Գերագոյն հոգեւոր խորհուրդ. «Խորապէս մտահոգւած ենք քարոզարշաւի ընթացքում քարոզչական անընդունելի միջոցների, բռնաճնշումների, ոչ իրաւաչափ ուժի կիրառման առնչութեամբ»
Մայիսի 19-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագոյն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահութեամբ, տեղի ունեցաւ Գերագոյն հոգեւոր խորհրդի ժողովը։
Ժողովի օրակարգում ընդգրկւած էին Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովի գումարմանը, երկրի առջեւ ծառացած արտաքին եւ ներքին մարտահրաւէրներին, հակաեկեղեցական արշաւին, ապօրինաբար ազատազրկւած եկեղեցականների եւ միւս հայորդիների նկատմամբ ընթացող իրաւական գործընթացներին, կիրակնօրեայ դպրոցների դասագրքերի պատրաստման ուղենիշներին, ՀՀ Զինւած ուժերում եւ քրէակատարողական հիմնարկներում իշխանութեան նախաձեռնութեամբ հոգեւոր ծառայութեան դադարեցմանն առնչւող հարցեր։
Օրակարգային հարցերի շրջանակում ԳՀԽ-ն անդրադարձաւ նաեւ ԵԽԽՎ նախընտրական պատւիրակութեան մայիսի 13-ին հրապարակած միջանկեալ յայտարարութեանը, ՀՀ խորհրդարանական ընտրութիւններին ընդառաջ երկրում ստեղծւած մտահոգիչ իրավիճակին եւ նախընտրական շրջանում արձանագրւած դատապարտելի երեւոյթներին, որոնց առնչութեամբ հանդէս եկաւ յայտարարութեամբ․
«Գերագոյն հոգեւոր խորհուրդը խորապէս մտահոգւած է ՀՀ առաջիկայ խորհրդարանական ընտրութիւնների նախաշեմին քարոզարշաւի ընթացքում քարոզչական անընդունելի միջոցների, այդ թւում՝ բռնաճնշումների, ոչ իրաւաչափ ուժի կիրառման առնչութեամբ։ Տեղ գտնող թշնամանքի ու ատելութեան խօսոյթը, անվայելուչ եւ անպարկեշտ բառապաշարը միմիայն պառակտում եւ առաւել բեւեռացնում են մեր հասարակութեանը՝ ժողովրդի մէջ առաջ բերելով ընդվզում, հիասթափութիւն եւ նոր լարւածութիւն, նաեւ լրջագոյն սպառնալիքներ ստեղծելով հայոց պետականութեան համար։
Անթոյլատրելի եւ դատապարտելի ենք նկատում յանուն քաղաքական սեփական նկրտումների՝ Եկեղեցու եւ եկեղեցականութեան թիրախաւորման քայլերը, ինչպէս եւ Հայոց Եկեղեցին քաղաքական գործընթացների մէջ արհեստականօրէն ներքաշելու փորձերը։
Այս լոյսի ներքոյ խիստ տարակուսելի է ԵԽԽՎ նախընտրական պատւիրակութեան՝ մայիսի 13-ի միջանկեալ յայտարարութեան մէջ Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու «քաղաքականութեան մէջ աննախադէպ ներգրաււածութեան» վերաբերեալ արձանագրւած գնահատականը, որը նկատում ենք ապատեղեկատւութեամբ ուղղորդեալ եւ ամբողջովին հակասող ԵԽԽՎ 2026 թ․ յունւարի 25-ի թիւ 2633 (2026) բանաձեւին։
Փոխարէնը՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը ԵԽԽՎ-ից ակնկալում է յստակ գնահատականներ Հայաստանում Հայոց Եկեղեցու դէմ իշխանութիւնների սանձազերծած արշաւի, հակառակ երկրի օրէնսդրական կարգաւորումների եւ միջազգային իրաւունքի՝ պետական լծակների բացայայտ գործադրմամբ շարունակաբար դրւող արգելքների եւ սահմանափակումների առնչութեամբ, որոնք ուղղակի խոչընդոտներ են հարուցում Եկեղեցու հոգեխնամ առաքելութեան մէջ։ Հասցէական արձագանքի են կարօտ անօրինական այնպիսի գործողութիւնները, ինչպիսիք են՝ հարկադրանքի միջոցներով եւ սպառնալիքներով եկեղեցականների վրայ ներազդելու, մի շարք հոգեւորականների նկատմամբ ապօրինի քրէական վարոյթներ նախաձեռնելու, եկեղեցական կանոնակարգից շեղւած հոգեւորականներին խրախուսելու, առանձին քահանաների հետ ապօրինի աշխատանքային պայմանագրեր կնքելու, իսկ կարգալոյծներին պետական հովանաւորմամբ հոգեւոր ծառայութեան նշանակելու դատապարտելի դէպքերը, որոնք ուղղակիօրէն ոտնահարում են ինչպէս Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու, այնպէս եւ մարդու հիմնարար ազատութիւններն ու իրաւունքները։
Միջազգային պատկան կառոյցների եւ իրաւապաշտպան կազմակերպութիւնների արդարամիտ արձագանքի են սպասում նաեւ աշխարհասփիւռ Հայոց Եկեղեցու ինքնակառավարմանը միջամտելու իշխող քաղաքական ուժի հակաիրաւական գործողութիւնները եւ յատկապէս՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցութեան նախընտրական ծրագրում Եկեղեցու ազգընտիր Հայրապետի գահընկեցութեան ճանապարհով Եկեղեցու «բարենորոգման» մասին արձանագրւած յաւակնութիւնները. մի քայլ, որ եւս հակականոնական է եւ հակաօրինական։
Գերագոյն հոգեւոր խորհուրդը հարկ է նկատում վերստին արձանագրել, որ Եկեղեցուց եւ եկեղեցական իրաւասու մարմիններից դուրս որեւէ կառոյց՝ անգամ պետական ու քաղաքական իշխանութեամբ օժտւած, չի կարող իրականացնել եկեղեցական կեանքի «բարենորոգում»։
Ընտրութիւնների արդիւնքում ժողովրդի շնորհած վստահութեան քւէն բացառապէս կարող է օգտագործւել պետական ինքնիշխանութիւնն ամրապնդելու, երկրի սահմանների անձեռնմխելիութիւնն ապահովելու, ազգային ինքնութիւնը զօրացնելու եւ հանրային համերաշխութիւնը վերականգնելու համար։
Հայոց պետութիւնն իր ազգակերտ առաքելութեամբ բոլոր ժամանակներում եղել է ամուր պատւարը մեր ինքնութեան, խարիսխը մեր յարատեւութեան։ Հայոց անկախ պետականութիւնը պէտք է խոհեմութեամբ, նւիրումով ու նախանձախնդրութեամբ փայփայել եւ արկածախնդրութիւններով երբեւէ վտանգի չենթարկել։
Թող Երկնաւոր Տէրը մշտամնայ Իր օրհնութեան ներքոյ խաղաղութեան ու անվտանգութեան մէջ պահի երկիրը Հայոց եւ Իր լոյս պատւիրաններով համայն հայ ժողովրդին առաջնորդի միմիայն Աստւածահաճոյ, հայրենաշէն եւ ազգօգուտ շաւիղներով»։
