Բաց նամակ՝ Ալիեւի հրաւէրով օկուպացւած Արցախ այցելած Գրոնոյին

ԲՐԻՒՍԷԼ, 17 սեպտեմբերի, 2026 թ․ – ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի գրասենեակը (EAFJD) բաց նամակ է յղել Հարաւային Կովկասում Եւրոպական Միութեան յատուկ ներկայացուցիչ (ԵՄՀՆ) Մագդալենա Գրոնոյին՝ «խոր հիասթափութիւն» յայտնելով վերջինիս մասնակցութեանը Ադրբեջանի կառավարութեան կազմակերպած շրջայցին դէպի Լեռնային Ղարաբաղ։

Բաց նամակում ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի գրասենեակի նախագահ Գասպար Կարապետեանը խստօրէն դատապարտում է եւրոպացի պաշտօնեաների մասնակցութիւնը Բաքւի բեմադրւած ցուցադրութեանը՝ նշելով. «Ինձ համար, որպէս ԵՄ 13 անդամ պետութիւններում յանձնախմբեր ունեցող եւրոպական հասարակական կազմակերպութեան նախագահ եւ պարզապէս որպէս եւրոպացի քաղաքացի, ով հաւատում է, որ մարդկային արժանապատւութիւնն անձեռնմխելի է, ցաւալի էր ականատես լինել, թէ ինչպէս բարձրաստիճան եւրոպացի դիւանագէտները դարձան Բաքւի աւտորիտար ռեժիմի կողմից մանրակրկիտ մշակւած ներկայացման մասնակից»։

Կարապետեանը ընդգծում է, որ կայ տարբերութիւն դիւանագիտական շփումների եւ պետական մակարդակով իրականացւող պատմական ռեւիզիոնիզմի (պատմութեան աղաւաղման) հանդիսատես դառնալու միջեւ.

«Մենք լիովին ընդունում ենք, որ ԵՄ յատուկ ներկայացուցիչը պէտք է շփւի բոլոր կողմերի հետ, եւ որ տարածաշրջանին անմիջականօրէն ծանօթանալը կարեւոր է։ Այնուամենայնիւ, էական տարբերութիւն կայ տեղում իրողութիւններին անաչառ կերպով ականատես լինելու եւ Ադրբաջանի կազմակերպած քարոզչական այցին մասնակցելու միջեւ։ Կարելի է իրավիճակին ծանօթանալ՝ առանց վիրաւորելու այն ժողովրդի արժանապատւութիւնը, որն ընդամէնը երեք տարի առաջ բռնի տեղահանւեց՝ ենթարկւելով սովի եւ շրջափակման», նշում է Կարապետեանը։

Նամակը յատկապէս քննադատում է այն, թէ ինչպէս նման քարոզչական միջոցառումները Բաքւին թոյլ են տալիս «գործիքայնացնել Եւրոպական Միութեանը՝ իր իրականացրած էթնիկ զտումը օրինականացնելու նպատակով»։ Կարապետեանը անդրադառնում է եւրոպացի պաշտօնեաների մտահոգիչ վարքագծին, երբ նրանք հրճւանքով պարում էին Ադրբեջանի կառավարութեան կողմից կազմակերպած խնջոյքին ընդամէնը 3 տարի առաջ հայաթափւած Արցախում եւ շեշտում, որ նման վարքագիծը, անկախ անհատական դիտաւորութիւնից, անխուսափելիօրէն քաղաքական կշիռ է կրում։

«Ինչ վերաբերում է տարածաշրջանի պատմութեանը եւ դրա մշակութային ժառանգութեան ակունքներին, մենք համոզւած ենք, որ այն բացայայտելու անկեղծ ցանկութեան դէպքում, կան բազմաթիւ անաչառ պատմական վկայութիւններ։ Յուսով ենք, որ այս առումով Ձեր կողմից առկայ է անկեղծ հետաքրքրութիւն»,- նշւում է նամակում։

Զգուշացնելով հիմնարար սկզբունքները եւ մարդկային արժանապատւութիւնն անտեսող կարճատես քաղաքականութեան դէմ՝ Կարապետեանը եզրափակում է․ «Մենք ընդունում ենք, որ ԵՄ-ն տնտեսական եւ քաղաքական շահեր ունի Ադրբեջանում։ Այնուամենայնիւ, դիւանագիտութիւնը, որտեղ զոհաբերւում են ոչ միայն սկզբունքները, այլեւ մարդկային արժանապատւութիւնը, արագ վերածւում է յանցակցութեան։ Աւելին, տւեալ պահին կարող է թւալ, թէ Ալիեւի ռեժիմին հաճոյանալը օգնում է դրւած նպատակներին հասնելու ճանապարհին։ Սակայն այս մօտեցումը կարճատես է եւ յարգանք վաստակելու լաւագոյն հէնքը չէ, նույնիսկ այն կողմի մօտ, ում փորձում են հաճոյանալ»։

ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի գրասենեակը վերահաստատում է ԵՄՀՆ-ի հետ կառուցողականօրէն համագործակցելու իր պատրաստակամութիւնը, սակայն պնդում է, որ այցելութեան լրջութիւնն ու խորհրդանշական բնոյթը հաշւի առնելով՝ բաց եւ ուղղակի երկխօսութիւնն անհրաժեշտութիւն է։