Այլ
Վիտամին D. ինչո՞ւ է այն կարեւոր
Վիտամին D-ն, որը նաեւ կոչւում է կալցիֆերոլ կամ «արեւի վիտամին», շատ կարեւոր դեր ունի մեր օրգանիզմի համար․
- նպաստում է կալցիումի կլանմանը՝ ամրացնելով ոսկորներն ու ատամները:
- կարգաւորում է իմունային համակարգը՝ կանխարգելելով վարակները:
Չնայած վիտամին D-ի կարեւորութեանը՝ 35% չափահասների մօտ առկայ է դրա պակաս։
Վիտամին D-ի ֆունկցիաները
Մեծացնում է կալցիումի կլանման արդիւնաւէտութիւնը փոքր աղիներում՝ այն դարձնելով 10%-15%-ից մինչեւ 30%-40%: Ըստ doctors.am-ի՝ պակասը կարող է առաջացնել.
- փափուկ ոսկորներ. օստէոմալացիա (մեծահասակների մօտ) կամ ռախիտ (երեխաների մօտ):
- փխրուն ոսկորներ. օստէոպորոզ:
- կոտրւածքների բարձր վտանգ:
Նպաստում է իմունային համակարգի կարգաւորմանը եւ վարակների կանխարգելմանը: Պակասը կապւած է վարակների, յատկապէս շնչառական խնդիրների, աւելի բարձր ռիսկի հետ:
Վիտամին D-ի աղբիւրները
Արեւի լոյսից. մաշկը արտադրում է վիտամին D՝ ենթարկւելով UVB ճառագայթներին, որոնք ակտիւացնում են վիտամին D3-ը:
Արտադրութիւնը կախւած է մի շարք գործօններից.
- Սեզոն եւ վայր. ձմռանը եւ արեւի պակաս ունեցող տարածքներում մակարդակը նւազում է:
- Մաշկի գոյնը. մուգ մաշկը նւազեցնում է վիտամինի սինթեզը:
- Տարիքը. մեծահասակները արտադրում են աւելի քիչ վիտամին D:
- Արեւապաշտպան միջոցներ. թէեւ նւազեցնում է վիտամինի արտադրութիւնը, բայց անհրաժեշտ է մաշկը պաշտպանելու համար:
- Բնական մթերքները, ինչպիսիք են իւղոտ ձկները, ձւի դեղնուցը, սունկը, կաթը, նարնջի հիւթը, եոգուրտը, հացահատիկները նոյնպէս վիտամին D-ի աղբիւր են։ Սննդային յաւելումները անհրաժեշտ է նրանց, ովքեր բաւարար արեւի լոյս չեն ստանում կամ չունեն համարժէք սննդակարգ: Յաւելումներն ընդունէք սնունդի հետ՝ կլանման բարելաւման համար: Խուսափէք չափից աւելի օգտագործումից՝ թունաւորումից խուսափելու համար:
Խորհուրդ տրւող օրական չափաբաժիններ
- Մանկահասակներ (<1 տարեկան). 10 մկգ (400 IU):
- Երեխաներ եւ մեծահասակներ (1-70 տարեկան). 15 մկգ (600 IU):
- Մեծահասակներ (>70 տարեկան). 20 մկգ (800 IU):
- Տարածքը, մարմնի քաշը եւ որոշ առողջական վիճակներ կարող են պահանջել փոփոխութիւններ չափաբաժիններում:
