Ամբողջ քրիստոնեայ աշխարհը մեծ յոյսով տօնեց Յիսուսի Ծննդեան Սուրբ տօնը, որպէսզի խաղաղութիւնից զուրկ ներկայ աշխարհը բացառապէս օգտւի Խաղաղութեան Իշխանի ծնունդից, եւ ի վերջոյ տեսնի աշխարհում այն իրավիճակը, որը իրօք կոչւում է խաղաղութիւն…:
Անապատական մեր սուրբ հայրերը, քրիստոնէական շնչով ապրած առաջին դարերում եգիպտական անապատներում, կարողացել են անասունների հետ «բանակցել», աղօթքի պահերին լուռ մնալ ուսուցանելով նրանց: Այս սուրբերի շարքում նշանաւոր է Անտոն Անապատականը, որը յաջողել է «հասկացւել» անապատի անասունների հետ: Մինչդեռ այսօր, եկեղեցում ու քաղաքական բարձրագոյն դիրքեր զբաղեցրած անձերի միջեւ համաձայնութեան որոշում չի՛ կայացել դեռ…: Ուրեմն, անասունների գիտակցութիւնը եւ նրանց աստւածատուր «բանականութիւնը» աւելի հզօր է, քան ներկայ աշխարհում գիւտարարի համբաւ վայելող մարդկանց հպարտալի կարողութիւնը…:
Մեր կեանքը ընդհանրապէս հաւաքական, ընկերական կեանք է, որի անբաժան մէկ մասնիկն է դարձել պատերազմական դրութիւնը…: Կարծէք այլեւս առանց պատերազմի կեանք չկայ…: Ինչքա՜ն յուսահատեցուցիչ արտայայտութիւն է այս, որը ճշմարտութեան հետ է մրցում ամէն րոպէ…: Կեանքի ընթացքին, սակայն, առանձնական կեանքն էլ կարեւոր հանգամանք ունի, եւ անհրաժեշտութիւն է: Դա միայն ճգնազգեաց կեանքով ապրողներին տրւած բացառութիւն չէ: Իւրաքանչիւր մարդ, իր ապրած օրերի ընթացքում պիտի՛ առիթ ստեղծի ինք իր հետ լինելու, առանձնանալու, եւ մանաւանդ մտածելու իր մտքում խմորւող ծրագրերի մասին, թէ՝ դրանք դրակա՞ն են, թէ՞ բացասական…:
Մեր մանկութեան վաղ տարիներին, մեր տան աւագ սերնդի անդամներից մէկը առանձնանում էր, ծունկի գալիս աղօթում, եւ ապա դարձեալ դուրս գալիս այդ անկիւնից, ու բնականոն կեանքին վերադառնում…: Ո՞ւմ հետ խօսեց, ի՞նչ ասաց, կամ ի՞նչ անմիջական մտահոգութիւններ ունէր… իւրաքանչիւր անձ այս հարցերին պատասխանները վստահաբար ունի…:
Կա՞յ մէկը աշխարհում, որ յուսահատութեան փորձառութիւն չունի. վստահաբար ոչ… սակայն իւրաքանչիւր անձ անպայման փորձել է յաղթահարել տւեալ կացութիւնը, եւ վերադառնալ կեանքին:
Այս օրերի աշխարհացունց կացութիւնները, մէկզմէկու տապալման համար աշխատող սնափառութիւնը, ուզում են զինաթափ անել խաղաղութեան Իշխանին, որը մսուրի մէջ պառկած վիճակում հետեւում է ինքնագով մարդկութեան սին հպարտութեան, ու կործանարար երեւոյթներին…:
Սէրերի տեսակները անսահման են: Ասում են, ինչքան մարդ կայ, այնքան եւս սիրոյ տեսակ կայ աշխարհում…: Այո՛, իւրաքանչիւր անհատի ինքնութիւնը ունի իր իւրայատկութիւնը, որի մէջ կան համապատասխան տարբերակներ:
Այսօր աշխարհի ղեկավարութիւնը ստանձնած մարդկանց սէրը միօրինակ է եղել: Բոլորի սիրոյ հասարակ յայտարարի ցածում արձանագրւել է «Պատերազմ»: Այս սիրով է տարւած աշխարհի ղեկավարութիւնը, որի յարաբերութեան ծնունդը՝ մահն է մարդկութեան, առանց սեռերի ու տարիքի տարբերութեան: Ամէն օր «ծնւում» են նորածիններ՝ մահւան ստւերի տակ…:
Եգիպտական անապատում ճգնող սուրբերը նիհարում էին, բայց գետին չէին ընկնում: Այսօրւայ մարդը, սակայն, ընկնում է գետին, թշնամու ոտքի կոխան դառնալով…:
Խաղաղութեան Իշխանը իմանում է տիրել մարդկային հոգուն ու կեանքին, սակայն Նա ուզում է, որ նախ պատերազմի սիրահարները փոխեն իրենց անձը եւ հեռանան կործանարար խոհերից…:
Ատրպատականի հայոց թեմի հրատարակչութիւն «Արտազ» ամսագիր (թիւ 1, յունւարի 2026 թ.)
