ վահանի։ Թեհրանի դիրքորոշումն այդ կապակցութեամբ, պարզ է. Ադրբեջանն այլեւս չէզոք հարեւան կամ միջնորդ չէ, այլ թշնամու անվտանգութեան մատակարարման շղթայի մի մաս։ Իրանի ուղերձը Բաքւին, Անկարային եւ տարածաշրջանային այլ մայրաքաղաքներին այն է, որ հնարաւոր պատերազմի դէպքում հիմնական ագրեսորի եւ տարածաշրջանային միջնորդների միջեւ տարբերակում չի լինի։

Ադրբեջանական նաւթից Իսրայէլի աճող կախւածութեան պատճառով․ այս երկիրը ծառայում է որպէս թշնամու անվտանգութեան մատակարարման շղթայի ռազմավարական գործընկեր, ինչին Իրանը հակազդել է։

Առեւտրային վերջին վիճակագրութեան համաձայն՝ Իսրայէլն աննախաէպ կերպով մեծացրել է իր էներգետիկ կախւածութիւնն ադրբեջանական նաւթից՝ խախտելով պաշտօնական արգելքները եւ փորձում է շարունակել նաւթի մաքսանենգութիւնը Թուրքիայի միջոցով։ Այս քայլը ոչ միայն տնտեսական ռիսկ է, այլեւ ռազմավարական սխալ հաշւարկ Բաքւի համար, որը յայտնւել է Իրանի քննադատութեան առաջնագծում։

Հաղորդագրութիւնները ցոյց են տալիս, որ Թեհրանը, գնահատելով Դոնալդ Թրամփի երկրորդ նախագահութեան ընթացքում լարւածութեան աճի հնարաւորութիւնը, ուղղակիօրէն եւ անուղղակիօրէն իր լսարանին է փոխանցել այն ուղերձը, որ այլեւս չի սահմանափակւի խորհրդանշական պատասխաններով կամ իր սահմանների պաշտպանութեամբ։ Իրանի նոր ռազմավարութիւնը հիմնւած է կանխարգելիչ տարածաշրջանային պաշտպանութեան վրայ. սա նշանակում է, որ ցանկացած յարձակման դէպքում թիրախաւորւելու են բոլոր այն երկրների ռազմական բազաները, կենսական նշանակութեան օբիեկտները եւ շահերը, որոնց տարածքից կամ տարածքներից իրականացւում են Իրանի դէմ գործողութիւններ։

Նման բացայայտ հաղորդագրութիւնների համատեքստում ադրբեջանա-իսրայէլական էներգետիկ համագործակցութեան մանրամասների բացայայտումը կրկնակի նշանակութիւն է ստանում:

Նաւերի մոնիտորինգով զբաղւող Kpler եւ Vortexa ինստիտուտների տւեալների համաձայն՝ 2025 թւականին Ադրբեջանից Իսրայէլ հում նաւթի ներմուծումը հասել է վերջին երեք տարւայ ընթացքում ամենաբարձր մակարդակի, չնայած Թուրքիայի կողմից Իսրայէլի նկատմամբ պաշտօնական առեւտրային արգելքին: Նախորդ տարւայ համեմատ ներմուծման ծաւալն աճել է 31 տոկոսով՝ հասնելով օրական 94,000 բարելի: Նաւթը Բաքու-Թբիլիսի-Ջէյհան խողովակաշարով տեղափոխւում է թուրքական Ջէյհան նաւահանգիստ, այնուհետեւ բեռնւում տանկերների վրայ: Թուրքական արգելքը շրջանցելու եւ իրենց վերջնական նպատակակէտը թաքցնելու համար նաւերը միջազգային ջրերում անջատում են իրենց հետեւման համակարգերը (AIS) եւ յայտարարում այլ նպատակակէտեր, ինչպիսիք են Եգիպտոսի կամ Կիպրոսի ափերը, բայց վերջում բեռնաթափւում են Իսրայէլի Աշդոդ կամ Աշկելոն նաւահանգիստներում:

Անկարայի լռութեամբ եւ հնարաւոր է՝ լուռ իմացութեամբ իրականացւող գործողութիւնը Ադրբեջանին դարձնում է ռեժիմի էներգետիկ անվտանգութիւնն ապահովելու կարեւոր գործընկեր: Իսրայէլը դարձել է սիոնիստական կազմակերպութիւն, այնպէս որ Իսրայէլի ընդհանուր հում նաւթի ներմուծման 46.4 տոկոսն այժմ գալիս է Ադրբեջանից:

Շարունակելով այս ուղին՝ Ադրբեջանը կամաւոր կերպով վերածւել է Իսրայէլի էներգետիկ եւ լոգիստիկ վահանի։ Թեհրանի դիրքորոշումն այդ կապակցութեամբ, պարզ է. Ադրբեջանն այլեւս չէզոք հարեւան կամ միջնորդ չէ, այլ թշնամու անվտանգութեան մատակարարման շղթայի մի մաս։ Իրանի ուղերձը Բաքւին, Անկարային եւ տարածաշրջանային այլ մայրաքաղաքներին այն է, որ հնարաւոր պատերազմի դէպքում հիմնական ագրեսորի եւ տարածաշրջանային միջնորդների միջեւ տարբերակում չի լինի։

Parstoday.ir